mitoxondriyaning tuzilishi

DOCX 40 pages 184.3 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 184.3 KB

File type DOCX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

1. mitoxondriyaning tuzilishi mitoxondriya (yun. mitos – ip, chondrios — donacha) — eukariot hujayralar organoidi. mitoxondriya ikki qavat membrana bilan oʻralgan; ichki membranasi kristalar (burmalar) hosil qiladi. mitoxondriyaning ichki membrana bilan oʻralgan boʻshligʻi matriks deyiladi. hujayrada mitoxondriya soni bir nechtadan mingtagacha yetadi. mitoxondriyaning asosiy funk-siyasi energiya hosil qilishdan iborat. mitoxondriya energiyasi manbai biologik oksidlanish boʻlib, unda glikolizda hosil boʻlgan pirouzum kislota mitoxondriya matriksida so2 va n2o gacha parchalanadi. bu jarayon murakkab kimyoviy reaksi-yalardan iborat. uning 1-bosqichida piruvat parchalanadi va uchkarbon kislotalar sikli amalga oshadi; 2-bosqichda elektronlar tashiladi va atf sintezlanadi. mitoxondriya matriksida dnk, rnk, ribosomalar va oqsil sintezida qatnashuvchi fermentlar mavjud boʻlgani tufayli oʻz oqsillarining bir qismi sintezlanadi. shuning uchun mitoxondriyani yarim avtonom organoid deyiladi. mitoxondriyalar simbiogenez gipotezasiga binoan, aerob bakteriyalardan kelib chiqqan boʻlishi mumkin. mitoxondriya boʻlinish orqali koʻpayadi. · eukaryotik hujayralarda mitoxondriyalar asosiy vazifasi bo'lgan organoidlardir organizmlarning metabolik funksiyalari uchun zarur bo'lgan uyali energiyaning sintezi.mitoxondriyada,xususan · energiya ishlab chiqarish …

2 / 40

hiqarish, harorat regulyatori, hujayra tsiklini boshqarish (apoptoz), kaltsiyni saqlash va jinsiy gormonlar regulyatsiyasi. energiya ishlab chiqarish energiya ishlab chiqarish mitoxondriyaning eng muhim vazifasidir. adenozin trifosfat (atp) shaklidagi energiya hujayrali nafas olish natijasida hosil bo'ladi, uning 4 bosqichli jarayoni asosan mitoxondriyada sodir bo'ladi. uyali nafas olish uyali nafas olish - bu hujayralar metabolik funktsiyalarini bajarish uchun zarur bo'lgan yadro energiyasini oladi. uyali nafas olish 4 bosqichdan iborat: 1. glikoliz: bu bosqich hujayraning sitozolida uchraydi, ammo bu juda muhimdir, chunki u quyidagi bosqichlar davomida glyukoza va 2 ta piruvat hosil qiladi. 2. piruvatning oksidlanishi: bu jarayon mitoxondriyal matritsada uchraydi va piruvatni quyidagi jarayonni boshlaydigan element - atsetil-koa ga aylantiradi. 3. krebs tsikli: nitrat kislota aylanishi deb ham ataladigan bu jarayon tufayli hujayra nafasi natijasida yuzaga keladigan 38 ta nazariy atp ning 24 tasi sintez qilinadi. krebs tsikli xuddi shu tarzda mitoxondriyal matritsada uchraydi. 4. oksidlovchi fosforillanish: bu qadamda nadh va fadh2 oldingi …

3 / 40

tartibga solish mitoxondriya estrogen va testosteron ishlab chiqarishni tartibga soladi. mitoxondriyalar, o'zlarining dnklariga (mitoxondrial dnk) ega bo'lib, hujayra ko'proq energiya talab qilsa va o'z navbatida ularning hujayralari bo'linishi paytida aytib o'tilgan jinsiy gormonlar ma'lumotlarining nusxasini ko'paytirsa, ko'payishi mumkin. mitoxondriya hujayraning “quvvat manbai” boʻlib, molekulalarni parchalaydi va ulardagi energiyani oladi. jinsiy gormonlar faoliyatini tartibga solish mitoxondriya estrogen va testosteron ishlab chiqarishni tartibga soladi. mitoxondriyalar, o'zlarining dnklariga (mitoxondrial dnk) ega bo'lib, hujayra ko'proq energiya talab qilsa va o'z navbatida ularning hujayralari bo'linishi paytida aytib o'tilgan jinsiy gormonlar ma'lumotlarining nusxasini ko'paytirsa, ko'payishi mumkin. mitoxondriya odatda hujayraning energiya “zavodlari” yoki quvvat manbai deb ataladi. ularning bosh vazifasi hujayraning asosiy energiya tashuvchisi boʻlgan molekula atf (adenozin trifosfat)ni sintez qilishdir. atfning sintez boʻlish jarayoni hujayraning nafas olishi orqali amalga oshadi va bu reaksiyalarning koʻpchiligi mitoxondriyaning ichida kechadi. mitoxondriya ham xuddi xloroplast kabi ikki qavat membranadan tashkil topib, gelsimon sitozolning ichida joylashgan boʻladi. ovalsimon shaklda boʻlgan mitoxondriyaning …

4 / 40

nsonning koʻp hujayralarida (hayvonlarda ham) topilgan boʻlsada, uning soni hujayra turiga qarab farqlanadi. misol uchun, muskul hujayralarida juda koʻp miqdorda mitoxondriya bor. lekin asosiy vazifasi kislorod tashish boʻlgan qizil qon tanachalarida mitoxondriya mavjud emas. mitoxondriya "hujayraning quvvat markazi" deb nomlanadi. ularning bevosita vazifasi glyukozani atp (adenosin trifosfat) ga aylantirishdir. atpni hujayraning "valyutasi" deb hisoblash mumkin. bu tanamizdagi kimyoviy reaktsiyalarni kuchaytirish uchun zarur bo'lgan asosiy energiya birligi. ushbu konversiya jarayoni aerobik nafas olish deb nomlanadi va shuning uchun odamlarning kislorod bilan nafas olishlari kerak. mitoxondriyaning doimiy shakli va kattaligi yo'q, lekin umumiy tuzilishi bir xil bo'lib qoladi, bu esa tayoqcha shaklida bo'ladi. ularning kattaligi uzunligi 1 va 10 mikrometr orasida o'zgarib turadi. ularning har bir hujayradagi soni har bir aniq hujayraning metabolik faolligiga qarab o'zgarib turadi. tarkibi juda oddiy, to'rtta bo'linma mavjud. u silliq tashqi membranaga va yuqori darajada konvolutlangan ichki membranaga ega. ushbu konvolutsiyalar krizlarni keltirib chiqaradi. keyin u membranalararo …

5 / 40

unktsiyasini bajarishda yordam beradigan fermentlar to'plami mavjud.garchi uning asosiy vazifasi atp hosil qilish bo'lsa ham, uning ichida bir qator jarayonlar mavjud. ushbu jarayonlarga piruvat oksidlanishi, krebs sikli va turli biomolekulalarning metabolizmi kiradi. atp ishlab chiqarish glikoliz, limon kislotasi tsikli va elektron-transport zanjiridan iborat aerob nafas olish yo'li bilan amalga oshiriladi. bu mitoxondriyaning ichki membranasida sodir bo'ladi. endi biz energiya ishlab chiqaradigan narsani bilamiz, keyingi savol mitoxondriya bu energiyani qanday ishlab chiqarishi. aerobik nafas olish jarayoni hujayrani energiya bilan ta'minlash uchun javobgardir. ushbu energiya ma'lum bosqichlar orqali ishlab chiqariladi. ular glikoliz, tca - trikarboksilik kislota tsikli (kreb tsikli yoki limon kislotasi aylanishi deb ham ataladi) va elektronlarni tashish zanjiri. yo'l har bir glyukoza molekulasi uchun 36 atp ishlab chiqaradi. glikoliz katabolizm jarayonidir, bu kattaroq molekulaning kichikroq molekulalarga bo'linishini anglatadi. bitta glyukoza (6 uglerod atomlari) molekulasi ikkita piruvat molekulasiga bo'linadi (har biri 3 uglerod atomidan). ushbu jarayonda to'rtta atp va ikkita nadh …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mitoxondriyaning tuzilishi"

1. mitoxondriyaning tuzilishi mitoxondriya (yun. mitos – ip, chondrios — donacha) — eukariot hujayralar organoidi. mitoxondriya ikki qavat membrana bilan oʻralgan; ichki membranasi kristalar (burmalar) hosil qiladi. mitoxondriyaning ichki membrana bilan oʻralgan boʻshligʻi matriks deyiladi. hujayrada mitoxondriya soni bir nechtadan mingtagacha yetadi. mitoxondriyaning asosiy funk-siyasi energiya hosil qilishdan iborat. mitoxondriya energiyasi manbai biologik oksidlanish boʻlib, unda glikolizda hosil boʻlgan pirouzum kislota mitoxondriya matriksida so2 va n2o gacha parchalanadi. bu jarayon murakkab kimyoviy reaksi-yalardan iborat. uning 1-bosqichida piruvat parchalanadi va uchkarbon kislotalar sikli amalga oshadi; 2-bosqichda elektronlar tashiladi va atf sintezlanadi. mitoxondriya matriksid...

This file contains 40 pages in DOCX format (184.3 KB). To download "mitoxondriyaning tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mitoxondriyaning tuzilishi DOCX 40 pages Free download Telegram