fe’l nisbatlari

PPTX 64,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1679206180.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ona tili va adabiyot fe’l nisbatlari fe`l nisbatlari: 5ta bajaruvchining fe`lda ifodalangan harakat-holat jarayonida qay darajada ishtirok etishini ko`rsatuvchi shakllar fe`lning nisbat shakllari deyiladi. ular 5xil. kiy - 0 shakl. bajaruvchi aniq. (sen). kiyindi - o`z ustida bajardi. kiyildi - bajaruvchi noma`lum. kiygizdi – bajaruvchining ta`sirida boshqa bir bajaruvchi tomonidan amalga oshiriladi. ya`ni bajaruvchi harakat-holatni boshqa bir bajaruvchiga o`tkazadi. kiyishdi – bajaruvchi boshqalar bilan birgalikda bajardi. fe`l nisbatlari: 5ta nisbat o`zlik aniq orttirma birgalik majhul 1.aniq nisbat. aniq nisbat – bajaruvchi aniq ko`rinib turgan harakat-holatni ifodalab, tarkibida hech qanday nisbat qo`shimchasi bo`lmaydi. ya`ni 0 shaklda bo`ladi. masalan: yozdim, ko`rgan, bilgan, zavqlandi, birlashdi, yordamlashdi, ko`maklashdi 2.o`zlik nisbat o`zlik nisbat – fe`lga –(i)n, -(i)l, qo`shimchalarini qo`shish orqali hosil qilinadi va bajaruvchining o`zi ustida amalga oshirilayotgan harakat-holatni ifodalaydi. masalan: ko`r-in-di, beza-n-di, tug`-il-moq, qiyna-l-di. o`zlik nisbatda emas zavq-lan-moq, faxr-lan-moq. 3.majhul nisbat majhul nisbat – bu nisbat ham fe`l asoslariga –(i)n, -(i)l, qo`shimchalarini …

rildi. (o`zlik) mix qoqildi. (majhul) karimjon qoqildi. (o`zlik) 4.orttirma nisbat orttirma nisbat - fe`lga maxsus qo`shimchalar qo`shish orqali hosil qilinadi va bajaruvchining ta`sirida boshqa bir bajaruvchi tomonidan amalga oshirlgan harakat-holatni ifodalaydi. maxsus qo`shimchalar: -t – unli bilan tugagan ko`p bo`g`inli fe`llarga qo`shiladi: sana-t, gulla-t, o`qi-t, ishla-t, to`qi-t. -sat – faqat “ko`rmoq” fe`liga qo`shiladi.: ko`r-sat. -ir, -ar, -iz, -az, -it – undosh bilan tugagan bir bo`g`inli fe`llarga qo`shiladi: bit-ir, chiq-ar, oq-iz, chiq-az, kir-it. -dir, -giz, -gaz, -g`iz, -g`az – jarangli undosh bilan tugagn fe`llarga qo`shiladi: yoz-dir, yur-giz, tur-gaz, tur-g`iz, tur-g`az. -tir, -kiz, -kaz, -qiz, -qaz – jarangsiz undosh bilan tugagan fe`llarga qo`shiladi: kel-tir, ket-kiz, yet-kaz, yut-qiz, o`t-qaz. o`tkaz – bolani ariqdan o`tkaz. o`tqaz – ko`chatlarni o`tqaz. eslatma!!! ba`zan fe`l asosiga orttirma nisbat hosil qiluvchi birdan ortiq qo`shimchalar qo`shilishi mumkin. masalan: o`qi-t o`qi-t-tir, to`l-dir to`l-dir-giz, yoz-dir yoz-dir-tir. bunday holatda orttirma nisbat ma`nosi kuchayadi! 5.birgalik nisbat birgalik nisbat – fe`lga -sh, -ish, qo`shimchasini …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fe’l nisbatlari"

1679206180.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ona tili va adabiyot fe’l nisbatlari fe`l nisbatlari: 5ta bajaruvchining fe`lda ifodalangan harakat-holat jarayonida qay darajada ishtirok etishini ko`rsatuvchi shakllar fe`lning nisbat shakllari deyiladi. ular 5xil. kiy - 0 shakl. bajaruvchi aniq. (sen). kiyindi - o`z ustida bajardi. kiyildi - bajaruvchi noma`lum. kiygizdi – bajaruvchining ta`sirida boshqa bir bajaruvchi tomonidan amalga oshiriladi. ya`ni bajaruvchi harakat-holatni boshqa bir bajaruvchiga o`tkazadi. kiyishdi – bajaruvchi boshqalar bilan birgalikda bajardi. fe`l nisbatlari: 5ta nisbat o`zlik aniq orttirma birgalik majhul 1.aniq nisbat. aniq nisbat – bajaruvchi aniq ko`rinib turgan harakat-holatni ifodalab, tarkibida hech qanday nisbat qo`shimchasi bo`lmaydi. ya`ni 0 shaklda bo`ladi....

Формат PPTX, 64,6 КБ. Чтобы скачать "fe’l nisbatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fe’l nisbatlari PPTX Бесплатная загрузка Telegram