asos va qo`shimchalar imlosi (shakl yasovchi qo`shimchalarga oid)

DOC 45,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405596487_55869.doc asos va qo’shimchalar imlosi asos va qo`shimchalar imlosi (shakl yasovchi qo`shimchalarga oid) r e j a: 1. shakl yasovchi qo`shimchalarga oid asosiy imlo qoidalari. 2. shakl yasovchi qo`shimchalarga oid qo`shimcha imlo qoidalari. tayanch tushunchalar: asos, qo`shimcha, tovush o`zgarishi, tovush tushishi, tovush orttirilishi, so`z tarkibi, egalik qo`shimchasi, kelishik qo`shimchasi, nisbat shaklini yasovchi qo`shimcha, ravishdosh shaklini yasovchi qo`shimcha, sifatdosh shaklini yasovchi qo`shimcha. asosga qo`shimchalar qo`shilishi bilan ba`zan so`z tarkibida o`zgarishlar yuz beradi. bu o`zgarishlar imloda ham aks etadi. masalan, ong asosiga -la qo`shimchasi qo`shilganda, bu so`z angla shaklida yoziladi, ya`ni o`zakdagi o tovushi a tovushiga o`tadi. ishla so`ziga -v+chi affiksi qo`shilganda, a unlisi o bilan almashadi, ishlavchi emas, balki ishlovchi tarzida aytiladi va o`shanday yoziladi. bu xil so`zlarga yana qishloq – qishlog`im, etik – etigi, yotoq – yotog`i, burun – burni, men – mening, sariq – sarg`ay singarilarni misol qilib keltirish mumkin. imlo qoidalarining 2-bo`limi “asos va qo`shimchalar” imlosi bo`lib, 33-qoidadan …

begi; tayoq–tayog`i, qo`shiq–qo`shig`i, yaxshiroq-yaxshirog`i, yo`q-yo`g`i kabi. lekin ko`p bo`g`inli o`zlashma so`zlarga, bir bo`g`inli ko`pchilik so`zlarga egalik qo`shimchasi qo`shilganda k, q tovushi aslicha aytiladi va yoziladi: ishtirok – ishtiroki, ocherk – ocherki, erk – erki, huquq –huquqim, ravnaq – ravnaqi, yuq – yuqi kabi. 35. quyidagi qo`shimchalar qo`shilishi bilan so`zning tarkibida tovush tushadi yoki ortadi: 1) o`rin, qorin, burun, o`g`il, bo`yin, ko`ngil kabi ba`zi so`zlarga egalik qo`shimchasi qo`shilganda, qayir, ayir kabi fe`llarga nisbat shaklini yasovchi -il qo`shimchasi qo`shilganda, ikki, olti, yetti so`zlariga -ov, -ala qo`shimchalari qo`shilganda ikkinchi bo`g`indagi unli aytilmaydi va yozilmaydi: o`rin–o`rnim, qorin–qorni, burun– burning, o`gil–o`g`ling, ko`ngil–ko`ngli, yarim–yarmi; qayir– qayril, ulug`– ulg`ay, sariq–sarg`ay, ikki–ikkov, ikki–ikkala, yetti–yettov kabi; 2) u, bu, shu, o`sha olmoshlariga -da, -dan, -day, -dagi, -da, -gach, -cha qo`shimchalari qo`shilganda n tovushi qo`shib aytiladi va shunday yoziladi: unda, bunday, shunda, o`shancha kabi; bu olmoshlarga egalik qo`shimchalari quyidagicha qo`shiladi: buningiz, o`shanisi kabi; 3) o, o`, u, e unlilari bilan …

adi: dohiysi kabi); 4) men, sen olmoshlariga -ni, -ning, -niki qo`shimchalari qo`shilganda qo`shimchadagi n tovushi aytilmaydi va yozilmaydi: meni, mening, meniki; seni, sening, seniki kabi. 36. quyidagi qo`shimchalaming birinchi tovushi ikki xii aytilsa ham, bir xil yoziladi: 2) o`rin kelishigi va chiqish kelishigi qo`shimchasining, o`tgan zamon yasovchisi va iii shaxs ko`rsatkichi -di qo`shimchasining boshidagi undosh ba`zan t aytilsa ham, hamma vaqt d yoziladi: ishda, misdan, ketdi, kelmabdi kabi. 37. quyidagi qo`shimchalarning bosh tovushi ikki yoki uch xil aytiladi va shunday yoziladi: 2) nisbat shaklini yasovchi -dir qo`shimchasi jarangli undosh bilan tugagan bir bo`g`inli so`zlarga (kel so`zidan boshqa), shuningdek, z undoshi bilan tugagan orttirma nisbat yasovchisidan keyin qo`shiladi: quvdir, egdir, kuldir, yondir; o`tkazdir, tomizdir kabi. qolgan barcha hollarda bu qo`shimcha -tir aytiladi va shunday yoziladi: tiktir, kestir, uyaltir, chaqirtir kabi; 3) jo`nalish kelishigi qo`shimchasi -ga, chegara bildiruvchi -gacha, ravishdosh shaklini yasovchi -gach, -guncha, -gani, -gudek, sifatdosh shaklini yasovchi -gan, buyruq maylining …

ibiga shakl yasovchi qo`shimchalarga oid barcha imlo qoidalari kiritilmagan. ayrim shakl yasovchi qo`shimchalar bilan bog`liq imlo me`yorlariga quyidagilar kiradi: 1. ortirma nisbat qo`shimchasi. · ir, -ar, -iz qo`shimchalari undosh bilan tugagan bir bo`g`inli fe`llarga qo`shiladi: shoshir, chiqar, oqiz. · giz, - g`iz qo`shimchalari jarangli udosh bilan tugagan fe`l asoslariga, -kiz, - qiz qo`shimchalari esa jarangsiz undosh bilan tugagan fe`l asoslariga qo`shiladi: yurgiz, turg`iz, yutqiz, ketkiz. 2. harakat nomi qo`shimchasi. harakat nomi unli bilan tugagan fe`l asoslariga –sh, -v qo`shimchalarini, undosh bilan tugagan fe`l asosalariga –ish, -u, -moq, - mak qo`shimchalarini qo`shish orqali yasaladi. a yoki i unlisi bilan tugagan fe`l asoslariga -v qo`shimchasi qo`shilganda a unlisi o ga, i unlisi u ga aylanadi va shunday yoziladi: ishla – ishlov, tani – tanuv. 3. fe`lning hozirgi zamon shaklini yasovchi qo`shimcha. -yotir, -yotib shakllari unli bilan tugagan fe`l asoslariga, -ayotir, -ayotib shakllari esa undosh bilan tugagan fe`l asoslariga qo`shiladi. -yap shakli undosh …

asos va qo`shimchalar imlosi (shakl yasovchi qo`shimchalarga oid) - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "asos va qo`shimchalar imlosi (shakl yasovchi qo`shimchalarga oid)"

1405596487_55869.doc asos va qo’shimchalar imlosi asos va qo`shimchalar imlosi (shakl yasovchi qo`shimchalarga oid) r e j a: 1. shakl yasovchi qo`shimchalarga oid asosiy imlo qoidalari. 2. shakl yasovchi qo`shimchalarga oid qo`shimcha imlo qoidalari. tayanch tushunchalar: asos, qo`shimcha, tovush o`zgarishi, tovush tushishi, tovush orttirilishi, so`z tarkibi, egalik qo`shimchasi, kelishik qo`shimchasi, nisbat shaklini yasovchi qo`shimcha, ravishdosh shaklini yasovchi qo`shimcha, sifatdosh shaklini yasovchi qo`shimcha. asosga qo`shimchalar qo`shilishi bilan ba`zan so`z tarkibida o`zgarishlar yuz beradi. bu o`zgarishlar imloda ham aks etadi. masalan, ong asosiga -la qo`shimchasi qo`shilganda, bu so`z angla shaklida yoziladi, ya`ni o`zakdagi o tovushi a tovushiga o`tadi. ishla so`ziga -v+chi ...

Формат DOC, 45,0 КБ. Чтобы скачать "asos va qo`shimchalar imlosi (shakl yasovchi qo`shimchalarga oid)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: asos va qo`shimchalar imlosi (s… DOC Бесплатная загрузка Telegram