nutqning jo’yaliligi 11-sinf

PPTX 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1681374434.pptx /docprops/thumbnail.jpeg nutqning jo’yaliligi ppt taqdimot 11-sinf ona- tili darsligi asosida tayyorlangan 15-mavzu:nutqning jo’yaliligi. nutq tuzishdan oldin bu nutqning jo’yasini – munosib o’rnini tasavvur qilish kerak. har qanday nutq ifodalanmoqchi bo’lgan axborotning mazmuni, tinglovchi yoki o’quvchining yoshi, ijtimoiy maqomi, nutqning yozma yoki og’zaki ekanligi, nutq vaziyatiga to’la mos kelishi zarur, jo’yalilik sifati shu asosda yuzaga keladi. til vositalarini tanlashda shu jihatlar inobatga olinishi zarur masalan, yaqin kishisini yo’qotgan odamning hissiy-ruhiy holati ma’lum. shunday odamdan ko’ngil so’rash, unga ta’ziya bildi rish uchun tuziladigan nutqda «o’lmoq» ma’nosini ifodalash uchun aynan o’lmoq so’zini tanlash o’rinli emas, bu so’z so’zlovchi va tinglovchi muloqotidagi mantiqiy-axloqiy munosabat ruhiga mos emas. bu mazmundagi nutqning jo’yaliligini ta’minlash maqsadida mazkur so’zning vafot etmoq, bo’lmay qolmoq, o’tib qolmoq, olam dan o’tmoq, olamdan ko’z yummoq, u dunyoga ketmoq kabi «yumshoqroq» muqobillari qo’llanadi. kichkintoylar nutqida, masalan, sog’likda ko’rishaylik! omon bo’lsak, albatta, ko’rishamiz! kabi iboralar jo’yalilik sifatidan mahrum bo’ladi, chunki ular bola nutqi …
2
: «so’z bir nash’adur, undan xumor paydo bo’lur». ) . 71-mashq. berilgan matnni o’qing. qaysi o’rinda nutqning jo’yaliligi bu zilganini aniqlang. kechirasiz, o’zingizni tanishtirmadingiz. asli farg’onalikman. ismim kamola. hozirda oilam bilan toshkentda yashayman. o’z tug’ilgan joyingdan olisda yashashning ham azoblari bor... albatta. o’zga yurtda shoh bo’lguncha, o’z yurtingda gado bo’l deganlari haq ekan. («xonadon» gazetasi) . 72-mashq. berilgan gaplarda ajratib ko’rsatilgan so’zlar nutqning jo’yali lik si fatini nima uchun buzayotganligi haqida fikrlaringizni bildiring. 1. nimalar qilyapsiz, ona?! – o’g’li yolvoruvchan ovoz bilan yaltoqla nib tazkiraning oldida tiz cho’kkan. (m. nasibullin) 2. onamning jahl lari battar qo’zg’ab, shang’illagancha quloq-chakkamga shapaloq tushirdilar. (s. rav shanov) 3. ertalab men maktabga, bobom esa harbiy komissa ri atga jo’nab ketdik. o’qishdan kelsam, oyim hali daladan qaytmabdilar. bo bom nimagadir xafa. – keldingmi, do’ndig’im? – deb xomush jilmaydilar. (s. ravshanov) 4. «tikuv chilik fabrikasida biroz ushlanib qoldim, shekil li, u shu orada, bu yerga qanday qilib …
3
qing. unda qo’llangan xush kelibsiz iborasining nutq sharoitiga muvofiq emasligi natijasida yuzaga kelgan jo’yasizlikni tushuntiring) sh. rahmatullayevning «o’zbek tilining izohli frazeologik lug’ati»dan olingan quyidagi iboralarning izohlarini esda tuting. ular ishtirokida gaplar tuzing. yuragini yormoq i qattiq cho’chitib qo’rqitmoq. ma’nodoshi: o’takasini yormoq. o’xshashi: kayfini uchirmoq. yuragini yormoq ii ichidagi istak yoki dardini aytmoq. varianti: ko’nglini yormoq. . . nutqning jo’yaliligi sifatini ta’minlashda nimalarni hisobga olish lozim? jo’yalilikni ta’minlashda sinonimlardan qanday foydalaniladi? kattalar bilan gaplashganda, buyruq ohangi o’rinli bo’lishi mumkinmi? jo’yalilik va so’z ma’nosining bo’yog’i haqida gapiring. yoshi ulug’larga murojaat shakllari haqida so’zlang qaro qoshing, qalam qoshing, qafasda qalb qushin qiynab, 75-mashq. berilgan maqollarda ifodalangan g’oyaning to’g’ri ligini misollar asosida tushuntirib, matn tuzing. maqollarni yod oling. jo’yali so’z jo’yasin topar, jo’yasiz so’z iyasin (egasin) topar. jo’yaga tuya ham cho’kadi. o’rinli so’zga tuya cho’kadi, o’rinsiz so’zga hamma so’kadi. suvni sep singar yerga, so’zni qil sig’ar yerga. e’tiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg …
4
nutqning jo’yaliligi 11-sinf - Page 4
5
nutqning jo’yaliligi 11-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqning jo’yaliligi 11-sinf"

1681374434.pptx /docprops/thumbnail.jpeg nutqning jo’yaliligi ppt taqdimot 11-sinf ona- tili darsligi asosida tayyorlangan 15-mavzu:nutqning jo’yaliligi. nutq tuzishdan oldin bu nutqning jo’yasini – munosib o’rnini tasavvur qilish kerak. har qanday nutq ifodalanmoqchi bo’lgan axborotning mazmuni, tinglovchi yoki o’quvchining yoshi, ijtimoiy maqomi, nutqning yozma yoki og’zaki ekanligi, nutq vaziyatiga to’la mos kelishi zarur, jo’yalilik sifati shu asosda yuzaga keladi. til vositalarini tanlashda shu jihatlar inobatga olinishi zarur masalan, yaqin kishisini yo’qotgan odamning hissiy-ruhiy holati ma’lum. shunday odamdan ko’ngil so’rash, unga ta’ziya bildi rish uchun tuziladigan nutqda «o’lmoq» ma’nosini ifodalash uchun aynan o’lmoq so’zini tanlash o’rinli emas, bu so’z so’zlovchi va tinglovc...

Формат PPTX, 2,0 МБ. Чтобы скачать "nutqning jo’yaliligi 11-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqning jo’yaliligi 11-sinf PPTX Бесплатная загрузка Telegram