otlarning aloqa munosabat kategoriyalari

PPTX 201.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1700828183.pptx /docprops/thumbnail.jpeg otlarning aloqa munosabat kategoriyalari fan:ona tili o’qish savodxonligi va uni o’qitish metodikasi mavzu: otlarning aloqa munosabat kategoriyalari reja: 1. otning ma’no guruhlari. 2. otning grammatik kategoriyalari narsa-buyum, shaxslarning nomi, atamasi bo‘lgan so‘zlar turkumi ot deyiladi. otlar kim? nima? qayer ? so‘roqlaridan biriga javob bo‘ladi otlar egalik, kelishik kabi so‘z o‘zgartirish, turli ma’no va vazifa uchun qo‘llanuvchi vazifadosh shakllarga hamda o‘ziga xos so‘z yasalish tizimiga egaligi bilan ajralib turadi. otlarning muhim belgilaridan biri ularning sifat, son, olmosh, fe’l va ravish distributsiyasida kelishi, ya’ni ular bilan birika olishidir: katta bino, ikkinchi kurs, barcha inson, kitob o‘qimoq, ko‘p odam. ot gapning barcha gap bo‘lagi vazifasida qo‘llanishi mumkin. otning bu kabi sintaktik vazifasi uning qanday grammatik shakldaligi bilan bog‘liq bo‘ladi. masalan, otning bosh shakli, ya’ni bosh kelishik, ko‘plik yoki birlik hamda egalik shakli gapda ega, kesim kabi vazifada keladi:. o‘zbekiston-mustaqil davlat. millatim-o‘zbek. o‘zbekistonim-onajonim. mustaqil so‘zlar ot turkumiga munosabati nuqtai nazardan ikki guruhni …

omlari, tashkilot va gegrafik makon nomlari, koinot jismlari nomlari, suv havzalari, tashkilot nomlari kabi guruhlar doirasida uchraydi: alisher, ulug‘bek, zarafshon, toshkent, samarqand, mars kabi. bunday atoqli otlar o‘zaro tub va yasamaligi hamda tuzilishiga ko‘ra farqlanishi mumkin. masalan, lola, go‘zal, amir, gavhar orol kabi otlar sodda tub, ilonli, do‘stlik, paxtakor kabi atoqli otlar sodda yasama, ulug‘bek, alisher, nurato, nurobod, qo‘shrabot, uchquduq kabi atoqli otlar qo‘shma otlardir. atoqli otlarning asosiy qismini turdrsh otlar tashkil qiladi. biroq ular boshqa so‘z turkumlari asosida ham yuzaga keladi. masalan: asal, quvonch, anor kabilar turdosh otdan, o‘lmas, sotiboldi, turdi, tursun kabilar esa fe’ldan, aziz, botir, shirin, vali kabilar sifatdan, to‘qsonboy, oltibek kabilar esa sondan, bultur, avvalboy kabilar esa ravishdan hosil bo‘lgan atoqli otlardir. turli turkumga mansub bo‘lgan so‘zlarning atoqli ot sifatida qo‘llanishi natijasida ular o‘zining hususiy nominativ mohiyatidan chekingan holda, umumiy semantik ma’no tashuvchi lug‘aviy birlikka aylanib qoladi. masalan, uchquduq mazkur joydagi uchta quduqni emas, balki umuman …

turdagi narsaning o‘zini ifodalaydigan otlar yakka otlar hisoblanadi: kitob, gul, daraxt kabi. birlik shaklida bo‘lib, bir xil turdagi narsaning to‘dasi, jamini ifodalaydigan otlar jamlovchi otlardir: xalq, armiya, ko‘pchilik, poda, jamoa, o‘rmon kabilar. . sanaladigan otlar, sanalmaydigan otlar. sanaladigan otlar, asosan, aniq otlardan tashkil topadi: daraxt, kitob, qalam. sanalmaydigan otlar modda otlari, og‘irlik, suyug‘lik o‘lchamiga xos otlar va atoqli otlardan tashkil topadi: tuproq, qum, havo, shakar, tuz, yog‘, guruch, kabilar. . bundan tashqari, tabiatan yakka bo‘ladigan va juft holda uchraydigan otlar ham mavjud bo‘lib, ular ham otning alohida ma’no turini tashkil qiladi. masalan: yurak, quyosh, oy, ko‘z, qosh, oyoq kabilar shular jumlasidandir. shuningdek, otlar kim? so‘rog‘i asosida shaxs hamda nima? so‘rog‘i asosida narsa otlariga ham ajratiladi. otlarning bunday tasniflanishi o‘zbek tilining, shu jumladan, boshqa turkiy tillarning o‘ziga xos xususiyatini belgilaydi. ayni paytda bu tasnif ularning turli grammatik jarayonda ishtirokida ham o‘z aksini topadi. xususan, shaxs otlari to‘liq tuslovchi affikslarni qabul qilgan …

obning) kategoriyasiga xos qo‘shimchalar bilan qo‘llanganda ham o‘z grammatik mohiyatini yo‘qotmaydi, ya’ni birlik hisoblanaveradi. e’tiboringiz uchun raxmat! image2.jpeg image1.jpg

otlarning aloqa munosabat kategoriyalari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "otlarning aloqa munosabat kategoriyalari"

1700828183.pptx /docprops/thumbnail.jpeg otlarning aloqa munosabat kategoriyalari fan:ona tili o’qish savodxonligi va uni o’qitish metodikasi mavzu: otlarning aloqa munosabat kategoriyalari reja: 1. otning ma’no guruhlari. 2. otning grammatik kategoriyalari narsa-buyum, shaxslarning nomi, atamasi bo‘lgan so‘zlar turkumi ot deyiladi. otlar kim? nima? qayer ? so‘roqlaridan biriga javob bo‘ladi otlar egalik, kelishik kabi so‘z o‘zgartirish, turli ma’no va vazifa uchun qo‘llanuvchi vazifadosh shakllarga hamda o‘ziga xos so‘z yasalish tizimiga egaligi bilan ajralib turadi. otlarning muhim belgilaridan biri ularning sifat, son, olmosh, fe’l va ravish distributsiyasida kelishi, ya’ni ular bilan birika olishidir: katta bino, ikkinchi kurs, barcha inson, kitob o‘qimoq, ko‘p odam. ot gapning barcha ...

PPTX format, 201.4 KB. To download "otlarning aloqa munosabat kategoriyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: otlarning aloqa munosabat kateg… PPTX Free download Telegram