source 56cd0ec0

PPTX 34 pages 94.7 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 94.7 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Jul 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

akkadning yuksalishi. sargon i (eramizdan avvalgi 2369â2314 yillar) shumeriylar janubi bilan semitlar shimoli oârtasida uzluksiz davom etgan kurash pirovardida semitlar shimolining gâalabasi bilan yakunlangan. semitlarning akkad davlatini dastlab qurgan sargon i shumerni oâziga boâysundirgan va mesopotamiyaning ancha qismini oâz hokimiyati ostida birlashtirgan. sargon i yirik siyosiy arbob boâlgan boâlishi kerak, chunki uning haqidagi xotiralar yaxshi saqlanib qolgan va sheâriy afsonalar toâplamida aks etgan. shunday afsonalardan birida sargonning tashlandik bola boâlganligi hikoya qilinadi. unga koâra, sargonning onasi kambagâal ayol boâlib, oâgâlini boqish imkoniga ega boâlmagan. shuning uchun ham onasi uni qamishdan oârilgan savatga solib, frot daryosi boâyiga olib kelib yashirib qoâygan. â«akkiâ» degan meshkop chaqaloqni topib olib, uni tarbiyalagan va bogâbon qilib katta qilgan. maâbuda ishtar sargonni yaxshi koârib qolib, uni akkad podshosi qilib qoâygan. shu afsonaga koâra, sargon davlat hokimiyatini kuch bilan qoâlga kiritgan, yangi sulola tuzgan va, binobarin, podsholik taxtiga oâtirish huquqini qonuniy yoâl bilan asoslash imkoniga ega boâlmagan. …

2 / 34

ogâirlik oâlchov tizimi joriy etilgan. harbiy siyosatni rivojlantirish maqsadida sargon â«har kuni sargon oldida ovqatlanadiganâ» 5400 jangchidan iborat doimiy qoâshin tuzgan. bu doimiy qoâshin sargon ixtiyorida boâlib, unga yirik istilolarni amalga oshirish imkonini bergan armiyalarning asosini tashkil etgan. sargonning akkadda hokimiyatni mustahkamlashi va shumerni boâysundirishi sargon dastlab akkadda oâz hokimiyatini mustahkamlash vazifasini oldiga qoâygan. shu maqsadda u akkadning eng qudratli shahri boâlgan kishni zabt etgan, ammo uning formal mustaqilligini saqlab qolgan. butun akkad hokimi sifatida obroâ va nufuzini mustahkamlash uchun, sargon oâzini â«kish podshosiâ» va â«akkad podshosiâ» deb atagan. akkadda hokimiyatini mustahkamlab olgach, sargon butun shumerni uzil-kesil boâysundirish niyatida oâz diqqatini janubga qaratgan. u qoâshin tortib borib, lugal-zaggisi boshchiligidagi kuchlarni va uni qoâllab-quvvatlagan ellikta patesni tor-mor etgan. sargon lugal-zaggisini asirga olib, uni nippurga â enlil ibodatxonasiga olib kelgan va, ehtimol, xudo enlilga qurbon qilgan. shundan soâng u shumerning eng muhim shaharlari â uruk, ur, lagash va ummanni bosib olib, vayron …

3 / 34

sh davomida u fors qoâltigâi sohiligacha yetib borgan va â«dengizni sharq tomonidan kechib oâtganâ» deb qayd etilgan. shu tariqa, sargon fors qoâltigâi qirgâoqlarida oâz hokimiyatini mustahkamlab, mesopotamiyadan hindiston va arabistonga ketuvchi dengiz savdo yoâllari ustidan nazorat oârnatish imkoniga ega boâlgan. soângra sargon shimoliy mamlakatlarga qarshi yurish boshlab, mesopotamiyaning shimoli-sharqiy qismida, dajla daryosining yuqori oqimida joylashgan subartu mamlakati deb atalgan oblastlarni ham zabt etgan. ,natijada, sargon deyarli butun mesopotamiyani oâz hokimligi ostida birlashtirgan va uning siyosiy hamda iqtisodiy birligini taâminlagan. sargonning gâarbga yurishlari va akkadning harbiy kuchayishi biroq sargon ikkidaryo oraligâidagi yerlarni zabt etish bilangina cheklanmagan. u urta dengiz qirgâoqlariga chiqish, suriyaning sohil boâyidagi boy shaharlarni hamda gâarbdagi karvon va dengiz savdo yoâllarini oâz qoâliga olish maqsadida oâsha davrda amurru deb atalgan gâarb hududlariga dadil yurishlar qilgan. bu yurishlar haqidagi maâlumotlarga koâra, â«enlil sargonga to kedr oârmonlari va kumush togâlarigacha boâlgan yuqori mamlakatni, mayerni (yoki marini), yarmutini va ibluni berganâ» deb …

4 / 34

an, bitiklarda: â«sargon gâarbdagi dengizni kechib oâtdi, u yerda uch yil turdi, mamlakatni boâysundirdi va birlashtirdi, oâz haykallarini oârnatdi, dengiz va qirgâoqdan asirlar olib keldiâ», â deb yozilgan. nihoyat, sargon oâzining gâolib qoâshini bilan uzoq kichik osiyoga ham yoâl ochishga urinib koârgan, degan fikrni tasdiqlovchi dalillar ham mavjud. keyingi davrdagi bir manbada ossuriyaning kichik osiyodagi savdo koloniyasi â ganishdan sargon oldiga vakillar kelgani va ular ganish aholisining burushxanda shahri podshosiga qarshi olib borayotgan kurashiga yordam soâragani bayon qilinadi. bu masala sargonning harbiy kengashida muhokama qilinib, uzoq yurishning qiyinchiliklari va gâalaba imkoniyatlari sinchiklab koârib chiqilgandan keyin, sargon oâz qoâshinlarini uzoq kichik osiyoga yuborgan. u ganishga katta yordam koârsatgan va shimoli-gâarbda koâplab hududlarni istilo qilgan. shunday qilib, sargon butun old osiyoda yagona gegemonlik daâvosini ilgari surgan, juda kuchli harbiy davlatni barpo etgan. uning â«toârt iqlim podshosiâ» degan unvoni sargonning keng koâlamli harbiy va savdo siyosatini amalga oshirishga intilishini yaqqol ifoda etadi. sargon …

5 / 34

humer va elamda boshlangan qoâzgâolonlarni bostirishni asosiy vazifa qilib qoâygan. chunki yaqin oâtmishda erkin va mustaqil hayot kechirgan bu mamlakatlar xalqlari hanuz ozodlik xotirasini unutmagan edilar, shu sababdan qoâzgâolonlar ayniqsa kuchli boâlgan. rimush isyon koâtargan hududlarga qarshi bir qancha harbiy yurishlar uyushtirib, isyonchilar qoâshinlarini tor-mor etgan, shumer shaharlaridagi qoâzgâolonlarni bostirgan. keyinchalik u elamga bostirib kirib, suza bilan avan orasidagi jangda elam qoâshinlarini yoâq qilgan. rimush fors qoâltigâi qirgâoqlarigacha yetib borib, janub va sharq yoânalishidagi eng muhim savdo yoâllari kesib oâtadigan shumer va elam hududlarini yana akkad hokimiyatiga boâysundirgan. u oâzini â«kish podshosi, elam hokimiâ» deb atab, dabdabali unvonlar taqingan va oâz hukmronligini fors qoâltigâidan to urta dengizgacha, shuningdek, bu hududlarga tutash togâli oblastlargacha yetganligini faxr bilan taâkidlagan. rimush oâz podsholik davrida sargon yurgizgan siyosatni davom ettirib, akkad podsholigining yanada ravnaq topishi uchun asos yaratgan. biroq shunga qaramasdan, u butun mamlakatda toâliq tinchlik oârnatishga muvaffaq boâla olmagan. uning podsholigi soânggi yillarida …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "source 56cd0ec0"

akkadning yuksalishi. sargon i (eramizdan avvalgi 2369â2314 yillar) shumeriylar janubi bilan semitlar shimoli oârtasida uzluksiz davom etgan kurash pirovardida semitlar shimolining gâalabasi bilan yakunlangan. semitlarning akkad davlatini dastlab qurgan sargon i shumerni oâziga boâysundirgan va mesopotamiyaning ancha qismini oâz hokimiyati ostida birlashtirgan. sargon i yirik siyosiy arbob boâlgan boâlishi kerak, chunki uning haqidagi xotiralar yaxshi saqlanib qolgan va sheâriy afsonalar toâplamida aks etgan. shunday afsonalardan birida sargonning tashlandik bola boâlganligi hikoya qilinadi. unga koâra, sargonning onasi kambagâal ayol boâlib, oâgâlini boqish imkoniga ega boâlmagan. shuning uchun ham onasi uni qamishdan oârilgan savatga solib, frot daryos...

This file contains 34 pages in PPTX format (94.7 MB). To download "source 56cd0ec0", click the Telegram button on the left.

Tags: source 56cd0ec0 PPTX 34 pages Free download Telegram