source 56cd0ec0

PPTX 34 sahifa 94,7 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 34
akkadning yuksalishi. sargon i (eramizdan avvalgi 2369–2314 yillar) shumeriylar janubi bilan semitlar shimoli o‘rtasida uzluksiz davom etgan kurash pirovardida semitlar shimolining g‘alabasi bilan yakunlangan. semitlarning akkad davlatini dastlab qurgan sargon i shumerni o‘ziga bo‘ysundirgan va mesopotamiyaning ancha qismini o‘z hokimiyati ostida birlashtirgan. sargon i yirik siyosiy arbob bo‘lgan bo‘lishi kerak, chunki uning haqidagi xotiralar yaxshi saqlanib qolgan va she’riy afsonalar to‘plamida aks etgan. shunday afsonalardan birida sargonning tashlandik bola bo‘lganligi hikoya qilinadi. unga ko‘ra, sargonning onasi kambag‘al ayol bo‘lib, o‘g‘lini boqish imkoniga ega bo‘lmagan. shuning uchun ham onasi uni qamishdan o‘rilgan savatga solib, frot daryosi bo‘yiga olib kelib yashirib qo‘ygan. â«akkiâ» degan meshkop chaqaloqni topib olib, uni tarbiyalagan va bog‘bon qilib katta qilgan. ma’buda ishtar sargonni yaxshi ko‘rib qolib, uni akkad podshosi qilib qo‘ygan. shu afsonaga ko‘ra, sargon davlat hokimiyatini kuch bilan qo‘lga kiritgan, yangi sulola tuzgan va, binobarin, podsholik taxtiga o‘tirish huquqini qonuniy yo‘l bilan asoslash imkoniga ega bo‘lmagan. …
2 / 34
og‘irlik o‘lchov tizimi joriy etilgan. harbiy siyosatni rivojlantirish maqsadida sargon â«har kuni sargon oldida ovqatlanadiganâ» 5400 jangchidan iborat doimiy qo‘shin tuzgan. bu doimiy qo‘shin sargon ixtiyorida bo‘lib, unga yirik istilolarni amalga oshirish imkonini bergan armiyalarning asosini tashkil etgan. sargonning akkadda hokimiyatni mustahkamlashi va shumerni bo‘ysundirishi sargon dastlab akkadda o‘z hokimiyatini mustahkamlash vazifasini oldiga qo‘ygan. shu maqsadda u akkadning eng qudratli shahri bo‘lgan kishni zabt etgan, ammo uning formal mustaqilligini saqlab qolgan. butun akkad hokimi sifatida obro‘ va nufuzini mustahkamlash uchun, sargon o‘zini â«kish podshosiâ» va â«akkad podshosiâ» deb atagan. akkadda hokimiyatini mustahkamlab olgach, sargon butun shumerni uzil-kesil bo‘ysundirish niyatida o‘z diqqatini janubga qaratgan. u qo‘shin tortib borib, lugal-zaggisi boshchiligidagi kuchlarni va uni qo‘llab-quvvatlagan ellikta patesni tor-mor etgan. sargon lugal-zaggisini asirga olib, uni nippurga — enlil ibodatxonasiga olib kelgan va, ehtimol, xudo enlilga qurbon qilgan. shundan so‘ng u shumerning eng muhim shaharlari — uruk, ur, lagash va ummanni bosib olib, vayron …
3 / 34
sh davomida u fors qo‘ltig‘i sohiligacha yetib borgan va â«dengizni sharq tomonidan kechib o‘tganâ» deb qayd etilgan. shu tariqa, sargon fors qo‘ltig‘i qirg‘oqlarida o‘z hokimiyatini mustahkamlab, mesopotamiyadan hindiston va arabistonga ketuvchi dengiz savdo yo‘llari ustidan nazorat o‘rnatish imkoniga ega bo‘lgan. so‘ngra sargon shimoliy mamlakatlarga qarshi yurish boshlab, mesopotamiyaning shimoli-sharqiy qismida, dajla daryosining yuqori oqimida joylashgan subartu mamlakati deb atalgan oblastlarni ham zabt etgan. ,natijada, sargon deyarli butun mesopotamiyani o‘z hokimligi ostida birlashtirgan va uning siyosiy hamda iqtisodiy birligini ta’minlagan. sargonning g‘arbga yurishlari va akkadning harbiy kuchayishi biroq sargon ikkidaryo oralig‘idagi yerlarni zabt etish bilangina cheklanmagan. u urta dengiz qirg‘oqlariga chiqish, suriyaning sohil bo‘yidagi boy shaharlarni hamda g‘arbdagi karvon va dengiz savdo yo‘llarini o‘z qo‘liga olish maqsadida o‘sha davrda amurru deb atalgan g‘arb hududlariga dadil yurishlar qilgan. bu yurishlar haqidagi ma’lumotlarga ko‘ra, â«enlil sargonga to kedr o‘rmonlari va kumush tog‘larigacha bo‘lgan yuqori mamlakatni, mayerni (yoki marini), yarmutini va ibluni berganâ» deb …
4 / 34
an, bitiklarda: â«sargon g‘arbdagi dengizni kechib o‘tdi, u yerda uch yil turdi, mamlakatni bo‘ysundirdi va birlashtirdi, o‘z haykallarini o‘rnatdi, dengiz va qirg‘oqdan asirlar olib keldiâ», — deb yozilgan. nihoyat, sargon o‘zining g‘olib qo‘shini bilan uzoq kichik osiyoga ham yo‘l ochishga urinib ko‘rgan, degan fikrni tasdiqlovchi dalillar ham mavjud. keyingi davrdagi bir manbada ossuriyaning kichik osiyodagi savdo koloniyasi — ganishdan sargon oldiga vakillar kelgani va ular ganish aholisining burushxanda shahri podshosiga qarshi olib borayotgan kurashiga yordam so‘ragani bayon qilinadi. bu masala sargonning harbiy kengashida muhokama qilinib, uzoq yurishning qiyinchiliklari va g‘alaba imkoniyatlari sinchiklab ko‘rib chiqilgandan keyin, sargon o‘z qo‘shinlarini uzoq kichik osiyoga yuborgan. u ganishga katta yordam ko‘rsatgan va shimoli-g‘arbda ko‘plab hududlarni istilo qilgan. shunday qilib, sargon butun old osiyoda yagona gegemonlik da’vosini ilgari surgan, juda kuchli harbiy davlatni barpo etgan. uning â«to‘rt iqlim podshosiâ» degan unvoni sargonning keng ko‘lamli harbiy va savdo siyosatini amalga oshirishga intilishini yaqqol ifoda etadi. sargon …
5 / 34
humer va elamda boshlangan qo‘zg‘olonlarni bostirishni asosiy vazifa qilib qo‘ygan. chunki yaqin o‘tmishda erkin va mustaqil hayot kechirgan bu mamlakatlar xalqlari hanuz ozodlik xotirasini unutmagan edilar, shu sababdan qo‘zg‘olonlar ayniqsa kuchli bo‘lgan. rimush isyon ko‘targan hududlarga qarshi bir qancha harbiy yurishlar uyushtirib, isyonchilar qo‘shinlarini tor-mor etgan, shumer shaharlaridagi qo‘zg‘olonlarni bostirgan. keyinchalik u elamga bostirib kirib, suza bilan avan orasidagi jangda elam qo‘shinlarini yo‘q qilgan. rimush fors qo‘ltig‘i qirg‘oqlarigacha yetib borib, janub va sharq yo‘nalishidagi eng muhim savdo yo‘llari kesib o‘tadigan shumer va elam hududlarini yana akkad hokimiyatiga bo‘ysundirgan. u o‘zini â«kish podshosi, elam hokimiâ» deb atab, dabdabali unvonlar taqingan va o‘z hukmronligini fors qo‘ltig‘idan to urta dengizgacha, shuningdek, bu hududlarga tutash tog‘li oblastlargacha yetganligini faxr bilan ta’kidlagan. rimush o‘z podsholik davrida sargon yurgizgan siyosatni davom ettirib, akkad podsholigining yanada ravnaq topishi uchun asos yaratgan. biroq shunga qaramasdan, u butun mamlakatda to‘liq tinchlik o‘rnatishga muvaffaq bo‘la olmagan. uning podsholigi so‘nggi yillarida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 34 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"source 56cd0ec0" haqida

akkadning yuksalishi. sargon i (eramizdan avvalgi 2369–2314 yillar) shumeriylar janubi bilan semitlar shimoli o‘rtasida uzluksiz davom etgan kurash pirovardida semitlar shimolining g‘alabasi bilan yakunlangan. semitlarning akkad davlatini dastlab qurgan sargon i shumerni o‘ziga bo‘ysundirgan va mesopotamiyaning ancha qismini o‘z hokimiyati ostida birlashtirgan. sargon i yirik siyosiy arbob bo‘lgan bo‘lishi kerak, chunki uning haqidagi xotiralar yaxshi saqlanib qolgan va she’riy afsonalar to‘plamida aks etgan. shunday afsonalardan birida sargonning tashlandik bola bo‘lganligi hikoya qilinadi. unga ko‘ra, sargonning onasi kambag‘al ayol bo‘lib, o‘g‘lini boqish imkoniga ega bo‘lmagan. shuning uchun ham onasi uni qamishdan o‘rilgan savatga solib, frot daryos...

Bu fayl PPTX formatida 34 sahifadan iborat (94,7 MB). "source 56cd0ec0"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: source 56cd0ec0 PPTX 34 sahifa Bepul yuklash Telegram