bog’langan qo’shma gap. bog’langan qo'shma gap qismlarining mazmun munosabati haqida

DOCX 20,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1703530960.docx [bookmark: _goback]bogâlangan qoâshma gap. bogâlangan qo'shma gap qismlarining mazmun munosabati haqida reja: 1. bogâlangan qoâshma gaplarning formal -sintaktik talqini. 2. bogâlangan qoâshma gaplarning turlari: 3. biriktiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 4. zidlov bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 5. ayiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 6. inkor bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 7. bogâlangan qoâshma gaplarda shakl va mazmun munosabati. bogâlangan qoâshma gaplarning formal -sintaktik talqini. anâanaviy sintaktik nazariyalarda bogâlangan qoâshma gaplar mavqei jihatdan teng huquqli boâlgan sodda gaplarning tenglanish munosabati asosida mazmun va grammatik jihatdan oâzaro birikuvidan tashkil topgan gaplar sifatida talqin etiladi. quyida bogâlangan qoâshma gaplarning formal hamda semantik-sintaktik tadqiqi natijalari xususida fikr yuritamiz. bogâlangan qoâshma gaplarni tashkil etuvchi teng huquqli qismlar shaklan mustaqil, mazmunan oâzaro bogâlangan, baâzan mantiqan biri-ikkinchisiga tobe gaplardan tashkil topadi. bunday aloqa-bogâliqlik qoâshma gap qismlarining tuzilishida, kesimlarining mazmunan va grammatik munosabatida yoki umumiy gap boâlaklarining mavjud boâlishida koârinadi. anglashiladiki, bunday turdagi qoâshma gaplarning qismlari mantiqan bir-birini taqozo …

etib kelinayotgan bogâlangan qoâshma gap qismlarini biriktiruvchi bu vositalarning â«absolyut holat emasligiâ»ni koârsatadi. uning fikricha, oâzbek tilida shunday qoâshma gap koârinishlari ham mavjudki, ular shaklan ergashgan qoâshma gaplarga oâxshasa-da, aslida bogâlangan qoâshma gaplardir. masalan, grammatik formasi -b (-ib), -sa affiklari yordamida tuzilgan â«ha xuâ» deguncha oyning oyoqlari kelib, toây kunlari yaqinlashdiâ», â«birov konfet bersa, birov pechenâe beradiâ» gaplari bogâlangan qoâshma gaplar hisoblanadi. shunisi xarakterliki, bogâlangan qoâshma gap qismlarini bogâlovchi vositalar, ular qanday til birligidan tashkil topishidan qatâiy nazar, qoâshma gap qismlarini bogâlash bilan birga turli mazmuniy munosabatlarni ham shakllantiradi. gâ.abdurahmonov bogâlangan qoâshma gaplarni qismlari orasida shakllangan mazmuniy munosabatlar asosida quyidagi 5 turga ajratadi: a) qiyoslash munosabati; b) payt munosabati; v) ayiruv munosabati; g) sabab va natija munosabati; d) izohlash munosabati. biriktiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; m.asqarova ham bogâlangan qoâshma gaplarda sabab, payt, chogâishtirish, zidlik, ayiruv va inkor munosabatlarining shakllanishini koârsatadi. olima bogâlangan qoâshma gap qismlarini biriktiruvchi vositalar asosida uning quyidagi …

tuzilgan qoâshma gaplarda bir vaqtda va turli vaqtlarda yuzaga kelgan voqea- hodisa yoki harakat ifodalanadi. qiyoslang: 1. qoâshma gapda bir vaqtda yuzaga keladigan voqea-hodisa ifodalanadi: mudir jadal qadam tashlagan holda toâxtovsiz gapirar va uning soâzlari hammani qiziqtirar edi. (p.t.) 2. qoâshma gapda turli vaqtda yuzaga kelgan voqelik yoki harakat ifodalanadi: soy guvillab oqar va uning muzdek shamoli qirgâoqda tartibsiz oâsgan oâtlarni silkitar edi (s.ahm.) -da, -u (yu) yuklamalarining biriktiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gap tarkibida qoâllanishida quyidagi holat kuzatiladi 1. -da yuklamasi qoâshma gap tarkibida harakatning odatdagidan koâra tezroq bajarilishini ifodalaydi: eshik gâirch etib ochildi-da, ruxsat soârab darveshali kirdi. (o.) 2. -u(-yu) yuklamasi hodisalarning bajarilish paytini, sababini, harakat yoki voqea-hodisaning toâsatdan, kutilmaganda va ketma-ket bajarilishini koârsatadi: shu payt toâsatdan koâcha eshigi ochildi-yu, zunnunxoâja xaloslagancha kirib keldi. (a.q.) inkor bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; bogâlovchi vazifasida qoâllanuvchi boâlsa, esa soâzlari yordamida tuzilgan bogâlangan qoâshma gaplarda ham bir paytda yoki ketma-ket sodir boâlgan voqealar …

qaramay ulardan birining yuzaga kelishi yoki yuzaga kelmaganligi ifodalanadi. masalan: vasiyatnoma shunday ham tiklangani maâlum boâlgani rost, lekin bundan bolaning xabari yoâq-ku! (ðâ. u.) -u (-yu) yuklamalari zidlov bogâlovchilari oârnida qoâllanib, zid munosabatdagi bogâlangan qoâshma gap qismlarini bogâlashga xizmat qiladi. baâzi hollarda bu bogâlovchilar bilan birikkan qoâshma gaplarda u(-yu) yuklamasi zidlikni kuchaytirish uchun qoâllanadi. masalan: ishim nihoyatda koâp-u, kelmaslikka ilojim yoâq. (soâzl.) zidlov bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplarda baâzan zidlik bilan birga toâsiqsizlik munosabati ham shakllanadi. qiyoslang: men u bilan gaplashmadim, lekin uning koâzlari baâzi-baâzida uzun kipriklari ostidan menga boqardi. (i.r.) ayiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar. ayiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar ketma-ket yuzaga keladigan yoki bir-biri bilan almashinib turadigan, navbatma -navbat yuzaga keladigan birdan ortiq voqea -hodisa yoki harakatni ifodalab, semantik jihatdan ayiruv va ichki zidlik, izoh, qiyos, gumon, shart kabi maâno munosabatlarni ifodalaydi. 1. bir., dam., baâzan. goh. bogâlovchilari bilan shakllangan qoâshma gaplar ketma-ket sodir boâlgan voqealarni ifodalab, semantik jihatdan …

vchi gaplarni oâzaro biriktirib, bogâlangan qoâshma gapni hosil qiladi. masalan: ... na adresi bor, familiyasi bor, na pochta muhri. (as.m.) inkor bogâlovchili qoâshma gaplarning kesimlari, odatda, tasdiq shaklida boâladi. baâzi hollarda maânoni kuchaytirish uchun gap kesimi inkor shaklda ham qoâllanadi. masalan: ...bu haqda na kimsanoy bir narsa deya olmadi, na anzirat xola. (a.q.) inkor bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplarning kesimlari bir xil soâz bilan ifodalanib, bir zamonda shakllanganda, koâpincha oxirgi kesim qoâllanmaydi: bular orasida boâlib oâtgan mojarodan na umidaning xabari bor, na isroilning. (a.q.) matn talabi bilan inkor bogâlovchili qoâshma gaplarda baâzan hamma kesimlar qoâllanmasligi mumkin: choâchima jigarim, oâz uyingdasan bu yerda , na gâurbat, na ofat, na gâam. (gâ. gâ.) xullas, anâanaviy sintaktik taâlimotda bogâlangan qoâshma gaplar: biriktiruv, zidlov, ayiruv va inkor bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplarga ajratiladi. har bir tur nafaqat bogâlovchi vositalariga koâra, balki ularda aks etgan mazmuniy munosabatlar asosida ham oâzaro farqli belgilarini namoyon qiladi. bogâlangan qoâshma gaplar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bog’langan qo’shma gap. bog’langan qo'shma gap qismlarining mazmun munosabati haqida" haqida

1703530960.docx [bookmark: _goback]bogâlangan qoâshma gap. bogâlangan qo'shma gap qismlarining mazmun munosabati haqida reja: 1. bogâlangan qoâshma gaplarning formal -sintaktik talqini. 2. bogâlangan qoâshma gaplarning turlari: 3. biriktiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 4. zidlov bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 5. ayiruv bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 6. inkor bogâlovchili bogâlangan qoâshma gaplar; 7. bogâlangan qoâshma gaplarda shakl va mazmun munosabati. bogâlangan qoâshma gaplarning formal -sintaktik talqini. anâanaviy sintaktik nazariyalarda bogâlangan qoâshma gaplar mavqei jihatdan teng huquqli boâlgan sodda gaplarning tenglanish munosabati asosida mazmun va grammatik jihatdan oâzaro birikuvidan tashk...

DOCX format, 20,7 KB. "bog’langan qo’shma gap. bog’langan qo'shma gap qismlarining mazmun munosabati haqida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bog’langan qo’shma gap. bog’lan… DOCX Bepul yuklash Telegram