taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari

DOC 39,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1706114901.doc taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari reja: 1.taqlidlar mustaqil so’z turkumi sifatida. 2.taqlidlarning ma’no guruhlari. 3.taqlidlarning tuzilishiga ko’ra turlari. taqlidlar, taqlidlarning ma`nosi, taqlidlar ї mustaqil so`z turkumi, ma`noviy g’ayrioddiylik, taqlid so`zlar orasida darajalanish, tovushga taqlid so`zlar, harakat-holatga (ko`rinishga) taqlidlar, taqlidlarning tuzilishiga ko`ra turlari, taqlidlarning sintaktik qo`llanilishi, taqlid so`zlar orasida ma`nodoshlik, shakldoshlik, ko`pma’nolilik, tasviriy so`zlarning leksik xususiyatlari. taqlidlar o’zbek tilida katta bir guruhni tashkil qiladi. ular o’zbek tilining bugungi grammatikasida mustaqil so’zlar sirasiga kiritilgan. chunki birinchidan, taqlidlar turkiy tillarda miqdoran juda ko’p va ma’no jihatdan o’ta rang-barangdir. shuning uchun taqlidlar turkiy tillarning, jumladan, o’zbek tilining muhim ifoda va tasvir vositasidir. ularning ifoda tomoni mazmun tomonidan ma’lum bir xabar, darak berib turadi. chunonchi, taq-taq, tars-turs kabi taqlidiy so’zlarni olaylik. bu so’zlardagi tovushlar tizmasi ularning ma’nosidan xabar berib turadi. shu sababli tilshunoslar taqlidiy so’zlarda ifoda va mazmun tomonining ijtimoiy, sof ramziy, balki tabiiy …

agi ma’noviy farqni va bu so’zlarning ma’nolari ma’lum voqelanishlar (soat chiq-chiq etyapti; hassa to’q-to’q qilyapti; guli piq-piq yig’laydi) bilan bog’liq ekanligini hatto yosh bolalar ham tushunadilar. ma’noviy g’ayrioddiylik faqat taqlidlargagina xos emas. masalan, olmoshlar atov lug’aviy ma’nosiga ega emas. ularning ma’nolari faqat matn tarkibidagina anglashiladi. ammo olmoshlardagi ma’noviy “bo’shlik” ularni mustaqil so’zlar sirasiga kiritishga to’siq bo’lolmaydi. bunday to’siq taqlidlarga ham ta’sir qila olmagan va taqlidlar mustaqil so’zlar sirasiga kiritilgan. ikkinchidan, taqlidlar morfologik jihatdan o’zgaruvchan: odamlarning g’ovur-g’uviri, eshikning taq-taqidan, to’plarning gumbur-gumburini kabi. uchinchidan, taqlidlar gap tarkibida biror so’roqqa javob bo’lib, ega, aniqlovchi, to’ldiruvchi, hol, hatto, kesim vazifasida kela oladi: 1. mahallada duv-duv gap (aniqlovchi). 2. shabada g’ir-g’ir esmoqda (hol). 3. arilar g’uj-g’uj (kesim). 4. otlarning gupur-gupuri eshitildi (ega). 5. tashqaridagi g’ala-g’ovurdan uyg’ondi (to’ldiruvchi). yuqoridagilardan ma’lum bo’ladiki, turkiy tillardagi taqlidlar morfologik qurilishi va sintaktik qo’llanilishi bilan flektiv tillardan farq qiladi. taqlidlarning bir xili tovushga taqlidni ko’rsatsa, ikkinchi bir xili harakar-holat, ko’rinishga taqlidni …

vchi taqlidlar: dik-dik, lip-lip, lapang-lapang, ship-ship, lop… 2. holat, tashqi ko’rinishni ifodalovchi taqlidlar: lang, hil-hil, jiq-jiq… 3. yorug`lik tasvirini ifodalovchi taqlidlar: jivir-jivir, yalt-yult,yilt-yilt. taqlid (tasviriy) so’zlar yozma adabiyotda, og’zaki nutqda, folklorda juda ko’p ishlatilib, nutqqa badiiy bo’yoq, ekspressivlik beradi. ularning paydo bo’lishi odamlar nutq organlarini juda yaxshi boshqara olish qobilitiga ega bo’lgan davrlariga to’g’ri keladi. yozma adabiyotning dastlabki namunalarida tasviruy so’zlar juda kam ishlatilgan. navoiy, muqimiy, zavqiy asarlarida esa ular salmog’ining kengayganligini sezish mumkin. bugungi kunda esa tasviriy so’zlar miqdori ancha ko’paygan, rang-barang ko’rinishlarga ega. har bir taqlid so’zning o’z ishlatilish o’rni bo’ladi. masalan, qiqir-qiqir kuldi; piq-piq yig’ladi deyish mumkin bo’lsa ham, piqir-piqir yig’ladi deyish mumkin emas. taqlid so’zlar orasida ham ko’pma’nolilik, shakldoshlik, ma’nodoshlik munosabatlari mavjud bo’ladi. bular tilshunos r. qo’ng’irov tomonidan atroflicha o’rganilgan. taqlidlar tuzilishiga ko’ra sodda (shig’, yalt, yarq, paq, shir), juft (shov-shuv, qiy-chuv, g’ing-ping), takroriy (miyov-miyov, taq-taq, dag’-dag’) shakllarda bo’ladi. аdabiyotlar: 1. менглиев б. морфологик воситаларнинг маъновий …

taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari - Page 4

taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari" haqida

1706114901.doc taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari reja: 1.taqlidlar mustaqil so’z turkumi sifatida. 2.taqlidlarning ma’no guruhlari. 3.taqlidlarning tuzilishiga ko’ra turlari. taqlidlar, taqlidlarning ma`nosi, taqlidlar ї mustaqil so`z turkumi, ma`noviy g’ayrioddiylik, taqlid so`zlar orasida darajalanish, tovushga taqlid so`zlar, harakat-holatga (ko`rinishga) taqlidlar, taqlidlarning tuzilishiga ko`ra turlari, taqlidlarning sintaktik qo`llanilishi, taqlid so`zlar orasida ma`nodoshlik, shakldoshlik, ko`pma’nolilik, tasviriy so`zlarning leksik xususiyatlari. taqlidlar o’zbek tilida katta bir guruhni tashkil qiladi. ular o’zbek tilining bugungi grammatikasida mustaqil so’zlar sirasiga kiritilgan. chunki b...

DOC format, 39,0 KB. "taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: taqlidlar. ularning ma’noviy va… DOC Bepul yuklash Telegram