Назад

taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari

DOC 39,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1706114901.doc taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari reja: 1.taqlidlar mustaqil so’z turkumi sifatida. 2.taqlidlarning ma’no guruhlari. 3.taqlidlarning tuzilishiga ko’ra turlari. taqlidlar, taqlidlarning ma`nosi, taqlidlar ð‡ mustaqil so`z turkumi, ma`noviy g’ayrioddiylik, taqlid so`zlar orasida darajalanish, tovushga taqlid so`zlar, harakat-holatga (ko`rinishga) taqlidlar, taqlidlarning tuzilishiga ko`ra turlari, taqlidlarning sintaktik qo`llanilishi, taqlid so`zlar orasida ma`nodoshlik, shakldoshlik, ko`pma’nolilik, tasviriy so`zlarning leksik xususiyatlari. taqlidlar o’zbek tilida katta bir guruhni tashkil qiladi. ular o’zbek tilining bugungi grammatikasida mustaqil so’zlar sirasiga kiritilgan. chunki birinchidan, taqlidlar turkiy tillarda miqdoran juda ko’p va ma’no jihatdan o’ta rang-barangdir. shuning uchun taqlidlar turkiy tillarning, jumladan, o’zbek tilining muhim ifoda va tasvir vositasidir. ularning ifoda tomoni mazmun tomonidan ma’lum bir xabar, darak berib turadi. chunonchi, taq-taq, tars-turs kabi taqlidiy so’zlarni olaylik. bu so’zlardagi tovushlar tizmasi ularning ma’nosidan xabar berib turadi. shu sababli tilshunoslar taqlidiy so’zlarda ifoda va mazmun tomonining ijtimoiy, sof ramziy, balki tabiiy …
2
xos ma’nolarga ega. tiq-tiq, taq-taq, chiq-chiq, ship-ship so’zlari orasidagi ma’noviy farqni va bu so’zlarning ma’nolari ma’lum voqelanishlar (soat chiq-chiq etyapti; hassa to’q-to’q qilyapti; guli piq-piq yig’laydi) bilan bog’liq ekanligini hatto yosh bolalar ham tushunadilar. ma’noviy g’ayrioddiylik faqat taqlidlargagina xos emas. masalan, olmoshlar atov lug’aviy ma’nosiga ega emas. ularning ma’nolari faqat matn tarkibidagina anglashiladi. ammo olmoshlardagi ma’noviy “bo’shlik” ularni mustaqil so’zlar sirasiga kiritishga to’siq bo’lolmaydi. bunday to’siq taqlidlarga ham ta’sir qila olmagan va taqlidlar mustaqil so’zlar sirasiga kiritilgan. ikkinchidan, taqlidlar morfologik jihatdan o’zgaruvchan: odamlarning g’ovur-g’uviri, eshikning taq-taqidan, to’plarning gumbur-gumburini kabi. uchinchidan, taqlidlar gap tarkibida biror so’roqqa javob bo’lib, ega, aniqlovchi, to’ldiruvchi, hol, hatto, kesim vazifasida kela oladi: 1. mahallada duv-duv gap (aniqlovchi). 2. shabada g’ir-g’ir esmoqda (hol). 3. arilar g’uj-g’uj (kesim). 4. otlarning gupur-gupuri eshitildi (ega). 5. tashqaridagi g’ala-g’ovurdan uyg’ondi (to’ldiruvchi). yuqoridagilardan ma’lum bo’ladiki, turkiy tillardagi taqlidlar morfologik qurilishi va sintaktik qo’llanilishi bilan flektiv tillardan farq qiladi. taqlidlarning bir xili tovushga …
3
id so’zlar eshitish bilan bog’liq hodisalarni ifodalasa, holat, ko’rinishga taqlidlar ko’rish bilan bog’liq hodisalarni ifodalaydi. bularning ham semantikasi har xildir: 1.harakatni ifodalovchi taqlidlar: dik-dik, lip-lip, lapang-lapang, ship-ship, lop… 2. holat, tashqi ko’rinishni ifodalovchi taqlidlar: lang, hil-hil, jiq-jiq… 3. yorug`lik tasvirini ifodalovchi taqlidlar: jivir-jivir, yalt-yult,yilt-yilt. taqlid (tasviriy) so’zlar yozma adabiyotda, og’zaki nutqda, folklorda juda ko’p ishlatilib, nutqqa badiiy bo’yoq, ekspressivlik beradi. ularning paydo bo’lishi odamlar nutq organlarini juda yaxshi boshqara olish qobilitiga ega bo’lgan davrlariga to’g’ri keladi. yozma adabiyotning dastlabki namunalarida tasviruy so’zlar juda kam ishlatilgan. navoiy, muqimiy, zavqiy asarlarida esa ular salmog’ining kengayganligini sezish mumkin. bugungi kunda esa tasviriy so’zlar miqdori ancha ko’paygan, rang-barang ko’rinishlarga ega. har bir taqlid so’zning o’z ishlatilish o’rni bo’ladi. masalan, qiqir-qiqir kuldi; piq-piq yig’ladi deyish mumkin bo’lsa ham, piqir-piqir yig’ladi deyish mumkin emas. taqlid so’zlar orasida ham ko’pma’nolilik, shakldoshlik, ma’nodoshlik munosabatlari mavjud bo’ladi. bular tilshunos r. qo’ng’irov tomonidan atroflicha o’rganilgan. taqlidlar tuzilishiga ko’ra sodda (shig’, …
4
, 2-ñð¾ð½. 3.ððµñŠð¼ð°ñ‚ð¾ð² ò²., ð‘ð¾ð·ð¾ñ€ð¾ð² ðž. ð¢ð¸ð» ð²ð° ð½ñƒñ‚ò›. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚, â«ðŽò›ð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â», 1993 ð¹ð¸ð». 4. òšñƒñ€ð±ð¾ð½ð¾ð²ð° ðœ. ð¨ð°ðºð»-ð²ð°ð·ð¸ñ„ð°ð²ð¸ð¹ ñ‚ð°ð»ò›ð¸ð½ð´ð° ññƒð±ññ‚ð°ð½ñ†ð¸ð°ð»ð»ð¸ðº ð¾ð¼ð¸ð»ð¸. â«ðŽð·ð±ðµðº ñ‚ð¸ð»ð¸ ð²ð° ð°ð´ð°ð±ð¸ñ‘ñ‚ð¸â», 1998 ð¹ð¸ð», 5-ñð¾ð½. 5.òšñƒñ€ð±ð¾ð½ð¾ð²ð° ðœ. ð¨ð°ðºð»-ð²ð°ð·ð¸ñ„ð°ð²ð¸ð¹ ñ‚ð°ð´ò›ð¸ò› ñƒññƒð»ð»ð°ñ€ð¸ð³ð° ð´ð¾ð¸ñ€. â«ðŽð·ð±ðµðº ñ‚ð¸ð»ð¸ ð²ð° ð°ð´ð°ð±ð¸ñ‘ñ‚ð¸â», 1998 ð¹ð¸ð», 5-ñð¾ð½. 6.òšñƒñ€ð±ð¾ð½ð¾ð²ð° ðœ. ð›ð¸ñð¾ð½ð¸ð¹ ñ‚ð¸ð·ð¸ð¼ð´ð° â«ðžñ€ð°ð»ð¸ò› ñƒñ‡ð¸ð½ñ‡ð¸â» ð½ð¸ð½ð³ ð¼ñƒñ‚ð»ð°ò›ð»ð¸ð³ð¸. â«ðŽð·ð±ðµðº ñ‚ð¸ð»ð¸ ð²ð° ð°ð´ð°ð±ð¸ñ‘ñ‚ð¸â», 1999 ð¹ð¸ð», 6-ñð¾ð½. 7.òšñƒñ€ð±ð¾ð½ð¾ð²ð° ðœ. ò²ð¾ð·ð¸ñ€ð³ð¸ ð·ð°ð¼ð¾ð½ ñžð·ð±ðµðº ñ‚ð¸ð»ð¸. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚, 2002 ð¹ð¸ð».
5
taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari"

1706114901.doc taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari reja: 1.taqlidlar mustaqil so’z turkumi sifatida. 2.taqlidlarning ma’no guruhlari. 3.taqlidlarning tuzilishiga ko’ra turlari. taqlidlar, taqlidlarning ma`nosi, taqlidlar ð‡ mustaqil so`z turkumi, ma`noviy g’ayrioddiylik, taqlid so`zlar orasida darajalanish, tovushga taqlid so`zlar, harakat-holatga (ko`rinishga) taqlidlar, taqlidlarning tuzilishiga ko`ra turlari, taqlidlarning sintaktik qo`llanilishi, taqlid so`zlar orasida ma`nodoshlik, shakldoshlik, ko`pma’nolilik, tasviriy so`zlarning leksik xususiyatlari. taqlidlar o’zbek tilida katta bir guruhni tashkil qiladi. ular o’zbek tilining bugungi grammatikasida mustaqil so’zlar sira...

Формат DOC, 39,0 КБ. Чтобы скачать "taqlidlar. ularning ma’noviy va grammatik xususiyatlari. mustaqil so’zlar tizimida o’ziga xos ma’no va vazifa xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: taqlidlar. ularning ma’noviy va… DOC Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
olmosh. uning mustaqil so’zlar tizimida o’zida xos ishoraviy o’rni va vazifasi. olmosh ma’noviy guruhlari, yasalish xususiyatlari — DOC DOC
olmosh. uning mustaqil so’zlar tizimida o’zida xos ishoraviy o’rni va vazifasi. olmosh ma’noviy guruhlari, yasalish xususiyatlari
— 67,5 КБ
falsafiy qonunlar va ularning o’ziga xos xususiyatlari — PPTX PPTX
falsafiy qonunlar va ularning o’ziga xos xususiyatlari
13 стр. 3,8 МБ
qadimgimesopotamiya sivilizatsiyasining o’ziga xos xususiyatlari — PPTX PPTX
qadimgimesopotamiya sivilizatsiyasining o’ziga xos xususiyatlari
48 стр. 6,4 МБ
sharq adabiyotshunosligining o’ziga xos xususiyatlari — PPTX PPTX
sharq adabiyotshunosligining o’ziga xos xususiyatlari
14 стр. 81,0 КБ
ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari — DOCX DOCX
ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari
9 стр. 47,8 КБ
ziyorat turizmining o’ziga xos xususiyatlari — PPTX PPTX
ziyorat turizmining o’ziga xos xususiyatlari
26 стр. 2,0 МБ
hosila o’rilishlarni o’ziga xos xususiyatlari — PDF PDF
hosila o’rilishlarni o’ziga xos xususiyatlari
7 стр. 234,5 КБ
dunyoqarashni shakllantirishning o’ziga xos xususiyatlari — PPT PPT
dunyoqarashni shakllantirishning o’ziga xos xususiyatlari
16 стр. 887,5 КБ
jinoyat tarkibining o’ziga xos xususiyatlari — PPTX PPTX
jinoyat tarkibining o’ziga xos xususiyatlari
20 стр. 7,1 МБ
jismoniy qobiliyatlarning o’ziga xos xususiyatlari — DOCX DOCX
jismoniy qobiliyatlarning o’ziga xos xususiyatlari
— 59,0 КБ
ertak janrini o’ziga xos xususiyatlari — DOCX DOCX
ertak janrini o’ziga xos xususiyatlari
12 стр. 272,7 КБ
mesopatamiya sivilizatsiyasining o’ziga xos xususiyatlari — PPTX PPTX
mesopatamiya sivilizatsiyasining o’ziga xos xususiyatlari
— 1,7 МБ