Back

xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari

DOCX 38.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1706378493.docx [bookmark: _goback]xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari ð ðµð¶ð°: kirish 1. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari 2. xitoy tilida o’rin holining grammatik xosliklari – o’rin holining turlari, ifoda shakllari, gapdagi o’rni 3. xitoy tilida o’rin holini yasovchi predloglarning sintaktik xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati kirish mavzuning dolzarbligi. o’rganayotgan mamlakat tilining grammatik tizimini chuqur o’rganish, jumladan gap bo’laklarini alohida tahlil qilish tilni mukammal egallashda muhim ahamiyatga ega. xitoy tili grammatikasidagi ikkinchi darajali gap bo’laklaridan holni o’rganishga o’zgacha yondashuvni talab qiladi. hususan, hol mavzusini umumiy emas, torroq ko’lamda tahlil qiladigan bo’lsak o’rin holining ahamiyati katta. o’zbek tilidan farqli o’laroq predloglar ishtirokida namoyon bo’lgan o’rin hollarining tegishli predlogi holning oldidan qo’llanilsa, o’zbek tilida esa mazkur predlog hol bilan birga so’z shakli yasovchi qo’shimcha sifatida qo’llaniladi. masalan, 在布哈拉 zai buhala – buxoroda, 往前走 wang qian zou – oldinga yurmoq va h.k. xitoy tilida o’rin holining o’ziga hos xususiyatlari juda ko’p bo’lib, ularni …
2
ng yangiligi. yuqorida o’rganilgan dalillarga tayanib mazkur tadqiqot ishi muammosi o’zbek tilida batafsil o’rganilmaganligi kuzatildi. shuningdek ishda tadqiqot mavzusi bilan bog’liq katta hajmdagi asliyatdagi manbalar xitoy tilidan o’zbek tiliga o’girildi. kurs ishining maqsadi o’rin holining grammatik xususiyatlarini ochib berish; vazifalari o’rin holining turlarini bir-biridan farqlash, o’rin holining tarkibiy qismi hisoblanuvchi ayrim predloglarning sintaktik mazmunlarini tahlil qilishdan iborat kurs ishining ahamiyati. toshkent davlat sharqshunoslik instituti tarjima nazariyasi va amaliyoti sho’’basi, xitoy tili va adabiyoti sho’’basi, shuningdek xitoy tiliga ixtisoslashgan litseylar va maktablarda amaliy ahamiyat kasb etib, ma’ruza matnlarini tuzish, amaliy mashg’ulot ma’ruzalarini tayyorlash, ilmiy-uslubiy qo’llanmalarni yaratishda asqotishi mumkin. kurs ishining tuzilishi. mazkur ishimiz kirish, uchta paragraf, shuningdek, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan. [bookmark: _toc18858]xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari hol bu – kesim-predikat ichidagi boshqa bir qo’shimcha tarkibiy qismdir. u kesimning markaziy so’zidan oldin qo’shilib, vaziyat, payt, o’rin, yo’nalish, shat, ob’yekt, tasdiq, inkor, soha, daraja va h.k. qirralardan kesimning markaziga …
3
shning barcha turlari hol vazifasida kela oladi. fe’lning ravishdosh, sifatdosh shakllari hol vazifasida keladi. masalan, saida kulib so‗zladi. anvar jilmaygan holda kirib ketdi[footnoteref:1]. o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. – t.: davlat ilmiy nashriyoti, 2003. 11-jild, - b.371 hol va aniqlovchi (atribut)ning o’xshash tomoni shundan iboratki, ikkisining oldidan ham qo’shimcha element qo’shiladi; farqli tomoni – hol kesim (predikat) ichidagi qo’shimcha element hisoblanadi, aniqlovchi esa ega yoki to’ldiruvchi ichidagi qo’shimcha bo’lakdir. ergash gap tartibi nuqtai nazaridan qarasak, hol ikkinchi yoki uchinchi tartibdagi elementdir, ba’zida hatto yanada quyiroq tartib elementi. holning strukturasida odatda hol bo’lib quyidagilar xizmat qiladi: sifat, ravish, payt, o’rinli otlar, xohish-istak fe’llari, ko’rsatkich olmoshlar, hamda yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmalari, predlogli so’z birikmalari, fe’lob’yektli so’z birikmalari, kesim tipidagi birikkan so’z birikmalar, kesim tipidagi ergashgan so’z birikmalar, kesim tipidagi ega-kesimli so’z birikmalar va h.k. harakat hisob so’zli miqdoriy so’z birikmalari hamda reduplikativ shakladagi miqdor so’z birikmalari (xoh harakat hisob so’zi, xoh predmet hisob so’zi …
4
agar markaz so’z oldidan bir necha hollar (ko’p qatlamli hollar) bo’lsa, bu holda ularning so’z tartibiga e’tibor berish kerak. ko’p qatlamli hollardagi hollarning miqdori odatda ko’p qatlamli aniqlovchidagi aniqlovchilar sonidan bir oz kamroq. uning so’z tartibi ko’p qatlamli aniqlovchining so’z tartibidan o’garuvchanroq. ko’p qatlamli holning odatiy so’z tartibi quyidagicha: a. paytni ifodalovchi ot yoki yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmasi, predlogli so’z birikmasi; b. ravish; c. o’rinni ifodalovchi predlogli so’z birikma, yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmasi; d. holatni ifodalovchi sifat yoki kesim so’z birikma; e. ob’yektni ifodalovchi predlogli so’z birikmasi. ular orasidagi ravishning o’rni nisbatan o’zgaruvchan bo’lib, uni uchinchi o’rindan keyin ham qo’yish mumkin. holning gapdagi joylashuviga ko’ra oddiy hol va gap boshidagi hollarga ajratish mumkin: 1) egadan keyin, kesimning markaziy so’zidan oldin. bu holning odatiy o’rni; 2) egadan oldin keladi. bu holning o’ziga xos joylashuvi bo’lib, bunday hol ―gap boshidagi hol deb nomlanadi. xitoy tilida hol 8 ta katta turga bo’linadi: 时间状语 …
5
€™rin holi 1. statik o’rin holini ifodalash usullari a. o’rin-joy nomlari (ot bilan ifodalanishi) bilan 香港 xiänggçŽng – gonkong 上海 shã nghçŽi – shangxay b. o’rin ravishi bilan 那边 nã biän – u yer; 那儿 nã r – u yer; 那里 nã li – u yerda; 这里 zhã¨lç â€“ bu yer, bu yerda; 这边 zhã¨biän – bu yer; 这儿 zhã¨r – bu yer c. o’rin ravishi va olmosh bilan 他那儿 tä nã r – unikida (u yerda) 他这儿 täzhã¨r – bunikida (bu yerda) åœ¨ä½ ä»¬é‚£å„¿æœ‰æ²¡æœ‰å›¾ä¹¦é¦†ï¼Ÿ zã i nçmen nã r yç’u mei yç’u tãºshå«guçŽn? – sizlarnikida kutubxona bormi? d. makonda ob’yektning joyini aniqlashtiruvchi maxsus ibora bilan ifodalanadi. u quyidagi sxemaga ko’ra quriladi: 在 (zã i) + ot + joyni aniqlashtiruvchi (so’ng) ko’makchi ko’makchilar: 外 wã i – tashqari, tash; å† nã¨i – ichkari;下 xiã – ost; 上 shã ng – ust; å·¦ zuç’ â€“ chap; 右 yã²u – o’ng; 前 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari"

1706378493.docx [bookmark: _goback]xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari ð ðµð¶ð°: kirish 1. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari 2. xitoy tilida o’rin holining grammatik xosliklari – o’rin holining turlari, ifoda shakllari, gapdagi o’rni 3. xitoy tilida o’rin holini yasovchi predloglarning sintaktik xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati kirish mavzuning dolzarbligi. o’rganayotgan mamlakat tilining grammatik tizimini chuqur o’rganish, jumladan gap bo’laklarini alohida tahlil qilish tilni mukammal egallashda muhim ahamiyatga ega. xitoy tili grammatikasidagi ikkinchi darajali gap bo’laklaridan holni o’rganishga o’zgacha yondashuvni talab qiladi. hususan, hol mavzusini umumiy emas, torroq ko’lamda tahlil qiladigan bo’lsa...

DOCX format, 38.0 KB. To download "xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xitoy tilida o’rin holining gra… DOCX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari — DOCX DOCX
xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari
— 38.6 KB
xitoy tilida omonimlar — DOCX DOCX
xitoy tilida omonimlar
1 page 53.8 KB
xitoy tili grammatik terminlar — DOCX DOCX
xitoy tili grammatik terminlar
2 pages 15.6 KB
olmoshning grammatik xususiyatlari — PPTX PPTX
olmoshning grammatik xususiyatlari
20 pages 397.4 KB
"ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari" — DOCX DOCX
"ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari"
28 pages 54.7 KB
son vaunin grammatik xususiyatlari — PPTX PPTX
son vaunin grammatik xususiyatlari
10 pages 152.6 KB
yordamchi soʻzlarning grammatik xususiyatlari — PDF PDF
yordamchi soʻzlarning grammatik xususiyatlari
77 pages 713.1 KB
yordamchi soʻzlarning grammatik xususiyatlari — DOCX DOCX
yordamchi soʻzlarning grammatik xususiyatlari
77 pages 541.1 KB
ilmiy uslubning grammatik xususiyatlari — PPTX PPTX
ilmiy uslubning grammatik xususiyatlari
22 pages 3.2 MB
ilmiy uslubning grammatik xususiyatlari — PPTX PPTX
ilmiy uslubning grammatik xususiyatlari
22 pages 10.8 MB
ilmiy uslubning grammatik xususiyatlari — DOCX DOCX
ilmiy uslubning grammatik xususiyatlari
11 pages 24.5 KB
o‘qituvchi nutqining leksik-grammatik xususiyatlari — PPTX PPTX
o‘qituvchi nutqining leksik-grammatik xususiyatlari
17 pages 2.2 MB