so’z birikmalari va gap ustida ishlash metodikasi

PPTX 981,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1731444491.pptx soâz birikmalari va gap ustida ishlash metodikasi reja: 1. boshlangâich sinflarda sintaksisga oid materiallarning berilish tizimi, 2. gap ustida ishlash. 3. soâz birikmasi ustida ishlash. 4. gap boâlaklari ustida ishlash. boshlangâich sinflarda sintaksis yuzasidan beriladigan bilimlar: amaliy oârganiladigan; nazariy oârganiladigan turlarga boâlinadi. 3-ilova sintaksis bilimlarni amaliy oârganish savod oârgatish davridayoq boshlanadi va toârtinchi sinfda ham davom ettiriladi. boshlangâich sinfda âbogâlovsizâ, âgapâ, âdarak gapâ, oâquvchilarda âhis-hayajon gapâ, âsodda gapâ, âqoâshma gapâ, âgap boâlaklariâ, âgapning uyushiq boâlaklariâ, âundalmaâ mavzulari nazariy oârganiladi. bu mavzular yuzasidan turli mashqlar oârgatiladi. boshlangâich sinflarda ona tili darslarining muhim vazifalaridan biri fikrni ifodalashda gapdan ongli foydalanish koânikmasini shakllantirish hisoblanadi. morfologiya va leksika, fonetika va orfografiya sintaksis asosida oâzlashtirilgani uchun tilni oârganishda gap ustida ishlash markaziy oârin egallaydi. gap nutqning asosiy birligi boâlib, boshlangâich sinf oâquvchilari ot, sifat, son, olmosh, feâl, ularning muhim kategoriyalarning tilimizdagi rolini gap asosida bilib oladilar. oâquvchilar ona tili leksikasi ham gap negizida egallaydilar. …

xususiyatlari, yopiq va yigâiq gaplar ustida ishlash). 3. oâquvchilarning nutqida gapning maqsadga va ohangga koâra turlaridan foydalanish koânikmasini shakllantirish. 4.gapda soâzlarni aniq qoâllash koânikmasini oâstirish. 5. yozma nutqda gapni toâgâri tuzib yozish, (uni bosh harf bilan boshlash, tinish belgilarini qoâyish) koânikmasini shakllantirish. ishning bu besh yoânalishi bir-biriga oâzaro taâsir etadi va gapning ayrim tomonlarini oârganish maqsadidagina ularning har biri mustaqil muhokama qilinadi. gapni oârganish va nutqda undan foydalanish koânikmasini shakllantirish oâquvchilarning aniqâ bilimlarini doimiy kengaytirib, boyitib borishga asoslanadi. oâquvchi qanday yangilikni bilsa, unda bu yangilik haqida xabar berish ehtiyoji tugâiladi. u oâz fikrini ifodalash uchun qulayroq shakl qidiradi. demak, aloqa qilish talabidan gapni mukammalroq egallash zaruriyati kelib chiqadi. âgapâ mavzusi barcha sinflarda oârganiladi. gapning belgilari haqidagi bilimlar chuqurlashtirib boriladi. oâquvchilar fikr ifodalovchi nutq birligi-gap xaqidagi elementar tasavvurdan gapning bosh va ikkinchi darajali boâlaklari, gapda soâzlarning bogâlanishi, gapning uyushiq boâlaklarini oârganishga oâtadilar. gap ustida ishlashning boshlangâich bosqichi savod oârgatish davriga toâgâri …

oânikmasi shakllanadi. gapni oârganish meâyoriga qarab uning tarkibiy qismlari, xususan soâz birikmasi haqidagi tasavvur aniqlanadi. boshlangâich sinflarda oârganiladigan sintaktik material kam boâlsa ham, butun oâquv yili davomida, boshqa mavzularga singdirilgan holda, gap ustida ishlab boriladi. 5a-ilova dasturga koâra 1-sinfda oâquvchilarga gap haqida elementar tushunchalar beriladi. gapâ tugallangan fikr bildirishi, gap soâzlardan tashkil topishi, uning oxiriga maâlum tinish belgilari qoâyilishi haqida amaliy maâlumotlar beriladi. 2-sinfda esa oâquvchilar gap haqida nazariy tushunchalar oladilar. ular gapdan kim yoki nima haqida aytilganini va u hakda nima deyilganini bildirgan soâzni ajratishga oârganadilar. aslida gapning grammatik asosi ustida ishlash mana shundan boshlanadi va bu bosh boâlaklarni oârganishga muqaddima boâladi. 3-sinf gap ustida ishlash yangi bosqichdir. oâquvchilar gapni amaliy oârganishdan tushuncha sifatida oârganishga oâtadi. ular gapning muhim belgilarini bilib oladilar. bosh va ikkinchi darajali boâlaklarning taârifi, ega va kesim terminlari kiritiladi. bu sinfda gapda soâzlarning bogâlanishiga katta eâtibor beriladi. oâquvchilar gapning asosi (ega va kesim) ni ajratadilar, …

ning mohiyati ochiladi: bosh boâlaklar gapning grammatik asosini tashkil qiladi, fikr, asosan gapning grammatik asosi orqali ifodalanadi; ikkinchi darajali boâlaklar esa bosh boâlaklarning aniqlovchilik va toâldiruvchilik vazifasini bajaradi. ikkinchi darajali boâlaklarning mohiyatini ochish uchun oâquvchiliar gapni tahlil qiladilar va ular qaysi gap boâlagiga bogâlanib, uni izohlab kelayotganini aniqlaydilar. ikkinchi darajali boâlaklarning xususiyati gapni yoyish (yigâiq gapni yoyiq gapga aylantirish) jarayonida yaqqol koârinadi. masalan, oâquvchilar qaldirgâochlar uchib keldi gapini yozadilar. fikrni toâliq ifodalash uchun gapga qayerga? va qachon? soâroqlariga javob boâlgan soâzlarni qoâyish topshiriladi. oâquvchilarâ bu vazifani bajarib, qaysi gap boâlagi (ikkinchi darajali boâlak)fikrni yana aniqroq ifodalaganiga ishonch hosil qiladilar. oâquvchilarda gapda soâzlarning bogâlanishini aniqlash koânikmasini shakllantirish muhim sintaktik va nutqiy koânikmalar qatoriga kiradi. soâz birikmasi gap qismi sifatida ajratiladi va boshlangâich sinflarni uning muhim belgilari idrok qilinadi. âsoâz birikmasiâ atamasi darsliklarga kiritilmagan, taârifi berilmaydi. ammo kichik yoshdagi oâquvchilar uning quyidagi muhim belgilarini amaliy bilib olishlari zarur: 1. soâz birikmasi mazmun …

quvchilarning soâz birikmasidan bir soâzning boshqa soâzga tobeligini tushunishga qaratilgan mashqlar tizimidan foydalaniladi. 1. gaplarni yoyish. buning uchun gapning qaysi boâlagi yoyishni talab qilishini aniqlash. masalan, daraxtlar gullabdi gapini tahlil qilish uchun berilgan ega va kesim (gapning asosi)ajratiladi, daraxtlar qachon gullashini aytish uchun gapga qanday soâzni qoâshish kerak? bu soâz gapning qaysi boâlagi boâladi? (ikkinchi darajali boâlak). u gapning qaysi boâlagiga bogâlanadi? (tobelanadi?) (kesimga bogâlanadi) qachon gullaydi? (aprelda gullaydi) gapga egani izohlaydigan yana bitta soâz qoâying. qanday gap hosil boâldi? (mevali daraxtlar apreldv gullaydi. 2. soâzlar aralash berilgan gapni qayta tiklash. avval gapning asoslari (ega va kesim) tiklandi (aniqlanadi), soâng soâroqdar yordamida ikkinchi darajali boâlaklar (soâz birikmalari) âtopiladiâ, tiklanadi. masalan, mashinada terimchi, teradi, paxtani. -gap kim haqida aytilgan? (terimchi haqida, kim? terimchi) u haqda nima deyilgan? (teradi. terimchi teradi-bosh boâlaklar). -soâroqlar yordamida soâz birikmasini toping. nimani teradi?(paxtani teradi) nimada teradi? (mashinada teradi). keyin gapda soâzlarning qoâlay tartibi aniqlanadi. (terimchi paxtani …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so’z birikmalari va gap ustida ishlash metodikasi"

1731444491.pptx soâz birikmalari va gap ustida ishlash metodikasi reja: 1. boshlangâich sinflarda sintaksisga oid materiallarning berilish tizimi, 2. gap ustida ishlash. 3. soâz birikmasi ustida ishlash. 4. gap boâlaklari ustida ishlash. boshlangâich sinflarda sintaksis yuzasidan beriladigan bilimlar: amaliy oârganiladigan; nazariy oârganiladigan turlarga boâlinadi. 3-ilova sintaksis bilimlarni amaliy oârganish savod oârgatish davridayoq boshlanadi va toârtinchi sinfda ham davom ettiriladi. boshlangâich sinfda âbogâlovsizâ, âgapâ, âdarak gapâ, oâquvchilarda âhis-hayajon gapâ, âsodda gapâ, âqoâshma gapâ, âgap boâlaklariâ, âgapning uyushiq boâlaklariâ, âundalmaâ mavzulari nazariy oârganiladi. bu mavzular yuzasidan turli ...

Формат PPTX, 981,2 КБ. Чтобы скачать "so’z birikmalari va gap ustida ishlash metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so’z birikmalari va gap ustida … PPTX Бесплатная загрузка Telegram