qon aylanish tizimi uning yoshga bog'liq xususiyatlari

ZIP 11 pages 21.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.7 KB

File type ZIP

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1527196244_71764.doc qon aylanish tizimi uning yoshga bog'liq xususiyatlari reja: 1. chaqaloq yuragining massasi 2. yurakning kattalashishi va o'z o'qi atrofida burilishi chaqaloq yuragining massasi 16,5-24 g ga teng bo'lib, u tana massasining 0,68-0,89% ini tashkil qiladi (katta yoshdagi odamlarda yurakning nisbiy vazni 0,48-0,52%). o'ng qorinchaning massasi 6 g, chap qorinchaniki – 5 g atrofida. o'ng qorinchaning devori qalinroq, muskul tolalarining diametri kattaroq. chaqaloq yuragining bo'yi 3,1 sm, eni 4 sm, u yumaloq yoki oval shaklga ega. yurak chaqaloqning ko'krak qafasida baland va ko'ndalang joylashgan. uning chegaralari quyidagicha: tepada – ii qovurg'a, pastda – iv qovurg'alar oralig'i, chapda – o'rta o'mrov chizig'idan 1,5 sm tashqarida, o'ngda – to'sh suyagining o'ng qirrasidan 1,5 sm o'ngda. yurak cho'qqisi iv qovurg'alar oralig'iga to'g'ri keladi. bola hayotining birinchi kunlaridayoq yurakning ko'krak qafasida joylashishi o'zgaradi. buning natijasida uning chegaralari ham siljiydi: o'ng chegarasi to'sh suyagining o'ng qirrasidan uzoqlashadi, chap chegarasi esa to'shning chap qirrasiga yaqinlashadi. bu …

2 / 11

aortada bosim ko'tariladi, yuqori kavak venada esa pasayadi. qon aylanishining shakllanishida botallov yo'li va oval teshikning berkilishi muhim bosqich hisoblanadi. ma'lumki, homila yuragining o'ng qorinchasidan o'pka arteriyasiga chiqqan qonning talay qismi botallov yo'li orqali aorta ravog'iga o'tadi. oval teshik orqali pastki kavak venadan o'ng bo'lmaga tushgan qon chap bo'lmaga o'tadi. natijada qorinchalarning ikkisi ham qonni aortaga - katta qon aylanish doirasiga haydaydi. chaqaloq o'pkasi ishga tushishi bilan a'zo tomirlarida qon oqimiga bo'lgan qarsgilik keskin kamayib ketadi va ulardan oqib o'tadigan qon miqdori ko'p marta ortadi. chap bo'lmadagi bosimning o'ng bo'lmadagidan ortishi oval teshik qopqog'ini berkitadi. bu teshik bola 5-7 oylik bo'lganida batamom bitib ketadi. kichik qon aylanish doirasi faoliyatining boshlanishi homiladorlik davrida o'ng qorinchadagi (simob ustunining 60-70 mm ga teng bo'lgan) bosimning ancha kamayishiga sabab bo'ladi. natijada botallov yo'li torayib, qonni o'pka arteriyasidan aortaga o'tkazmay qo'yadi. 3-4 oydan keyin bu yo'l umuman bitib ketadi. shundan so'ng kichik va katta qon …

3 / 11

teng bo'lgan yurakning tabiiy chastotasini sun'iy rag'batlantirish yo'li bilan 450-500 tagacha etkazish mumkin (katta it yuragining xronaksiyasi 1,5-2 sigma. elektr toki bilan rag'batlantirilganda, qisqarishlarning maksimal chastotasi 1 daqiqada 300 tadan ortmaydi). chaqaloq yuragining o'tkazuvchanligi ham katta yoshdagi odamlarnikidan past emas. qo'zg'alish sinus tugunidan atrioventrikulyar tugunga o'tishi uchun sarflanadigan vaqt 0,11 sekund atrofida (kattalarda bu vaqt 0,12-0,18 sekundga teng). qo'zg'alish qorinchalarni qamrab olishi uchun ketadigan vaqt ham chaqaloqlarda qisqa – 0,044 sek. (kattalarda 0,07 sek.). chaqaloq yuragining yuqori avtomatiya va o'tkazuvchanlikka ega bo'lishi uning katta chastotada qisqarishiga asosiy sababdir. bola hayotining birinchi kunlari yurak urishi sekinlashadi: birinchi kundagi 1 daqiqada 140 zarbadan 100-110 taga tushadi (15-jadval). buning sababi bir nechta: bosh chanog'ida bosimning ko'tarilishi, yurakda simpatik ta'sirlarning susayishi, bachadondagiga nisbatan pastroq harorat sharoitiga o'tishi va hokazo. keyin simpatik ta'sirlar kuchi yana ortadi va yurak urishi yana tezlashadi. chaqaloq yuragining tsikli 0,4-0,5 sek. davom etadi. qorinchalar sistolasining davomiyligi – 0,24 sek., diastolasi …

4 / 11

dan boshqarilish mexanizmining imkoniyatlari juda chegaralangan. ammo yurak urish chastotasi bilan bog'liq gomeometrik boshqarish mexanizmi yaxshi shakllangan. bola qichqirganida yurak urish chastotasi ortishi bilan bir vaqtda, sistolik hajm ham ko'payadi. chaqaloq yuragida intrakardial reflekslar yuzaga chiqishi uchun zarur tuzilmalar mavjud. ammo chaqaloq yuragining intrakardial boshqaruv mexanizmlari etarli darajada rivojlanmagan. chaqaloqda “ko'z-yurak” (danini-ashner) refleksini kuzatish mumkin. demak, parasimpatik nervlarning qo'zg'alishi yurak urishini siyraklashtiradi. faqat yurakka adashgan nerv orqali kelgan efferent impulslar ta'siri kuchli emas va ular tez tugaydi, chunki parasimpatik tolalarning oxirgi tarmoqlari hosil qilgan sinapslarda atsetilxolin zahirasi deyarli yo'q, mediatorni sintezlovchi tizim esa kuchsiz. tashqaridan kiritiladigan atsetilxolinga yangi tug'ilgan hayvon (itlarning) yuragi juda sezgir va davomli manfiy xronotrop samara shaklida javob beradi. chaqaloqlarda katta yoshdagi odamlarda mavjud adashgan nervning yurakka ta'siri yo'q. ko'p tadqiqotchilar yurak urish chastotasi yuqoriligini e'tiborga olib, chaqaloqlarda simpatik tizim tomonidan yurakni boshqarish mexanizmi ustun turadi deyishadi. ammo endi tug'ilgan hayvonlarda yurakka simpatik nerv ta'sirini farmakologik yo'l …

5 / 11

qaruvchi va atipik tolalarining takomillashishi davom etadi. bu davrda yurak massasining ortishi juda jadal o'tadi. miokard aylanma yo'nalishdagi tolalar hisobiga qalinlashadi. tolalar yo'g'onlashib, ularning yadrolari kattalashadi, miofibrillalar soni ko'payadi. yurakning kattalashishi va o'z o'qi atrofida burilishi natijasida uning chegaralari o'zgaradi. yurakning o'ng chegarasi to'sh suyagining o'ng qirrasidan uzoqlashadi, chap chegarasi esa bu suyakning chap qirrasiga yaqinlashadi. yuqori chegarasi sekin-asta pastga tushadi. u bola hayotining birinchi oyi davomida uikkinchi qovurg'alar oralig'ida bo'lsa, etti yoshga borib uchinchi qovurg'alar oralig'iga tushadi. 1,5-2 yashar bolalarda yurakning uchi to'rtinchi qovurg'alar oralig'idan beshinchi qovurg'alar oralig'iga o'tadi. ikki yoshdan keyin yurakning o'sishi ancha sekinlashadi. 2-6 yosh oralig'ida yurakning katta tomirlari (toj tomirlar) yaxshi rivojlanadi, intrakardial nervlar to'la shakllanadi. 7 yashar bolaning yuragi kichkina bo'lsa ham, kattalar yuragiga xos tuzilishga ega bo'ladi. bundan keyin yurakning shaklida o'zgarishlar bo'lmaydi, u faqat o'sadi. prepubertat davrda uning o'sishi yana bir marta tezlashadi. bola o'sishi bilan yurak urish chastotasi siyraklashadi (15-jadval). pulsning …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon aylanish tizimi uning yoshga bog'liq xususiyatlari"

1527196244_71764.doc qon aylanish tizimi uning yoshga bog'liq xususiyatlari reja: 1. chaqaloq yuragining massasi 2. yurakning kattalashishi va o'z o'qi atrofida burilishi chaqaloq yuragining massasi 16,5-24 g ga teng bo'lib, u tana massasining 0,68-0,89% ini tashkil qiladi (katta yoshdagi odamlarda yurakning nisbiy vazni 0,48-0,52%). o'ng qorinchaning massasi 6 g, chap qorinchaniki – 5 g atrofida. o'ng qorinchaning devori qalinroq, muskul tolalarining diametri kattaroq. chaqaloq yuragining bo'yi 3,1 sm, eni 4 sm, u yumaloq yoki oval shaklga ega. yurak chaqaloqning ko'krak qafasida baland va ko'ndalang joylashgan. uning chegaralari quyidagicha: tepada – ii qovurg'a, pastda – iv qovurg'alar oralig'i, chapda – o'rta o'mrov chizig'idan 1,5 sm tashqarida, o'ngda – to'sh suyagining o'ng qirrasid...

This file contains 11 pages in ZIP format (21.7 KB). To download "qon aylanish tizimi uning yoshga bog'liq xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qon aylanish tizimi uning yoshg… ZIP 11 pages Free download Telegram