veterinar ortopediya

DOC 48.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444146636_61778.doc veterinar ortopediya. reja: 1. ortopediya to’g’risida tushuncha. 2. barmoq va tuyoq kasalliklaridan kelib chiqadigan iqtisodiy zarar. 3. barmoqlar anatomiyasi va fiziologiyasi. 4. deformatsiyaga uchragan tuyoqlar va ularni davolash. tayanch iboralar: ortopediya. tuyoq kasalliklari. iqtisodiy zarar. tuyoq devori, shoxsimon kapsula, tuyoqning teri asosi, yaltiroq qavat, naysimon shox (muguz), varaqli qavat. tuyoq jiyagi, tuyoq aylanasi. tuyoqning kaft qismi, o’qchasi, strelkasi, yumshoq tovoni. yumshoq tovon tog’ayi. tuyoq kapsulasining namligi, elastikligi. 1. ortopediya – veterinar xirurgiya fanining mustaqil bo’limi bo’lib, u qishloq xo’jalik hayvonlar barmoqlari, xususan tuyoqlar kasalliklarining etiologiyasi, diagnostikasi, davolash va oldini olish chora tadbirlarini hamda tuyoqlarni tozalash, qirqish, taqalash, shakli buzilgan tuyoqlarni to’g’rilash va davolovchi taqalarni qo’llashni o’rgatadi. tuyoq kasalliklarini alohida ajratib o’tilishi ularning anatom – topografik joylashishi va kasalliklarga nisbatan ko’proq chalinishi bilan bog’liq. bir tuyoqli hayvonlar, xususan otlar, hozirgi vaqtda ham xalq xo’jaligida o’zlarining mohiyatini yo’qotmaganligi sababli veterinariya ortopediyasi mahsuldor hayvonlarning tuyoq kasalliklarini o’rganishi bilan birgalikda bir tuyoqli hayvonlar …

rsatadi. tuyoq kasalligi tufayli xo’jalikdagi hayvonlarning mahsuldorligi pasayadi, davolash, qo’shimcha nazorat va saqlashga ko’p harajatlar sarflanadi va shu tufayli u katta iqtisodiy zarar ko’radi. s.g. chabanovskiy ko’rsatishicha hayvonlar tabiiy sharoitda saqlanganda ham tuyoq kasalliklari kam uchramaydi, ya’ni 1000 bosh sigirdan 288 tasi turli xil tuyoq kasalliklariga chalinishi aniqlangan. rixter va mitlarning ta’kidlashicha, sigirlar tuyoqlarining yiringli yallig’lanishlarida ulardan kasallik davomida o’rtacha 1000 kg sut, 100 kg go’sht kam olinib, bir hayvonni davolashga o’rta hisobda 1000 marka sarflanadi. tuyoq kasalliklarining kelib chiqishi nafaqat hayvonlarni noto’g’ri sharoitda saqlash bilan bog’liq bo’lib qolmay, balki ularni yetarlicha parvarish qilmaslik ham bunga sabab bo’ladi. bu salbiy omillar ta’sirida tuyoq deformatsiyaga uchraydi, noto’g’ri yemiriladi, pay va bo’g’imlar cho’zilishlari (distroziyo) kelib chiqadi, hayvon og’riq sezadi, oqsab qoladi. hayvonlarning tuyoqlariga kerakli darajada e’tibor bermaslik natijasida tuyoqlar o’sib ketadi (ungulyoz), bunday hayvonlar mahsuldorligi 10 % gacha kamayadi va ulardan 20–30 kg kam go’sht olinadi, s.n. pankov ko’rsatishicha, kasal qo’ylardan 24 …

cha tuyoqda tuyoq jiyagi, tuyoq aylanasi (gultojisi), tuyoq devori, tuyoqning kaft qismidagi – o’qchasi va yumshoq tovoni ajratiladi. tuyoq jiyagi barmoq terisi va tuyoq orasida joylashib 5–6 mm enlikda bo’ladi. undan tuyoq shoxsimon kapsulasi devorining yaltiroq qavati o’sib chiqadi. yaltiroq qavat tuyoqni namlikdan va qurib ketishidan saqlaydi. tuyoq aylanasi jiyakdan ichkariroq joylashib, 1–2 sm enlikda yostiqcha shaklida bo’ladi. undan tuyoq devorining naysimon shox qavati o’sib chiqadi. tuyoq devori yaltiroq, naysimon va varaqli shoxsimon qavatlardan va tuyoq devori teri asosidan iborat. teri asosi o’z navbatida yana 3 qavatga bo’linadi: varaqli, tomirli va periostal. tuyoqning kaft qismi naysimon shoxdan va g’uddali teri asosidan tuzilgan. tuyoq o’qchasida devor chetini bo’ylab o’tuvchi oq chiziq 4 mm enlikda bo’lib, o’qcha va tuyoq devori orasida joylashadi. tuyoqning yumshoq tovoni ponasimon shaklda bo’lib, tuyoqning tovon qismida joylashadi. yumshoq tovon kollagen, elastik va yog’ to’qimalardan tuzilganligi sababli u ressorli faoliyatni bajaradi. bulardan tashqari, otlarda yumshoq tovon tog’aylari ham …

i (yon) tuyoqchalar ichkarilariga nisbatan kattaroq bo’ladi, barmoqlararo yoriqning kengayishi kesishgan paychalarning cho’zilishiga va natijada barmoqga tushadigan tana og’irligining pasayishiga yordam beradi, bunda ichki uchinchi barmoqqa ko’proq og’irlik tushadi. shu bilan birga tayanch fazasida yumshoq tovon siqiladi va o’z navbatida u ham amortizatorlik vazifasini o’taydi. shunday qilib tayanch holatda hayvon og’irligining ko’p qismi barmoqlarning pay va paychalariga o’tkaziladi, yumshoq tovon va tuyoq kapsulasiga tushadi va ular birgalikda distal amortizator vazifasini bajaradi. tuyoq yerdan uzilib, oldinga harakatlanganda cho’zilgan pay va paychalar qayta o’z joyiga keladi va birlashib turadi. bir tuyoqli hayvonlarda esa og’irliq yumshoq tovon tog’ayi, tuyoq devorining burma burchaklariga va tovon strelkasiga tushadi. bir tuyoqli hayvonlarda tuyoq mexanizmi quyidagicha kechadi: hayvonning og’irligi ta’sirida tushoq va yumaloq suyaklar ko’proq qiyalashadi, shu tufayli yumaloq suyak barmoqni chuqur bukuvchi payiga va mokisimon suyakga ta’sir etib, yumshoq tovon tog’ayini va strelkani qisadi, natijada tovon 2–4 mm ga kengayadi. tayanch holatining ikkinchi fazasida yuqoridagi o’zgarishlar …

iborat, eng kam namlik tuyoq devorida 28,5 % bo’ladi, tovonda u 45,6 % ni, tuyoq strelkasida esa 48 % ni tashkil qiladi. tuyoq 120 с da 24 soat ichida 4 %, 10 kunda esa 12 % namligini yo’qotadi. tuyoqlarning qurib qolishi ularda egiluvchanligi pasayishiga va massasi kamayishiga olib keladi. tuyoq kapsulasi otlarda har oyda 8 mm ga o’sadi. uning o’sish tezligiga turli omillar ta’sir qiladi. masalan: qishda ko’proq, yozda va hayvon oriq bo’lsa kamroq o’sadi; homiladorlikning ikkinchi davrida, biyalar sog’ilganda ham tuyoqlarning o’sish tezligi pasayadi. buqalarda tuyoq bir oyda 6,5–8,5 mm, qo’ylarda qishda 5 mm, yozda 10 mm, cho’chqalarda 5,3 mm o’sadi. bunday o’sish faqat to’g’ri sharoitda boqishda va saqlashda sodir bo’ladi. tuyoqlarning o’sishini o’rganishdan asosiy maqsad tuyoqlarni qirqish muddatini belgilash, otlarda esa taqalash va taqani almashtirish vaqtini rejalashtirish uchun zarur. 4. tuyoqlar quyidagi sabablarga ko’ra deformatsiyaga uchraydi: eksteryer nuqsonlari (oyoqlarning noto’g’ri qo’yilishi), tuyoqlarni parvarish qilmaslik, gipokineziya, noto’g’ri oziqlantirish, ayrim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "veterinar ortopediya"

1444146636_61778.doc veterinar ortopediya. reja: 1. ortopediya to’g’risida tushuncha. 2. barmoq va tuyoq kasalliklaridan kelib chiqadigan iqtisodiy zarar. 3. barmoqlar anatomiyasi va fiziologiyasi. 4. deformatsiyaga uchragan tuyoqlar va ularni davolash. tayanch iboralar: ortopediya. tuyoq kasalliklari. iqtisodiy zarar. tuyoq devori, shoxsimon kapsula, tuyoqning teri asosi, yaltiroq qavat, naysimon shox (muguz), varaqli qavat. tuyoq jiyagi, tuyoq aylanasi. tuyoqning kaft qismi, o’qchasi, strelkasi, yumshoq tovoni. yumshoq tovon tog’ayi. tuyoq kapsulasining namligi, elastikligi. 1. ortopediya – veterinar xirurgiya fanining mustaqil bo’limi bo’lib, u qishloq xo’jalik hayvonlar barmoqlari, xususan tuyoqlar kasalliklarining etiologiyasi, diagnostikasi, davolash va oldini olish chora tadbirlarin...

DOC format, 48.0 KB. To download "veterinar ortopediya", click the Telegram button on the left.

Tags: veterinar ortopediya DOC Free download Telegram