sut emizuvchilarning tuzilishi

DOCX 33 pages 978.6 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 978.6 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

11-mashg'ulot. sut emizuvchilar sinfi. quyon misolida sut emizuvchilarning tashqi va ichki a'zolari. sut emizuvchilarning terisining tuzilishi turning sistematik holati tip. xordalilar – chordata kenja tip. umurtqalilar-vertebrata katta sinf. to'rt oyoqlilar - tetrapoda sinf. sut emizuvchilar- mammalia turkum. tovushqonsimonlar - lagomorpha tur. tolay tovushqoni – lepus tolai pall jihozlar 1. har xil ekologik guruhlarga kiruvchi sut emizuvchilarning tulumi. 2. sut emizuvchilarning teri namunalari. 3. har xil shoxlar. 4. tablitsalar; sut emizuvchilarning tashqi tuzilishi, teri tuzilishi, junning tuzilishi, shox, tuyoq-tirnoqlarining tuzilishi. ishning mazmuni sut emizuvchilar umurtqalilar orasida yuqori tuzilishga ega bo'lgan, sinf hisoblanadi. sut emizuvchilarning quyidagi progressiv belgilari mavjud: 1) markaziy nerv sistemasi, xususan bosh miya katta yarim sharlari pustlog'i yuksak rivojlangan; 2) tirik tug'ishi va bolasini sut bilan boqishi; 3) modda almashinuvining intensivligi va haroratning doimiyligi (fizik va ximiyaviy)ni boshqarilishi;. bu xususiyatlar va murakkab fe'l-atvori sut emizuvchilarning har-xil ekologik sharoitlarda avlodining yashovchanligini oshiradi. yuqorida qayd qilingan ma'lumotlar bilan bir qatorda tuzilishidagi …

2 / 33

'qimadan iborat epidermisdan tashkil topgan. sut emizuvchilarda teri boshqa umurtqali hayvonlarga nisbatan murakkab tuzilganligini quyidagilarda ko'rish mumkin. jumladan terining qalinligi teri osti klechatkasiga bog'liq. 90-rasm. sut emizuvchilarning teri tuzilishi 1-epidermisning shoxsimon qavati; 2- epidermisning malpigey qavati; 3-chin teri (kutis); 4-jun; 5-ter bezlari; 6-ter bezining ochilish teshigi; 7-yog' bezlari; 8-jun muskullari; 9-terining biriktiruvchi to'qimali tolasi; 10-qon tomirlar; 11-jun asosidagi so'rg'ichlar. tashqi epidermisning o'zini ikkita qavatga bo'lish mumkin. tashqi shoxsimon qavat epiteliyning o'lik hujayralari hisobga hosil bo'ladi va tez-tez to'kilib turadi. tirik epitelial hujayralar hisobiga epidermisning shox qavati yangidan hosil bo'ladi. terining ichki kutis yoki chin teri qavati ancha yaxshi rivojlangan. u zich biriktiruvchi to'qima hamda silliq tolali muskullardan va teri yog' qavatidan iborat. biriktiruvchi to'qimada qon tomirlar va nerv tolalarining uchlari joylashgan. sut emizuvchilarning terisida ko'p xujayrali teri bezlari joylashgan bo'lib, har-xil funktsiyalarni bajaradi. ter bezlari oddiy nay shaklida tuzilgan bo'lib, ularning uchi ip koptokchadek bo'lib o'ralgan. ular bevosita terining yuzasiga …

3 / 33

ilishiga ega, chunki ularning kanali mayda kanalchalarga bo'linadi, bu kanalchalarning uchi kengayib alveola hosil qiladi. yog' bezi hamma vaqt jun xaltasiga egiladi va yog' chiqarib, jun bilan terini moylab turadi hamda ularni qurishdan va nam bo'lishidan saqlaydi. embrionda teri yog'i butun gavdaning boshdan oyog'ini qalin qatlam bo'lib qoplab turadi va tug'ish vaqtida bolaning ona jinsiy yo'llaridan o'tishini osonlashtiradi. hidli bezlar boshqa bezlarga qaraganda murakkab tuzilgan va ko'pincha shaklan o'zgargan yog' bezlari va ter bezidan iborat bo'ladi ba'zi hollarda bu ikkala bez qo'shiluvidan hosil bo'ladi va maxsus xaltachaga ochiladi. ko'pgina susarsimonlarning orqa chiqaruv bezlari hidli bezlarga kiradi bu bezlar juda qo'llansa sekret chiqaradi va bu sekret bir tomondan hayvonning o'zini-o'zi himoya qilish uchun xizmat qilsa, ikkinchi tomondan har-xil jinsdagi individlarda bir-birini axtarib topish uchun xizmat qiladi. masalan, amerika skunslari, kabargalarda, suv kalamushi, qunduz, bug'u, qo'ylar, kiyiklarning yosh xaltachalari, echkilarning tuyoq bezlarini ham olish mumkin. sut bezlari. sut emizuvchilarda shaklan o'zgargan ter …

4 / 33

y qismidan: teri ustiga chiqib turadigan tana va teri ichiga botib kiradigan tomirdan iborat. jun tanasi, o'z navbatida, yumshoq o'zak moddasi, uni o'rab turadigan zich po'stloq qatlam va yupqa tashqi po'stdan tashkil topgan. o'zak moddasi junning markaziy kanali deb ataladigan qismini to'ldirib turadi va mayda-mayda teshikli yumshoq to'qima hujayralari orasida havo bo'ladi. jun tanasining pastki tomoni sekin-asta tomirga aylanadi, tomirning uchi noksimon shaklda kengaygan bo'lib, jo'n so'g'oni (miyachasi) deb ataladi. o'sayotgan jun so'rg'ichi kirib turadi, jun so'rg'ichi junni oziqlantirish uchun xizmat qiladi. jun tomiri chin teriga botib kiradi va jun xaltasida turadi. jun xaltasining devori ikki qatlamdan: tashqi jun xaltachasi hamda unga taqalib turadigan ichki-jun qinidan yuzaga kelgan. 91-rasm. teridagi junning ko'ndalang kesimi: 1-epidermisning shoxsimon qavati; 2- epidermisning malpigey qavati; 3-chin teri (kutis); 4-yog' bezlari; 5-jun o'zagi; 6-junning po'stloq moddasi; 7-jun qobig'i; 8-jun xaltachasi; 9-jun qini; 10-jun so'rg'ichlari; 11-yog' to'qimasi; 12-jun xaltachasining muskullari. jun xaltachasining devori shaklan o'zgargan chin teri …

5 / 33

lga oshadi. sut emizuvchilar orasida umurtqalilarning boshqa sinflari o'rtasida xususan qushlar o'rtasida ko'zatadigan tiniq, ravshan rangli turlar uchramaydi. bu ham fizik, ham ekologik sabablarga bog'liq. fizik sababi juda ko'pchilik sut emizuvchilarning terisi bilan junida faqat ikki turli pigment qora va sariq pigmentlar bo'lsa kerak, shuning uchun sut emizuvchilarda rang ana shu ikki pigmentning bir-biriga har-xil tarzda qo'shilishidan hosil bo'ladi. quruqlikda yuruvchi barcha sut emizuvchilarning barmoq uchlarida tirnoqlari, changal tirnoqlari yoki tuyoqlari, ba'zilarida esa shoxlari bo'ladi. 92-rasm. tirnoq (a), changal tirnoq (b) va tuyoqlarning (v) tuzilishi: tirnoq, tuyoqlar barmoq falangalarining ustni qoplab olgan bo'lib, epidermisning malpigiy qavati hisobiga o'sib boradi. sut emizuvchilar orasida eng ko'p uchraydigan changal tirnoq ancha qalin va changal shox tirnoq plastinkasi ustiga qayrilgan bo'lishi bilan yassi tirnoqdan farq qiladi. changal tirnoq plastinkasi barmoq uchini yon tomonlaridan o'rab olib, uchi o'tkir bo'lib qayrilib chiqib turadi. changal tirnoqda pastki devor ustki plastinkasi ham yaxshi ko'rinib turadi, lekin tirnoqda u …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sut emizuvchilarning tuzilishi"

11-mashg'ulot. sut emizuvchilar sinfi. quyon misolida sut emizuvchilarning tashqi va ichki a'zolari. sut emizuvchilarning terisining tuzilishi turning sistematik holati tip. xordalilar – chordata kenja tip. umurtqalilar-vertebrata katta sinf. to'rt oyoqlilar - tetrapoda sinf. sut emizuvchilar- mammalia turkum. tovushqonsimonlar - lagomorpha tur. tolay tovushqoni – lepus tolai pall jihozlar 1. har xil ekologik guruhlarga kiruvchi sut emizuvchilarning tulumi. 2. sut emizuvchilarning teri namunalari. 3. har xil shoxlar. 4. tablitsalar; sut emizuvchilarning tashqi tuzilishi, teri tuzilishi, junning tuzilishi, shox, tuyoq-tirnoqlarining tuzilishi. ishning mazmuni sut emizuvchilar umurtqalilar orasida yuqori tuzilishga ega bo'lgan, sinf hisoblanadi. sut emizuvchilarning quyidagi progressiv belgi...

This file contains 33 pages in DOCX format (978.6 KB). To download "sut emizuvchilarning tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sut emizuvchilarning tuzilishi DOCX 33 pages Free download Telegram