odam va uning salomatligi fani

DOC 96,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403279357_44405.doc odam va uning salomatligi fani reja: 1. odam anatomiyasi fani va uning vazifasi, oârganish usullari. 2. anatomiya fanining qisqacha tarixi. 3. oâzbekistonda anotomiya fanini rivojlanishining hozirgi zamon yutuqlari. tayanch soâzlar: filogenez, evolyutsion, avlod, antropogenezi, organlar, organizm, topografiyasi, individual, proektsiya, boâshliq, fastsiya, xirurgik, plastik, patologik, inâektsiya, rentgen nuri, rentgenoskopiya, antropometriya, fonedoskop, mumiyolash, pnevmo, prostata bezi. odam anatomiyasi odam organizmining tuzilishini, shaklini uning rivojlanishiga, vazifasiga va atrof muhitga bogâlangan holda oârganadigan fandir. anatomiya yunoncha (anatomeo) kesmoq soâzidan olingan. anatomiyaning taraqqiy etishi ikki davrga boâlnaadi: birinchi davr dalillarni toâplash, ikkinchisi toâplangan dalillarni oârganish, ularni sistemaga. solish, taraqqiyot qonuniyatlarini aniqlashdan iborat. hozirgi anatomiya fani faqat organlarning tuzilishini oârganish bilan chegaralanib qolmay, ularning shakllari (koârinishlari)ni ichki va tashqi muhitga bogâlangan holda oârganadi, butun organizmga yagona bir sistema deb qaraydi. anatomiya odam organizmining tuzilishini, uning evolyutsion taraqqiyoti-filogenezi (pflio-avlod, genezis-taraqqshiyot) hamda odamga aylanish protsessi-antropogenezi (antropoz-odam) nuqtai-nazaridan oârganadi. antropogenezni oârganishda qiyosiy anatomiya materiallaridan keng foydalaniladi. anotomiyada organlarning …

alari va oâzaro munosabatiga, ular oârtasidagi boâshliqlar, fastsiyalarga ham katta ahamiyat beriladi, chunki busiz xirurgiyani tasavvur qilib boâlmaydi. anatomiyaning ana shunday boâlimi xirurgik anatomiya yoki topografik anatomiya deb ataladi. rassomlar va xaykaltaroshlar ham organizmning ayrim qismlarining oâzaro munosabatlarini, ularning tashqi tuzilishlari paccomlap anatomiyasi yoki plastik anatomiya) ni oârganadi. anatomiya fani organlarning faqat normal tuzilishini oârganish bilan cheklanib qolmasdan, balki ularning kasallik vaqtidagi oâzgarishlarini ham (patologik anatomiya) oârganadi. anatomiyani oârganish usullari. murdani kesish (tilish) usulining birgina oâzi anatomiyani oârganish va xar tomonlama aniq toâla maâlumot olish uchun kifoya qilmaydi. shuning uchun ham p.f.lesgaft anatomiyani faqat tirik odamda oârganishni taklif etdi. shunga koâra, tirik odam ham, murda ham turli usullar bilan oârganiladi. 1. kesib ochish usuli qadimiy usullardan biri boâlib, hozirgi kunda ham keng koâllaniladi. arralash usulini birinchi marta n.i.pirogov taklif etgan va qoâllagan. bunda avval murda qattiq muzlatiladi va oârganiladigan qismlar koândalangiga arralanadi. bu usulda organlarning joylashishi, bir-biriga munosabati (topografiyasi) va …

n. ichki organlarning ichini (tirik odamlarda) rentgen nurlariyai tutib qololmaydigan nur tutuvchi kimyoviy moddalar 1oâldirish yoâli bilan oârganish mumkin, rentgen qilinganda bu organlar yaqqol koârinadi. organlarni rentgen nurida ekranda koârish rentgenskopiya, suratini olish. antropometriya (oâlchash) usuli-eng oson usul boâlib, bunda gavdaning uzunligi, ogâirligi va kengligi oârganiladi, olingan natijani organizmning ayrim qismlariga taqqoslash yoâli bilan rivojlanish protsessidagi xar xil oâzgarishlar aniqlanadi va koâzatiladi.paypaslab koârib oârganish usuli. bunda sirtdan paypaslab, barmoq yoki bolgâacha bilan asta-sekin dukillatib koârish yoâli organlarning chegaralari aniqlanadi. toâqimalarni maxsus boâyoqlar bilan boâyab, mikroskopda koârib oârganish usuli. bulardan tashqari, odam organizmini oârganishda lupalar, oddiy va elektron mikroskoplardan foydalaniladi. bular yordamida organlarning eng mayda va nozik tuzilishlarini fotosuratga olish. anotomiya fanining rivojlanish tarixi qadimgi sharq mamlakatlari-assuriya, hindiston, misr, vaviloniya hamda xitoy dindorlari oâsha zamonlarda odam murdasini kesib oârganish katta gunoh deb hisoblagan. shu munosabat bilan murdani kesib oârganishga oâringan odamlarga oâlim jazosini berilgan. misrda zodogochlarning murdalarini moâmiyolash odati bor edi. …

boâlib, uning moddiy negizi qon hisoblangan. natijada, â«yanâ» bilan. â«inâ» ning organizmdagi nisbatlariga qarab, odam organizmning rivojlanishini, sihat-salomatligini, kasalligini aniqlash va oârganishga urinib koârildi, qadimgi yunonistonning koâpchilik. olimlari, jumladan gippokrat, pifagor, alkmeon va boshqa allomalar tabiiy fanlarni rivojlanishiga katta hissa qoâshganlar. mavzu buyicha savollar: odam anatomiyasi fanining hozirgi zamon yutuqlari. anatomiya fanining tarmokdari hamda biologiya fanlar sistemasida tutgan oârni. markaziy osiyo va oâzbekistonda anatomiya fani rivojlanishining hozirgi zamon yutuqlari. tayanch-harakat sistemasi maksad: odam skeleti, suyaklarni shakllari, tuzilishi, kimyoviy tarkibi, suyaklarning oâsishi, rivojlanishi, suyak ustligi va epifizar togâay toâshunchalari. suyaklarning biror kishi, biriktiruvchi toâqima, togâay boâgâimlar va ularning turlari, buram hosil qiluvchi elementlar va qoâshimcha apparatlar: boylamlar, disklar. darsning rejasi: odam skeletining tuzilishi, uning qismlari va ahamiyati. suyaklarning shakli, tigâiz va gâovak moddalar, suyak ustligi, suyakning kimyoviy tarkibi, suyakning oâsishi va rivojlanishi. suyaklarni birikishi, boâgâimlar va ularning turlari. tana skeleti: umurtqa pogâonasidagi suyaklarni tuzilishi va ularnint bir butunligi, koâkrak qafasidagi suyaklarking …

oshchali, ilmoqli, falanga, koâsti, simmetrik. dumgâazaning chanoqqa qaragan botiq yuzasida 4 ta koândalang chizigâi bor. u chiziqlar qushilib ketgan, umurtqa tanalarining chegaralaridir. dumgâazaning dorzal yuzasida tikka yoânalgan oâgkir-bel qirrali oâsiqlar koârinadi. dumgâazaning oârta va yon qirralari bor, unda dumgâaza kanali va dumgâaza teshiklari bor. qovurgâalar 12 juft yassi suyakdan iborat boâlib, ular simmetrik joylashgandio. ulav yukooidan pastga kaoab sanaladi. uning suyak va togâay qismi bor. qovurgâaning suyak qismi uzunroqdir. orqa tomonda joylashadi, oldingi qismiga togâay qoâshiladi. qovurgâalarning orqadagi uchlari koâkrak umurtqalariga birlashadi. yuqoridagi 7-qovurgâaning togâay uchlari tush suyagiga birlashadi va chin qovurgâalarni hosil qiladi. 8-qovurgâadan boshlab, tush suyagiga birlashmaydi uni yolgon qovurgâalar-deyiladi. viii, ix, x-qovurgâalarning togâaylari uchlari yuqoridagi qovurgâalarning togâay qismlariga ulanadi. xi-xii-qovurgâalar qorinning orqa devorinipg muskullari bagârida yotadi. qovurgâa suyagi uzun qayrilgan boâlib, unda boshchasi, buyin va tanasi boâladi. qovurgâaning boshchasi-orqa uchida boâlib, boâgâim yuzasi bor. boshchaning qirrasi boâgâim yuzasini ikki qismga ajratadi (i, ii, xi va xii-qovurgâalar qirrasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odam va uning salomatligi fani"

1403279357_44405.doc odam va uning salomatligi fani reja: 1. odam anatomiyasi fani va uning vazifasi, oârganish usullari. 2. anatomiya fanining qisqacha tarixi. 3. oâzbekistonda anotomiya fanini rivojlanishining hozirgi zamon yutuqlari. tayanch soâzlar: filogenez, evolyutsion, avlod, antropogenezi, organlar, organizm, topografiyasi, individual, proektsiya, boâshliq, fastsiya, xirurgik, plastik, patologik, inâektsiya, rentgen nuri, rentgenoskopiya, antropometriya, fonedoskop, mumiyolash, pnevmo, prostata bezi. odam anatomiyasi odam organizmining tuzilishini, shaklini uning rivojlanishiga, vazifasiga va atrof muhitga bogâlangan holda oârganadigan fandir. anatomiya yunoncha (anatomeo) kesmoq soâzidan olingan. anatomiyaning taraqqiy etishi ikki davrga boâlnaadi: birinchi davr...

Формат DOC, 96,0 КБ. Чтобы скачать "odam va uning salomatligi fani", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odam va uning salomatligi fani DOC Бесплатная загрузка Telegram