odam va uning salomatligi fani

DOC 96,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403279357_44405.doc odam va uning salomatligi fani odam va uning salomatligi fani reja: 1. odam anatomiyasi fani va uning vazifasi, o’rganish usullari. 2. anatomiya fanining qisqacha tarixi. 3. o’zbekistonda anotomiya fanini rivojlanishining hozirgi zamon yutuqlari. tayanch so’zlar: filogenez, evolyutsion, avlod, antropogenezi, organlar, organizm, topografiyasi, individual, proektsiya, bo’shliq, fastsiya, xirurgik, plastik, patologik, in’ektsiya, rentgen nuri, rentgenoskopiya, antropometriya, fonedoskop, mumiyolash, pnevmo, prostata bezi. odam anatomiyasi odam organizmining tuzilishini, shaklini uning rivojlanishiga, vazifasiga va atrof muhitga bog’langan holda o’rganadigan fandir. anatomiya yunoncha (anatomeo) kesmoq so’zidan olingan. anatomiyaning taraqqiy etishi ikki davrga bo’lnaadi: birinchi davr dalillarni to’plash, ikkinchisi to’plangan dalillarni o’rganish, ularni sistemaga. solish, taraqqiyot qonuniyatlarini aniqlashdan iborat. hozirgi anatomiya fani faqat organlarning tuzilishini o’rganish bilan chegaralanib qolmay, ularning shakllari (ko’rinishlari)ni ichki va tashqi muhitga bog’langan holda o’rganadi, butun organizmga yagona bir sistema deb qaraydi. anatomiya odam organizmining tuzilishini, uning evolyutsion taraqqiyoti-filogenezi (pflio-avlod, genezis-taraqqshiyot) hamda odamga aylanish protsessi-antropogenezi (antropoz-odam) nuqtai-nazaridan o’rganadi. antropogenezni o’rganishda qiyosiy anatomiya …

unosabatiga, ular o’rtasidagi bo’shliqlar, fastsiyalarga ham katta ahamiyat beriladi, chunki busiz xirurgiyani tasavvur qilib bo’lmaydi. anatomiyaning ana shunday bo’limi xirurgik anatomiya yoki topografik anatomiya deb ataladi. rassomlar va xaykaltaroshlar ham organizmning ayrim qismlarining o’zaro munosabatlarini, ularning tashqi tuzilishlari paccomlap anatomiyasi yoki plastik anatomiya) ni o’rganadi. anatomiya fani organlarning faqat normal tuzilishini o’rganish bilan cheklanib qolmasdan, balki ularning kasallik vaqtidagi o’zgarishlarini ham (patologik anatomiya) o’rganadi. anatomiyani o’rganish usullari. murdani kesish (tilish) usulining birgina o’zi anatomiyani o’rganish va xar tomonlama aniq to’la ma’lumot olish uchun kifoya qilmaydi. shuning uchun ham p.f.lesgaft anatomiyani faqat tirik odamda o’rganishni taklif etdi. shunga ko’ra, tirik odam ham, murda ham turli usullar bilan o’rganiladi. 1. kesib ochish usuli qadimiy usullardan biri bo’lib, hozirgi kunda ham keng ko’llaniladi. arralash usulini birinchi marta n.i.pirogov taklif etgan va qo’llagan. bunda avval murda qattiq muzlatiladi va o’rganiladigan qismlar ko’ndalangiga arralanadi. bu usulda organlarning joylashishi, bir-biriga munosabati (topografiyasi) va ularning fastsiyalari o’zgarmagan …

uvchi kimyoviy moddalar 1o’ldirish yo’li bilan o’rganish mumkin, rentgen qilinganda bu organlar yaqqol ko’rinadi. organlarni rentgen nurida ekranda ko’rish rentgenskopiya, suratini olish. antropometriya (o’lchash) usuli-eng oson usul bo’lib, bunda gavdaning uzunligi, og’irligi va kengligi o’rganiladi, olingan natijani organizmning ayrim qismlariga taqqoslash yo’li bilan rivojlanish protsessidagi xar xil o’zgarishlar aniqlanadi va ko’zatiladi.paypaslab ko’rib o’rganish usuli. bunda sirtdan paypaslab, barmoq yoki bolg’acha bilan asta-sekin dukillatib ko’rish yo’li organlarning chegaralari aniqlanadi. to’qimalarni maxsus bo’yoqlar bilan bo’yab, mikroskopda ko’rib o’rganish usuli. bulardan tashqari, odam organizmini o’rganishda lupalar, oddiy va elektron mikroskoplardan foydalaniladi. bular yordamida organlarning eng mayda va nozik tuzilishlarini fotosuratga olish. anotomiya fanining rivojlanish tarixi qadimgi sharq mamlakatlari-assuriya, hindiston, misr, vaviloniya hamda xitoy dindorlari o’sha zamonlarda odam murdasini kesib o’rganish katta gunoh deb hisoblagan. shu munosabat bilan murdani kesib o’rganishga o’ringan odamlarga o’lim jazosini berilgan. misrda zodogochlarning murdalarini mo’miyolash odati bor edi. shu tufayli, odam anotomiyasi to’g’risida xar xil noto’g’ri fikrlar paydo bo’ddi. …

ni aniqlash va o’rganishga urinib ko’rildi, qadimgi yunonistonning ko’pchilik. olimlari, jumladan gippokrat, pifagor, alkmeon va boshqa allomalar tabiiy fanlarni rivojlanishiga katta hissa qo’shganlar. mavzu buyicha savollar: odam anatomiyasi fanining hozirgi zamon yutuqlari. anatomiya fanining tarmokdari hamda biologiya fanlar sistemasida tutgan o’rni. markaziy osiyo va o’zbekistonda anatomiya fani rivojlanishining hozirgi zamon yutuqlari. tayanch-harakat sistemasi maksad: odam skeleti, suyaklarni shakllari, tuzilishi, kimyoviy tarkibi, suyaklarning o’sishi, rivojlanishi, suyak ustligi va epifizar tog’ay to’shunchalari. suyaklarning biror kishi, biriktiruvchi to’qima, tog’ay bo’g’imlar va ularning turlari, buram hosil qiluvchi elementlar va qo’shimcha apparatlar: boylamlar, disklar. darsning rejasi: odam skeletining tuzilishi, uning qismlari va ahamiyati. suyaklarning shakli, tig’iz va g’ovak moddalar, suyak ustligi, suyakning kimyoviy tarkibi, suyakning o’sishi va rivojlanishi. suyaklarni birikishi, bo’g’imlar va ularning turlari. tana skeleti: umurtqa pog’onasidagi suyaklarni tuzilishi va ularnint bir butunligi, ko’krak qafasidagi suyaklarking tuzilishi, ularni birikishi. tana suyaklarining apamaliyalari. tayanch so’zlar: osteon, kompakt, havonlar, g’ovak, diafiz, epifiz, fibroz, endost, ossein, xitin, …

irrali o’siqlar ko’rinadi. dumg’azaning o’rta va yon qirralari bor, unda dumg’aza kanali va dumg’aza teshiklari bor. qovurg’alar 12 juft yassi suyakdan iborat bo’lib, ular simmetrik joylashgandio. ulav yukooidan pastga kaoab sanaladi. uning suyak va tog’ay qismi bor. qovurg’aning suyak qismi uzunroqdir. orqa tomonda joylashadi, oldingi qismiga tog’ay qo’shiladi. qovurg’alarning orqadagi uchlari ko’krak umurtqalariga birlashadi. yuqoridagi 7-qovurg’aning tog’ay uchlari tush suyagiga birlashadi va chin qovurg’alarni hosil qiladi. 8-qovurg’adan boshlab, tush suyagiga birlashmaydi uni yolgon qovurg’alar-deyiladi. viii, ix, x-qovurg’alarning tog’aylari uchlari yuqoridagi qovurg’alarning tog’ay qismlariga ulanadi. xi-xii-qovurg’alar qorinning orqa devorinipg muskullari bag’rida yotadi. qovurg’a suyagi uzun qayrilgan bo’lib, unda boshchasi, buyin va tanasi bo’ladi. qovurg’aning boshchasi-orqa uchida bo’lib, bo’g’im yuzasi bor. boshchaning qirrasi bo’g’im yuzasini ikki qismga ajratadi (i, ii, xi va xii-qovurg’alar qirrasi yo’q). qovurg’a boshchasining oldingi tomonida toraygan qismi-qovurg’a buyni bor. u keyin yassi suyakka aylanadi ya’ni uni qovurg’a tanasi deyiladi. tanasining oddingi qismi qovurg’aning tush suyagi tomonidagi uchi deyiladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odam va uning salomatligi fani"

1403279357_44405.doc odam va uning salomatligi fani odam va uning salomatligi fani reja: 1. odam anatomiyasi fani va uning vazifasi, o’rganish usullari. 2. anatomiya fanining qisqacha tarixi. 3. o’zbekistonda anotomiya fanini rivojlanishining hozirgi zamon yutuqlari. tayanch so’zlar: filogenez, evolyutsion, avlod, antropogenezi, organlar, organizm, topografiyasi, individual, proektsiya, bo’shliq, fastsiya, xirurgik, plastik, patologik, in’ektsiya, rentgen nuri, rentgenoskopiya, antropometriya, fonedoskop, mumiyolash, pnevmo, prostata bezi. odam anatomiyasi odam organizmining tuzilishini, shaklini uning rivojlanishiga, vazifasiga va atrof muhitga bog’langan holda o’rganadigan fandir. anatomiya yunoncha (anatomeo) kesmoq so’zidan olingan. anatomiyaning taraqqiy etishi ikki davrga bo’lnaadi: ...

Формат DOC, 96,0 КБ. Чтобы скачать "odam va uning salomatligi fani", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odam va uning salomatligi fani DOC Бесплатная загрузка Telegram