mezakson haqida tushuncha. mielinsiz va mielin pardali nerv tolalari. sinapslar tuzilishi. makrogliya va mikrogliya. nerv sistemasining evolyusion taraqqiyoti

DOC 55,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403276822_44376.doc mezakson haqida tushuncha. mielinsiz va mielin pardali nerv tolalari. sinapslar tuzilishi. makrogliya va mikrogliya. nerv sistemasining evolyusion taraqqiyoti reja 1. nerv hujayralari pardasining tuzilishi 2. mielinsiz nerv tolalarining tuzilishi 3. mienlinli nerv tolalarining tuzilishi 4. harakat nerv uchlarining tuzilishi mielinsiz nerv tolalari koâz, quloq hamda achchiq va chuchukni sezadigan organlar va vestibulyar apparatning nerv sistemasini tashkil etadi. ular koâpgina vegetativ nerv sistemasida uchraydi. bu nerv sistemasi yuksak darajada ixtisoslashgan boâlib, organizmning tashqi muhit bilan moslashishini ta'minlaydi. har bir nerv tolasi tarkibida 3-20 tagacha oâq silindr uchraydi. ayrim vaqtlarda boshqa neyronning oâq silindri ham qoâshilib ketishi yoki ajralib boshqa neyronga oâtishi mumkin. ularning bunday tuzilishiga kabelsimon oâq silindrlar deyiladi. har bir oâq silindr tashqi tomondan shvann hujay-ralaridan (sinonimlari-lemmosit, neyrolemmsit, olegodendrolemmosit, glial hujayralar) tashkil topgan yupqa parda bilan oâralgan boâladi, mielin pardasi boâlmaydi. odatda shvani hujayralarining oâq qismini ikki tomondan (membranalari uzilmasdan) asta oârab oâz ichiga oladi. bu fagositoz xususiyatiga ega …

ilan tugallanadi. bunga nerv oxirlari deyiladi. bajaradigan vazifasi va morfologik tuzilishiga qarab nerv oxirlari uch xil boâladi: 1) harkat (effektor) nervi oxirlari; 2) sezuvchi nerv oxirlari (reseptorlar); 3) neyronlararo sinapslar. effektor nerv uchlarini tashkil etuvchi neyronlarga orqa miya bilan bosh miya somatik neyronlarining harakat organlariga tutashgan uchlari kiradi. koândalang yoâlli muskul tolalaridagi harakat nervi uchlariga nerv-muskul (aksomuskul) sinapslari deyiladi. aksomuskul sinapslari nerv tolasi uchida va muskul tolasida impulsni qabul qiluvchi oâziga xos yuza, ya'ni qutb hosil qiladi. nerv tolalari muskul tolalariga tutashishdan oldin mielin qavatini yoâqotadi, oâq silindr tarmoqlanib, soâng sarkoplazma ichiga kiradi. muskul tolalari ham shu erda oâzining koândalang yoâlli tuzilishini yoâqotadi. bu erda mitoxondriylar soni koâp boâladi. sarkoplazma bilan nerv uchlari oârtasida kichik 50 a0 ga teng boâshliq boâlib, unga sinaps boâshlii deyiladi. bundan tashqari, muskul tolalari mayda qatlam hosil qilib, ikkilamchi sinaptik boâshliqlar hosil qiladi. tashqi va ichki ta'sirni, odatda sezuvchi nerv uchlari qabul qiladi, ularni fanda …

a uzatadi. sezuvchi nerv uchlari morfologik tuzilishiga koâra ikkita guruhga boâlinadi: 1) erkin sezuvchi nerv uchlari. bunda oâq silindr nerv uchlarining tarmoqlari bevosita innervasiya qilishi kerak boâlgan toâqima hujayralari orasida yotadi (masalan, markel hujayralari, quyiga qarang); 2) erkin boâlmagan sezuvchi nerv uchlari. bunga nerv tolalarining hamma komponentlari, ya'ni oâq silindr tarmoqlari, ta'sirni qabul qilishga moslashgan gliya va epiteliy hujayralari kiradi. erkin boâlmagan nerv uchlari, bundan tashqari, biriktiruvchi toâqimadan iborat kapsula bilan oâralgan-oâralmaganligiga qarab ham ikkiga boâlinadi: 1) kapsulaga oâralgan nerv uchlari. bunda nerv uchlari biriktiruvchi toâqimadan iborat kapsulaga oâralgan boâladi; 2) kapsulaga oâralmagan nerv uchlari-kapsulasi boâlmaydi. yuqorida barcha nerv uchlari oâziga xos fiziologik xususiyati va morfologik tuzilishiga koâra bir-biridan farq qiladi, deb aytib oâtgan edik. shulardan ayrim nerv uchlari bilan tanishib chiqamiz. neyrogliyalar nerv toâqimalaridagi yordamchi struktura elementlari qatoriga kiradi. ular nerv toâqimalarida tayanch, chegaralab turish, gomeostatik, himoya va trofik vazifalarni bajaradi. organizmning embrional rivojlanishi davrida neyrogliyalar ektodermadan rivojlanadi. neyrogliya …

plab yoâon, boâyiga kalta oâsimtalar chiqadi. sitoplazmasi boshqa hujayra-larnikiga nisbatan tiniq, fibrillalari kam. elektron mikroskop yordamida tekshirishlar sitoplazmasida protofibrillalar tutamlari borligini koârsatdi. unda donador endoplazmatik toâr kam rivojlangan, lekn mitoxondriy nisbatan kam. hujayra kiritmalaridan glikogen topilgan. protoplazmatik astrositlar asosan chegaralab turish va trofik vazifalarni bajaradi. tolali (fibroz) astrositlar asosan markaziy nerv sistemasining oq moddasi tarkibida uchraydi. oâzidan uzun va kalta oâsimtalar chiqarib, toârsimon tuzilishga oâxshab turadi. uzun oâsimtalarning uchi bir oz kengayib kapilyar tomirlarga, kalta oâsimtalari esa bosh miyaning yumshoq pardasiga borib tutashadi, shu erda u hujayra membranasi bilan chegaralab turish vazifasini oâtaydi. elektron mikroskopda tekshirib, unda protofibrilla tutamlari bilan mikronaychalar borligi aniqlandi. endoplazmatik toâr deyarli uchramaydi, mitoxondriy ham kam uchraydi. umuman unda hujayra organoidlari kam rivojlangan boâladi. 2. ependimogliya (ependimositlar) kubsimon, bir qator joylashgan hujayralardir. asosan orqa miya kanali va bosh miya kanalchalarining ichki yuzasini xuddi epiteliy toâqimasiga oâxshab qoplab turadi. hujayraning apikal qismida mayda kiprikchalar boâlib, ular muttasil …

rining ustini qoplab turadi. bendan tashqari, ular nerv uchlarida ham boâlib, impulslarni qabul qilish va uzatishda aktiv ishtirok etadi. oligodendrogliyalarni elektron mikroskopda oârganish shuni koârsatdiki, ularning tuzilishi nerv hujayralari tuzilishiga oâxshasa-da, lekin tarkibidla neyrofilamentlar yoâq ekan. hujayra tanasi yumaloq, undan bir nechta kalta oâsimtalar chiqadi. olegodendrositlar nerv va hujayra tolalari ustini xuddi shvann hujayralariga (lemmositlarga) oâxshab oârab turishda ishtirok etadi. nerv hujayralarining regenerasiyasi va degenerasiyasi jarayonida ishtirok etadi. ma'lum boâlishicha, bu gliya hujayralari qon tomirlar bilan bevosita aloqada boâlib oziq moddalarni qayta ishlab nerv hujayralariga uzatadi. 4. multipotensial gliya mayda hujayra boâlib, oâzidan talaygina oâsimtalar chiqaradi. uning boshqa gliya hujayralaridan farqi shundaki, bu hujayra yuksak darajada tabaqalanish va oâta koâpayish xususiyatiga ega. ayrim vaqtlarda u astrosit va olegodentrosit hujayralariga aylanadi. bunday hollarda ularning sitoplazmasi qismida shu hujayralarga xos mikronaychalar, glikogen, neytrofilamentlar, mikrostruktura elementlari paydo boâladi. ba'zan esa multipotensial gliya makrofaglarga ham aylana oladi. gistoximiyaviy usul bilan tekshirishlar ularda nordon fosfat …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mezakson haqida tushuncha. mielinsiz va mielin pardali nerv tolalari. sinapslar tuzilishi. makrogliya va mikrogliya. nerv sistemasining evolyusion taraqqiyoti"

1403276822_44376.doc mezakson haqida tushuncha. mielinsiz va mielin pardali nerv tolalari. sinapslar tuzilishi. makrogliya va mikrogliya. nerv sistemasining evolyusion taraqqiyoti reja 1. nerv hujayralari pardasining tuzilishi 2. mielinsiz nerv tolalarining tuzilishi 3. mienlinli nerv tolalarining tuzilishi 4. harakat nerv uchlarining tuzilishi mielinsiz nerv tolalari koâz, quloq hamda achchiq va chuchukni sezadigan organlar va vestibulyar apparatning nerv sistemasini tashkil etadi. ular koâpgina vegetativ nerv sistemasida uchraydi. bu nerv sistemasi yuksak darajada ixtisoslashgan boâlib, organizmning tashqi muhit bilan moslashishini ta'minlaydi. har bir nerv tolasi tarkibida 3-20 tagacha oâq silindr uchraydi. ayrim vaqtlarda boshqa neyronning oâq silindri ham qoâshilib ketishi...

Формат DOC, 55,5 КБ. Чтобы скачать "mezakson haqida tushuncha. mielinsiz va mielin pardali nerv tolalari. sinapslar tuzilishi. makrogliya va mikrogliya. nerv sistemasining evolyusion taraqqiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mezakson haqida tushuncha. miel… DOC Бесплатная загрузка Telegram