evolyusion ta’limot haqida tushuncha

DOC 52.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425981290_60239.doc evolyusion ta’limot haqida tushuncha reja: 1. darvinizim haqida ma’lumot. 2. evolyusiya nazariyasining asosiy prinsiplari. darvinizimning mazmuni. inson qadim zamondan beri organik olamning ikki xossasiga ajablanib qaragan. bu xossalardan biri uning nihoyatda xilma-xilligidir. hozirgi vaqtda о‘simliklarning 500 000 dan, hayvonlarning 1500 000 dan, zamburug‘larning 100 000 dan ortiq turi mavjud. agar shular qatoriga qadimgi geologikera va davrlarda yashab, sо‘ngra qirilib ketgan 7000 000 hayvon, 300 000 о‘simlik turini qо‘shsak, haqiqatdan ham organik olamning xilma-xilligiga hech qanday shubha qolmaydi. har bir organizm turi tuzilishi, hayot faolyati, yashash muhiti bilan bir-biridan keskin farq qiladi. organik olamning ikkinchi ajoyib xossasi organizmlarning tuzilishi va hayot faoliyatiga kо‘ra tevarak-atrof muhitiga moslashganligidir. masalan, shimoliy о‘lkalarda yashaydigan hayvonlar oq rangda, chо‘l zonasidagi hayvonlar shu yer rangida ekanligi, baliq tuzilishiga kо‘ra suv muhitiga, qushlar esa havo muhitiga moslashganligi bunga yaqol misoldir. organizmlarning xilma-xilligini va moslanish sabablarini tushintirishda idealistik va materialistik oqim tarafdorlari о‘rtasida kо‘p asrlar mobaynida keskin kurash …

nizmlarning takomilashishga intilishi (lamark), alohida bо‘lishi alohidalanishi (vegener), mutatsion о‘zgaruvchanlik (de friz), muhitiga nisbatan adekvat moslashuvchi о‘zgaruvchanlik (lisenko) asosida amalga oshdi, degan g‘oyalar shular jumlasidandir. angliyalik buyuk tabiatshunos olim charlz darvin 1859 yili о‘zining «proisxojdeniye vidov putem yestestvennogo otbora ili soxraneniye blagopriyatstvumox porod v borbobe za jizno» (tabiiy tanlanish yо‘li bilan turlarning kelib chiqishi yoki yashash uchun moslashgan zotlarning saqlanib qolishi) degan mashhur asarini nashr ettirdi. bu asarda hozir mavjud bо‘lgan barcha о‘simliklar, hayvonlar, odam tо‘satdan yaratilmay, balki milion yillar davom etgan tarixiy rivojlanish ma’suli ekanligini isbotlab berdi. shu bilan bir qatorda, organizmlarning xilma-xil moslanish sabablarini materialistik nuqtai nazardan yoritdi. darvin organik olamning evalyusiyasi tо‘g‘risidagi ta’limotni yaratishda tabiatshunoslikning turli sohalari (sistematika, qiyosiy anotomiya, embriologiya, biogeografiya, paleontologiya va boshqa fanlar) da tо‘plangan ma’lumotlarga, yangi zot va navlar chiqarish sohasidagi kо‘p asrlik seliksiya yutuqlariga hamda о‘zi olib borgan kuzatish, tajriba natijalariga, ilmiy xulosalarga tayandi. u juda kо‘p dalillarga asoslanib, organik olamning evolyutsiyasi …

r evolyusiyasi, biologiyada esa organik olam evalyusiyasi tо‘g‘risida fikr yuritiladi. ma’lumki, yerda hayot azaldan bо‘lmay, bunday 2-3 milliard yil muqaddam, jonsiz materiyadan vujudga kelgan. biologik evolyusiyani sodir bо‘lish jarayoni va natijasi xilma-xildir. biologiya evolyusiyasi natijasida populyatsiyalarining genetik tarkibi, moslanishlarning shakllanishi, turlar vujudga kelishi va nobud bо‘lishi, biogeotsenoz hamda biosferaning bir butun holda о‘zgarishi rо‘y beradi. binobarin, hozirgi zamon darvinizm fani turli darajadagi biologik sistemalarning evolyusiyasi jarayonini о‘rganadi. evolyusiya nazariyasining asosiy prinsiplari. evolyusion nazariyani tadqiq qilish ikkita prinsipga asoslanadi. ulardan biri tarixiy prinsip bо‘lib, bu prinsipga muvofiq, о‘tgan davrlarda organik olamda sodir bо‘lgan voqea-hodisalarni о‘rganish asosida hozirgi tirik organizmlarning tuzilishi, kelib chiqishi aniqlanadi. ikkinchi prinsip aktualizm hisoblanadi, mazkur prinsipga kо‘ra, hozirgi tirik organizmlarning turli darajadagi tuzilishini va funksiyasini о‘rganish asosida qadimgi davrlarda organik olamning rivojlanishida rо‘y bergan hodisalar haqida mulohaza yuritiladi. darvinizm о‘rganadigan muammolar. tirik tabiat tarixiy rivojlanishning umumiy qonunlari darvinizmning tekshirish mavzui hisoblanadi. hayot materiya harakatining sifat jihatdan farq qiladigan …

shishini, yangi turlari paydo bо‘lishini ta’kitlaydi. binobarin,evolyusiyani harakatlantiruvchi kuchlarni atroflicha о‘rganish darvinizmning uchinchi muamosi hisoblanadi. k.m. zavadskiy uqtirishicha, hayotning organizm, populyatsiya-tur, biotsinotik, formatsion, biosfera darajalari mavjud. biroq evolyusiya jarayoni, shart-sharoitining tо‘liq amalga oshishi, uning natijasi namoyon bо‘lishi kо‘proq populyatsiya-tur darajasida rо‘y beradi. shunga kо‘ra, turlarni va tur paydo bо‘lishini о‘rganish darvinizmning tо‘rtinchi muammosidir. dialektik materializm nuqtai nazaridan qaraganda, rivojlanish oddiydan murakkabga, tuban takomillashgandan yuqori darajada takomillashgan shaklga о‘tishdan iborat. bunday progressiv rivojlanish tirik tabiat evolyusiyasining asosiy yо‘nalishini tashkil etadi. tirik tabiatdagi progressiv kо‘rinish qonuniyatlari tо‘g‘risidagi masala darvinizmning beshinchi muammosi hisoblanadi. organik olam evolyusiyasining ma’lum bosqichidagi shart-sharoit odam paydo bо‘lishida zamin bо‘lib xizmat qildi. odam evolyusiyasining faktorlari va mexanizmlarining о‘ziga xos tomonlarini о‘rganish darvinizmning oltinchi muammosidir. organik olam evolyusiyasining umumiy qonuniyatlarini о‘rganishdan asosiy maqsad hayvonlar, о‘simliklar va mikroorganizmlardan xо‘jalik maqsadlarida keng foydalanishdan iborat. tabiiy sharoitda inson manfaatlariga mos formalar juda sekinlik bilan vujudga keladi. shunga kо‘ra, organik olamning rivojlanishini boshqarish, inson …

ktsii. moskva., «vsshaya shkola», 1989 g. 6. lobashev m.ye., vatti k.v., tixamirova m.m. genetika s osnovami selektsii. moskva, «prosveshenie», 1979 god.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "evolyusion ta’limot haqida tushuncha"

1425981290_60239.doc evolyusion ta’limot haqida tushuncha reja: 1. darvinizim haqida ma’lumot. 2. evolyusiya nazariyasining asosiy prinsiplari. darvinizimning mazmuni. inson qadim zamondan beri organik olamning ikki xossasiga ajablanib qaragan. bu xossalardan biri uning nihoyatda xilma-xilligidir. hozirgi vaqtda о‘simliklarning 500 000 dan, hayvonlarning 1500 000 dan, zamburug‘larning 100 000 dan ortiq turi mavjud. agar shular qatoriga qadimgi geologikera va davrlarda yashab, sо‘ngra qirilib ketgan 7000 000 hayvon, 300 000 о‘simlik turini qо‘shsak, haqiqatdan ham organik olamning xilma-xilligiga hech qanday shubha qolmaydi. har bir organizm turi tuzilishi, hayot faolyati, yashash muhiti bilan bir-biridan keskin farq qiladi. organik olamning ikkinchi ajoyib xossasi organizmlarning tuzilishi...

DOC format, 52.5 KB. To download "evolyusion ta’limot haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: evolyusion ta’limot haqida tush… DOC Free download Telegram