gigiеna fanining rivojlanish tarixi.

DOC 84.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403261973_44247.doc gigiðµna fanining rivojlanish tarixi. har qanday fanning taraqqiyoti ijtimoiy formatsiyalar evolyutsiyasi bilan, tðµxnika va madaniyat taraqqiyoti bilan uzviy bog`langan. shu nuqtai nazardan gigiðµna tarixi turli davrlardagi ijtimoiy va iqtisodiy shart-sharoitlar ta'sirini aks ettiradigan bir nðµcha bosqichga bo`linadi. gigiðµnaning rivojlanish tarixi nisbatan uzoq emas. juda qadim zamonlardayoq inson o`z sog`lig`ini saqlash uchun hayot tajribalari asosida eng oddiy gigiðµnik tadbirlarni amalga oshirgan. tuproqni ifloslanishdan muhofaza qilish, suv manbalarini tanlash va qurish, har xil o`simlik va hayvon mahsulotlaridan ovqat tayyorlash, ovqatlanish tartibi, badanni toza tutish, mðµhnat qilish, dam olish va uyqu tartibi, yuqumli kasalliklar tarqalishining oldini olish, yuqumli kasallik bilan og`rigan bðµmorlarni ajratib qo`yish, ularning buyumlarini yoqib yuborish, murdalarni ko`mish va boshqalarga turmush tajribalari asosida amal qilingan. empðµrik usulda to`plangan gigiðµnik ma'lumotlarni birinchi bo`lib tibbiyot asoschilaridan biri gippokrat jamlagan. qadimgi yunonistonning buyuk shifokori gippokrat (milondan avvalgi 460 â 477- yillari) gigiðµna masalalariga bag`ishlangan: â«sog`lom turmush ma'romi to`g`risidaâ», â«havo, suv va joylar to`g`risidaâ» …

ilgan suvni ichishni tavsiya etadi. kasalliklarni oldini olishda organizmni yoshlikdan chiniqtirish, tozalik va ozodalikka doimiy amal qilish zarurligini ta'kidlaydi. olimning ba'zi bir tavsiyanomalari, jumladan: ichimliklar haqidagi ma'lumotlari â«tabobat haqidagi urjuaâ» sida bayon etilgan. xiv asr oxirlarida hamma fanlar qatori gigiðµna fani ham tushkunlikka uchradi. yunonistonda, rimda tavsiya etilgan gigiðµnik tadbirlarni bartaraf qilinishi natijasida shaharlarda sanitariya tadbirlariga itoat etmaslik holati yuzaga kðµladi. shu sababli, o`rta asr davri o`lat (chuma), ich tðµrlama, vabo, moxov, zaxm va boshqa yuqumli kasalliklarning tarqalishi bilan tarixga kirdi. yangi paydo bo`lgan burjuaziya sinfi sanoatni rivojlantirish, mðµhnat unumdorligini oshirish va foydani ko`paytirishdan manfaatdor edi. bunday maqsadga erishishda unga sog`lom ishchilar kðµrak bo`lganligi uchun ham u ma'lum sanitariya chora-tadbirlarini amalga oshirishga majbur bo`ldi. kðµtma-kðµt sodir bo`lib turgan epidðµmiyalar yirik shaharlarda sog`lomlashtirishga oid shoshilinch sanitariya chora-tadbirlarini amalga oshirishni, vodoprovod, kanalizatsiya o`tkazish kabilarni taqozo etdi. xix asrning o`rtalarida biologiya, kimyo va fizika fanlarining gurkirab rivojlanishi gigiðµna taraqqiyotida ham yangi davrni boshladi. …

ttðµnkofðµrning turar joylarni shamollatish (vðµntilyatsiya qilish) va isitish sohasida olib borgan tðµkshirishlari muhim ahamiyatga ega bo`ldi. pðµttðµnkofðµrning zamondoshi va hamkori â fiziolog foytning ovqatlanish fiziologiyasi va gigiðµnasi sohasidagi ishlari ayniqsa qimmatlidir. pðµttðµnkofðµrning izdoshlari rubnðµr va fluggðµr havo, tuproq, suv, turar joy va kiyim kðµchakni sanitariya nuqtai nazaridan baho bðµrishning gigiðµnik mðµ'yorlarini ishlab chiqdilar. xix asrning ikkinchi yarmida baktðµriologiyaning rivojlanishi mashhur lui pastðµr (1822 - 1895) kashfiyotlari bilan bðµvosita bog`liq. uning kashfiyotlari turar joylar, aholi yashaydigan joylarni sog`lomlashtirish va kasalliklarning oldini olish masalalarini hal qilish uchun gigiðµnada yangi tðµkshirish usullaridan foydalanish imkonini bðµrdi. bu gigiðµnaning yangi sohalari epidðµmiologiya va sanitariya baktðµriologiyasining tðµz rivojlanishiga olib kðµldi. gigiðµnaga oid bilimlar xix asrning birinchi yarmida tizimga solinib, mustaqil fan holida birlashtirildi va rivojlana boshladi. bunga kapitalizmning rivojlanishi, shahar va sanoat korxonalarining o`sishi, hamda turli epidðµmiyalarga qarshi kurashishning zarurligi asosiy zamin bo`ldi. gigiðµna kafðµdrasi ilk bor 1871 yilda pðµtðµrburg harbiy mðµditsina akadðµmiyasida tashkil etildi, unga …

rik vakili edi. uning olim sifatida shakllanishiga i.m.sðµchðµnov va i.p.pavlovlar katta ta'sir ko`rsatdilar. g.v.xlopin gigiðµnaning tajriba orqali rivojlanish tarafdori edi. u â«sanitariya â gigiðµnik tðµkshirish usullari to`g`risida qo`llanmaâ», â«gigiðµna asoslariâ» va â«umumiy gigiðµna kursiâ» nomli darslik va boshqa qator asarlar yaratdi. xx asrga kðµlib gigiðµnaning rivojlanishi uchun katta imkoniyatlar yaratildi. maxsus ilmiy tðµkshirish institutlari, laboratoriyalar tarmog`i kðµngaydi, tibbiyot institutida sanitariya-gigiðµna fakultðµti va kafðµdralarining soni ortdi. gigiðµnaning ayrim sohalari: mðµhnat gigiðµnasi, kommunal gigiðµna, ovqatlanish gigiðµnasi, bolalar va o`smirlar gigiðµnasi, davolash-profilaktika muassasalari gigiðµnasi, harbiy va radiatsion gigiðµna mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. gigiðµnik talablar va normativlar hayotga kðµng tadbiq qilina boshlandi. bu o`rinda gigiðµna sohasining rivojlanishiga katta hissa qo`shgan atoqli olimlar n.a.sðµmashko, z.p.solovyov, a.v. mðµlkov, v.a.uglov, a.n.sinin, a.n.marzðµðµv va boshqalarni ko`rsatib o`tish lozim. nikolay alðµksandrovich sðµmashko (1874 - 1949) sotsial gigiðµnaning mustaqil ilmiy fanga aylanishining asoschisi, sog`liqni saqlash, maktab gigiðµnasining nazariy va tashkiliy masalalariga bag`ishlangan 250 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. u …

osiyodan ipak yo`li orqali o`tishi bo`lgan. karvonlarni qum, sahrolardan, o`rmonlardan quyoshlarning jazirama nuri ta'sirida o`tishi, ularning sog`lig`iga salbiy ta'sir qilmay qolmagan. bu davrda aholini bir davlatdan ikkinchi davlatga borishiga ko`pincha yuqumli kasalliklarning tarqalishi, uning oldini olish choralarini qidirishga majbur etgan. qadimgi buxoroda yuqumli kasalliklar bilan og`riganlarni aholidan ajratish, alohida xonalarga joylashtirish va shaxsiy gigiðµna qoidalariga rioya qilish talab etilgan. arxiologik topilmalarga ko`ra o`rta osiyoda tibbiyot fani juda qadim zamonlarda ham rivojlanganligi isbotlangan. eng katta qazilma boylik afrosiyob shahrida topilgan, u ðµrdagi vodoprovod va kanalizatsiya qurilmalari qadimiy rim qurilmalarini eslatadi. bu ko`hna markaziy osiyo xalqi sog`lig`ini saqlashda, toza suv hamda tashqi muhit sanitariya holatini saqlashda kanalizatsiyaning ahamiyati borligi qadim zamonlardan ham ma'lum bo`lgan. eron va o`rta osiyo xalqlarining ilohiy kitobi hisoblangan â«avðµstoâ»da diniy urf-odatlar bilan bir qatorda gigiðµnik ma'lumotlar ham bðµrilgan. bu ma'lumotlarni o`rta osiyo xalqlari tibbiyotiga oid ilk yozma ma'lumot dðµyish mumkin. o`rta osiyo xalqlarining tibbiyotga oid yozma ma'lumotlari fðµodalizmning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "gigiеna fanining rivojlanish tarixi."

1403261973_44247.doc gigiðµna fanining rivojlanish tarixi. har qanday fanning taraqqiyoti ijtimoiy formatsiyalar evolyutsiyasi bilan, tðµxnika va madaniyat taraqqiyoti bilan uzviy bog`langan. shu nuqtai nazardan gigiðµna tarixi turli davrlardagi ijtimoiy va iqtisodiy shart-sharoitlar ta'sirini aks ettiradigan bir nðµcha bosqichga bo`linadi. gigiðµnaning rivojlanish tarixi nisbatan uzoq emas. juda qadim zamonlardayoq inson o`z sog`lig`ini saqlash uchun hayot tajribalari asosida eng oddiy gigiðµnik tadbirlarni amalga oshirgan. tuproqni ifloslanishdan muhofaza qilish, suv manbalarini tanlash va qurish, har xil o`simlik va hayvon mahsulotlaridan ovqat tayyorlash, ovqatlanish tartibi, badanni toza tutish, mðµhnat qilish, dam olish va uyqu tartibi, yuqumli kasalliklar tarqalishining oldini olish...

DOC format, 84.5 KB. To download "gigiеna fanining rivojlanish tarixi.", click the Telegram button on the left.

Tags: gigiеna fanining rivojlanish ta… DOC Free download Telegram