biologik resurslar, o’simlik va hayvonot dunyosini hamda tabiiy landshaftlarni muhofaza qilish

PPTX 182,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711824203.pptx слайд 1 mavzu: biologik resurslar, o’simlik va hayvonot dunyosini hamda tabiiy landshaftlarni muhofaza qilish reja: 1.tabiiy resurslar va ularning tasnifi. 2.o’simliklarni muxofaza qilish. 3.hayvonot olamini muxofaza qilish 4.tabiiy landshaftlar va tabiiy yodgorliklarni muxofaza qilish. 5.foydali qazilmalar, qazib olishning hozirgi ahvoli. 6.o’zbekistonda foydali qazilmalar holati va ularni qazib olishdagi isrofgarchilik. 7.rekultivasiya. 8.tabiiy resurslarni muxofaza qilish va samarali foydalanishning asosiy yo’nalishlari. 9.ikkilamchi resurslar va ulardan foydalanishni yaxshilash. inson jamiyatining tabiatga ta’siri, asosan, insonning tabiiy resurslarga bo’lgan extiyojini kondirilishiga qaratilgan. jamiyat hayotini tabiiy resurslarsiz tasavvur qilib bo’lmaydi. insonning hayoti, xo’jalik faoliyati uchun zarur bo’lgan barcha tabiiy jismlar, xodisalar va jarayonlar tabiiy resurslar deb tushiniladi. tabiiy resurslar real va potensial tabiiy resurslarga ajratiladi. jamiyat taraqqiyotining muayyan bosqichida inson tomonidan foydalaniladigan barcha resurslar real tabiiy resurslar deydi. potensial tabiiy resurslar deganda tabiatda mavjud, lekin jamiyat taraqqiyotining muayyan bosqichida ayrim sabablarga kura inson tomonidan foydalanilmaydigan resurslar tushuniladi. masalan, dengiz va okean suvlari tozalash texnik vositalarining …

g olib borishi ular holatining o’zgarishga olib kelishi mumkin. masalan, suv resurslarining ifloslanishi, atmosfera tarkibining o’zgarishi va h.o. 1. foydali qazilmalarni qazib olish shu darajaga borib yetdiki, ko’pgina mamlakatlarda ularning zaxirasi tugay deb qoldi. m.: mutaxassislarning hisob-kitobicha oltin 15 yilda, vismuta 26, volfram 26, rux26, surma 27, qlay 30, asbest 32, uran 35, simob 65 yilda tugaydi. boshqa ko’pgina qazilmalar 100 yilga yetishi mumkin ekan. ammo kelajakda bu xom ashyolar dunyo okeani suvi va suv ostida ko’plab miqdorda qazib olinadi. hisob-kitoblarga ko’ra butun dunyoda 1970-2004 yillar davomida 80 mlrd. t.ko’mir, 260 mlrd.t.neft, 95 mlrd.t.tabiiy gaz va boshqa xom ashyolar qazib olingan. barcha foydali qazilmalar bag’ridan qazib olinadi. oqibatda tabiatga katta zarar yetkaziladi. bu yerlarqishloq xo’jaligiga yerlari o’rmon joy landshaftlari bo’lishi mumkin. foydali qazilmalarni qazib olishda suv havzalari, atmosfera har xil chiqindilar bilan ifloslanadi. fodali qazilmalar ochiq uchuqda qazib olinayotgan joylard yuzlab metr chuqurdagi qatlamlardagi zaharli moddalar tashqariga chiqarilishi va shu …

mavjud bo’lib, ularning 60 tasi mamlakat xom ashyosida ishlatiladi. mamlakatimizda 940 ta foydali qazilma konlari aniqlangan va o’zlashtirilgan. bularning 165 tasi neft va gaz koyedensatlariga to’g’ri keladi, ko’mir 3 ta, nodir metallar 46 ta, rangli siyrak va radioaktiv metallar 36 ta, tog’ kon rudalari 17 ta, tog’ ximiya 9 ta, 495 tasi esa qurilish materiallari konlaridir. kumush rangli metallar, nodir va radioaktiv metallar, qo’rg’oshin, selen, tellur, reniy, skandiy va boshqa elementlar bo’yicha yirik zahiralar mavjud. hozirgi kunda o’zbekistonning umumiy mineral xom-ashyo salohiyati 3,3 trln. aqsh dollarida baholanmoqda. oltin, uran, mis, volfram, kaliy tuzi, fosforit, kaolin zahiralari bo’yicha o’zbekiston jahonda oldingi o’rinda turadi. qurilish materiallaridan bektoniy, glaukoliy, sement xom-ashyolari mamlakatimizda ancha serob. respublikamizning 60 foiz hududida neft, gaz mavjudligi aniqlangan bo’lib, ular ustyurt, buxoro, xiva, janubiy-g’arbiy xisor, surxondaryo, farg’ona vodiylarida joylashgan. respublikamizda aniqlangan neft-gaz mamlakatimizni 35 yilgacha ta’min qilish qobiliyatiga ega. o’zbekistonda yoqilg’i energetika asosini tashkil qiluvchi tabiiy gaz zaxirasi 2 …

hib ketadi va chiqarib tashlanadi. kaliy tuzini qazib olishda 70-80 foizgacha xom-ashyo nobud bo’ladi. har qanday foydali qazilmani qazib olish jarayonida albatta nobudgarchilik sodir bo’ladi. ko’mir qazib olinishida texnologiyaning talabga javob bermasligi tufayl uning 45 foizgacha isrof bo’ladi. m.: ohangaron ko’mir havza qalinligida 1,5 metrdan ko’p bo’lgan qatlamlar olinib, ulardan yuqori keraksiz jinslar bilan chiqarilib tashlangan. o’sha keraksiz jinslar orasida qimmatbaho kaolin ham mavjud. undan alyuminiy xom-ashyosi, sifatli chinnilar tayyorlanadigan xo-ashyolar olinadi. faqat texnologiyaning zaifligi hamda ushbu konda kompleks foydalanmaslik oqibatida millionlab tonna ko’mir , kaolin, sanoat uchun yaroqsiz ahvolga kelib qolgan. hozirgi kunda bu kondan to’liq foydalanish yo’lga qo’yildi. qazib olinadigan neftning, ayniqsa quyuq neftning 60% gacha isrof bo’ladi. ayrim neft konlarida neft bilan chiqadigan yo’ldosh gazlar havoga chiqarib yuboriladi va yoqiladi. tabiiy resurslarni ko’pchiligini qazib olishda qayta ishlashda isrofgarchilikka uchraydi. mis rudalari bilan birga oltin, rux, molibden, qalay, qo’rg’oshin rudalari ham ko’p miqdorda yo’qotiladi. bunday nobudgarchiliklar atrof-muhitga salbiy …

sqichda yer yuzasi tekislanadi, holati yaxshilanadi, biologik rekultivasiyadan keyin esa, tuproq qatlami va o’simligi qayta tiklanadi. aqshda tabiiy resursladan ochiq usulda qazib olish natijasida 1,5 mln.ga yer ishdan chiqqan. tog’ kon sanoati tufayli buzilgan har bir ga yer atrofida shuncha maydondagi tabiatga zarar yetkazadi. g’arb mamlakatlarida har bir korxona o’z ish faoliyatida buzgan yerlarni rekultivasiya qilishi zarurligi qonun bilan mustahkamlanadi. bundan tashqari tog’-kon sanoati chiqindilarida minglab tonna zararli birliklar saqlanadi va atrof-muhitga doimiy xavf solinib turadi. o’zbekistonda 675 ta konda, 92 xil mineral xom-ashyolar mavjud. qazilma boyliklardan to’liq foydalanmaslik oqibatida har yili tog’-kon sanoatida 60 mln.tonna chiqindilar to’planadi. ular 10 ming ga dan ortiq yerga joylashtiriladi. mamlakatimizda har yili sanoatning turli tarmoqlarida 100 mln t.dan ziyod chiqindilar vujudga keladi va ularning rmi zaharlidir. o’zbekistonda hozirgi kunda yer osti va yer usti chiqindilari 2 mlrd.t.dan ortiq to’plangan.umuman qazib olinayotgan rudalarning 2 % foydalanib 98% keraksiz jins sifatida tashqariga chiqariladi. tabiiy resurslarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "biologik resurslar, o’simlik va hayvonot dunyosini hamda tabiiy landshaftlarni muhofaza qilish"

1711824203.pptx слайд 1 mavzu: biologik resurslar, o’simlik va hayvonot dunyosini hamda tabiiy landshaftlarni muhofaza qilish reja: 1.tabiiy resurslar va ularning tasnifi. 2.o’simliklarni muxofaza qilish. 3.hayvonot olamini muxofaza qilish 4.tabiiy landshaftlar va tabiiy yodgorliklarni muxofaza qilish. 5.foydali qazilmalar, qazib olishning hozirgi ahvoli. 6.o’zbekistonda foydali qazilmalar holati va ularni qazib olishdagi isrofgarchilik. 7.rekultivasiya. 8.tabiiy resurslarni muxofaza qilish va samarali foydalanishning asosiy yo’nalishlari. 9.ikkilamchi resurslar va ulardan foydalanishni yaxshilash. inson jamiyatining tabiatga ta’siri, asosan, insonning tabiiy resurslarga bo’lgan extiyojini kondirilishiga qaratilgan. jamiyat hayotini tabiiy resurslarsiz tasavvur qilib bo’lmaydi. insonning h...

Формат PPTX, 182,6 КБ. Чтобы скачать "biologik resurslar, o’simlik va hayvonot dunyosini hamda tabiiy landshaftlarni muhofaza qilish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: biologik resurslar, o’simlik va… PPTX Бесплатная загрузка Telegram