analizatorlar haqida tushuncha

PPTX 3,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1697715373.pptx analizatorlar haqida tushuncha reja: analizatorlarning umumiy tuzilishi va ahamiyati. 01 ko`rish analizatorining yosh xususiyatlari 02 eshitish analizatori, eshitish gigiyenasi, muvozanat apparati. 03 analizatorlarning fiziologiyasi va gigiyenasi. odam organizmi tashqi muhit bilan uzviy bog`langan, bu bog`lanish sezgi organlari orqali amalga oshadi, ya'ni tashqi muhitning barcha omillari sezgi organlariga ta'sir etadi va ular bosh miyadagi markazlariga qabul qilinadi. sezgi organlariga ko`rish, eshitish, teri, hid bilish, ta'm bilish analizatorlari kiradi. i.p. pavlov sezgi organlari markazini analizatorlar deb atagan. analizatorlar bosh miya po`stloq qismida joylashgan. analizator tuzilishi: pereferik qism (retseptor) ma'lum ta'sirga javob beruvchi nerv uchlari bilan tugaydi markaziy qism bosh miya poê»tlogê»i markazlarida joylashadi o'tkazuvchi qism markazga intiluvchi nerv tolasidan tashkil topgan har bir analizator 3 qismdan iborat retseptorlar introretseptorlar ekstroretseptorlar introretseptorlar: esa ichki organlarda joylashgan bo`lib, ular organizmning o`zida hosil bo`ladigan ta'sirni qabul qiladi ekstroretseptorlarga: teri, ko`z, quloq, hid bilish, ta'm bilish organlarida joylashgan retseptorlar kiradi. ular turli xildagi tashqi ta'sirlarni …

ing ko`z kosachasida joylashgan bo`lib, ko`z soqqasi va uni o`rab turgan apparatdan ya'ni ko`z soqqasini harakatga keltiruvchi muskullar, qovoq kipriklar, ko`z yoshi bezlari, qon tomirlari kabilardan iborat. ko`z soqqasi sharga o`xshash bo`lib, oldingi va orqa qutblarga bo`linadi. ko`z soqqasi tashqi va ichki qismlardan iborat. tashqi qismi uch qavatdan ya'ni tashqi - oqsil parda (sklera), o`rta-tomirli parda va ichki - to`r pardadan iborat. ichki qismiga ko`z ichi suyuqligi, gavhar va shishasimon tana kiradi. ko`z soqqasi hajmi chaqoloqlarda 16 mm, kattalardla esa 24 chamasida bo`ladi. ko`z soqqasining o`sishi va rivojlanishi 5 yoshgacha tez ya'ni intensiv kechadi. 9-12 yoshda sustlasha boshlaydi. sklera yoki oqsil pardaning qalinligi 1 mm chamasida bo`lib rangi oq bir qismi qovoqlar ostidan ko`rinib turadi. skleraning orqa qismida teshikcha bo`lib undan nerv o`tadi. skleraning 1/5 qismi shox pardaga 4/5 qismi orqa oqsil pardaga to`g`ri keladi. shox pardada qon tomirlar bo`lmaydi. tashqi pardaning ichki qismida tomirli parda bor. bu pardada qon …

lan gavharning o`rtasida ham bo`shliq bo`lib bunga ko`zning orqadagi kamerasi deb ataladi. har bir ko`ruv nervida 1 mln. ga yaqin nerv tolalari bor. ko`z soqqasining ichki ya'ni to`rsimon pardasi ayniqsa muhim ahamiyatga ega bo`lib, uning orqa qismida yorug`likni, ranglarni qabul qiluvchi retseptorlar joylashgan. ular maxsus nerv hujayralari bo`lib, tayyoqcha va kolbacha shaklidadir. ko`z soqqasining to`rsimon pardasida 130 mln ga yaqin tayyoqchasimon retseptorlar bo`lib, ular yorug`lik kamayganda yoki tun vaqtida qo`zg`aladi. kolbachasimon retseptorlar to`r pardada 7 mln ga yaqin bo`lib, yorug`lik yetarli bo`lganda qo`zg`alib, ko`zning kunduzi ko`rish qobiliyatini ta'minlaydi. kolbachasimon retseptolar funktsiyasiga ko`ra uch xil: ko`k, yashil va qizil ranglarni qabul qiluvchi bo`ladi. uchalasining baravar qo`zg`alishi esa oq rangni ko`rishga imqon beradi chunki to`r pardaning kolbachasimon retseptolarida ranglarni sezuvchi retseptorlar yoki nervlar bo`ladi. tayyoqchasimon retseptorlarda esa bu kabi ranglarni sezuvchi retseptor yoki nervlar bo`lmaydi, shuning uchun kechasi qorong`u bo`lib ko`rinadi. koê»z retseptorlari tayoqchasimon retseptorlar kolbachasimon retseptorlar koê»z vazifasi ko`z bajaradigan funktsiyasiga …

zoqka qaraganda 58d yaqin masofada esa â 70d. shox parda, gavhar orqali sariq dog` markaziga o`tgan chiziqqa ko`ruv o`qi deb ataladi. narsalarning tasviri to`r pardaga kichkina va teskari bo`lib tushadi. narsa ko`zdan qancha narida tursa, to`r pardadagi tasviri shuncha kichik bo`ladi va aksincha narsa ko`zga qancha yaqinroq tursa to`r pardadagi tasvir o`shancha katta bo`ladi. narsalarning tabiiy ravishda ko`rilishi hayot tajribasiga bog`liq. koê»z akkomodatsiyasi akkomodatsiya ko`zning moslanishi bo`lib ya'ni ko`zning uzoqni va yaqinni ko`rishini ta'minlaydi. ko`z akkomodatsiyasi ko`z soqqasini harakatga keltiruvchi nervini parasimpatik tolalari bilan ta'minlangan kipriksimon muskullarni reflektor qisqarishi natijasida gavharni elastikligi o`zgarishi bilan vujudga keladi. odam yaqindan narsalarga qaraganda gavhar qavariqroq bo`ladi, uzoqdan narsalarga qaraganda esa yassiroq bo`ladi. koârish oâtkirligi. ikkita buyum bir-biriga qoâshilib ketmasdan ular oraligâidagi eng kichik masofa bilan belgilanadi. koârish oâtkirligi maxsus golovin jadvali yordamida aniqlaniladi. ko`zning ko`rish maydoni. ko`zni harakatlantirmay turganda atrofdagi buyumlarni, ularning rangini ko`ra olish xususiyati ko`rish maydoni deb ataladi. bolalarning ko`zi katta …

ferik so`ng markaziy qismi taraqqiy etadi. yangi tug`ilgan bolaning ko`ruv nervi tolalari kam differentsiyalashgan bo`ladi. ko`ruv nervining mielinlashuvi bolaning 1,5 yoshigacha davom etadi. 12 yangi tug`ilgan bola ko`zining nur sindirish xossasi katta odam ko`zining nur sindirish xossasidan farq qiladi. yangi tug`ilgan bola yaqinni ko`ra olmaslik hususiyatiga ega bo`ladi. ko`pincha bola va maktab yoshidagi bolalarda gavhar yassiroq shaklda bo`lgani uchun, uzoqni yaxshi ko`raolmaslik hususiyati uchrab turadi. odamning yoshi ortishi bilan gavharning elastikligi kamayib boradi. yosh ortishi bilan akkomodatsiya chegarasi kamayib boradi. masalan: 9-11 yoshda 14d. 12-14 yoshda 12, 9d, 15-17 yoshda - 12d, 18-20 yoshda - 12d, 21-22 yoshda â 11,5d bo`ladi. narsalarning qog`ozdagi tasvirini anglash, bolaning 3-4 oyida vujudga keladi. bolalarda ranglarni sezish asta-sekin taraqqiy etadi. avval sariq rang nisbatan sezish shakllanadi. yashil, ko`k ranglarning sezish chegarasi 12-13 yoshgacha davom etadi. bogcha bolalari narsani avval shakliga, so`ng o`lchamiga oxiri rangiga ahamiyat beradi. rang ajratish qobiliyati 25 yoshgacha ortib boradi. qiz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "analizatorlar haqida tushuncha"

1697715373.pptx analizatorlar haqida tushuncha reja: analizatorlarning umumiy tuzilishi va ahamiyati. 01 ko`rish analizatorining yosh xususiyatlari 02 eshitish analizatori, eshitish gigiyenasi, muvozanat apparati. 03 analizatorlarning fiziologiyasi va gigiyenasi. odam organizmi tashqi muhit bilan uzviy bog`langan, bu bog`lanish sezgi organlari orqali amalga oshadi, ya'ni tashqi muhitning barcha omillari sezgi organlariga ta'sir etadi va ular bosh miyadagi markazlariga qabul qilinadi. sezgi organlariga ko`rish, eshitish, teri, hid bilish, ta'm bilish analizatorlari kiradi. i.p. pavlov sezgi organlari markazini analizatorlar deb atagan. analizatorlar bosh miya po`stloq qismida joylashgan. analizator tuzilishi: pereferik qism (retseptor) ma'lum ta'sirga javob beruvchi nerv uchlari bilan tugay...

Формат PPTX, 3,6 МБ. Чтобы скачать "analizatorlar haqida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: analizatorlar haqida tushuncha PPTX Бесплатная загрузка Telegram