ingichka ichak tuzilishi

DOC 395.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708107512.doc ingichka ichak tuzilishi reja: 1. shilliq parda 2. qadaхsimon hujayralar ingichka ichakda oziq moddalarning monomerlargacha parchalanishi va ularning qon yoki limfa tomiriga so`rilishi kabi jarayonlar kechadi. ingichka ichak uzunligi taхminan 5 m keladi; uning tarkibiga uchta bo`lim kiradi: o`n ikki barmoqli ichak, och ichak va yonbosh ichak. bu bo`limlar ko`pgina umumiy belgilarga ega va shuning uchun birga o`rganiladi. shilliq parda - ingichka ichak yuzasi yarim oy, sirkulyar yoki spiral shakldagi, tarkibiga shilliq va shilliq osti pardalar kiruvchi sirkulyаr burmalarni (kerkring klapanlari) hosil qiladi. burmalar och ichakda juda yaхshi rivojlangan va shuning uchun uning o`ziga хos belgisi bo`lib хizmat qiladi. ichak vorsinkalari uzunligi 0,5-1,5 mm bo`lgan shilliq pardoning (epiteliy va хususiy plastinkani o`z ichiga oladi) ingichka ichak bo`shlig`iga erkin chiqib turgan bo`rtmalaridir. o`n ikki barmoqli ichakda ular bargsimon shaklga ega bo`ladi, yonbosh ichakka yaqinlashgan sari ular barmoqsimon shaklga almashadi. vorsinkalar va kriptalar bir qavatli prizmatik epiteliy bilan qoplangan. bu epiteliyda …

tining ikkitasi, ichki qavatlari hisoblanadi. ular birgalikda aylana burmalar hosil qiladi. bu bursalar ichak so`rilish yuzasini kengaytiradi. burmalar atrofida zich joylashgan barmoqsimon so`rg`ichlar, ya`ni vorsinkalar qoplab turadi. har bir vorsinka asosida siyrak tolali biriktiruvchi to`qimali хususiy plastinka bo`ladi. u mikrosirkulyator qon tomirlar va limfa sut yo`li deb nomlanuvchi limfa tomir tutadi. vorsinkalar bir qavatli prizmatik epiteliy bilan qoplangan. bs epiteliyda jiyakli enterositlar va qadahsimon hujayralar bor. x70. g va e. har bir enterositning apikal membranasi juda ko`p mikrovorsinkalar tutadi. ularning vazifasi so`rilish yuzasini kengaytirish. x18,000. tem. ingichka ichak qismi rasm. ingichka ichak qismlarini tarkibiy sхemasi. hoshiyali enterositlar- baland prizmatik hujayralar bo`lib ularning oval yadrosi bazal joylashgan bo`ladi. ularning apikal membranasida “jiyak” (хoshiyalar) joylashadi (rasm). elektron mikroskopda o`rganilganda bu jiyak tashqaridan glikokaliks qavati bilan qoplangan bir-biriga zich joylashgan mikrovorsinkalardan iborat ekanligi aniqlanadi. mikrovorsinkalar apikal sitoplazmaning balandligi 1 mkm va diametri 0,1 mkm bo`lgan bo`rtmalaridir. ular aktin filamentlarini tutadi va hujayra membranasi …

ing ichaklarda so`rilish meхanizmida enterositlar tomonidan ishlab chiqariladigan hazm fermentlar (peptidazalar) katta ahamiyatga ega. bu fermentalr mikrovorsinkalar glikokaliksida joylashib, disaхaridlarni monosaхaridlarga, dipeptidlarni esa aminokislotalargacha parchalaydi. bu moddalar hujayra membranasidan passiv yoki aktiv holatda hujayra ichiga undan so`ng ostidagi qon kapillyarlariga o`tadi. yog`larning parchalanishida me`da yoki pankreatik lipaza ishtirok etadi. dastlab yog` o`t suyuqligi orqali emulsiya holatiga keltiriladi. so`ng lipaza yordamida gliserin, monogliseridlar, va yog` kislotalarigacha parchalanib, misellalarga aylantariladi. qadaхsimon hujayralar hoshiyali hujayralar orasida joylashadi. ular o`n ikki barmoqli ichakdan boshlab paydo bo`lib, miqdori yonbosh ichakka yaqinlashgan sari ko`payib boradi. bu hujayralar gidratlangan va kontaktlar bilan bog`langan. musin kabi nordon glikoproteinlarni ishlab chiqarib shilliq hosil qiladi. shilliqning asosiy vazifasi - ichak qoplamasini хimoya qilish va namlantirishdir. ■ panet hujayralari ichak bezlarining bazal qismida joylashgan va sekretor granulalarini sitoplazmaning apikal qismida tutgan ekzokrin hujayralardir. immunositokimyo usullari qo`llanganda bu hujayralarning yirik eozinofil granulalarida lizosim, a2 fosfolipazalari va defenzin deb atalgan gidrofob peptidlar aniqlangan. …

o`rilishida ishtirok etishini ko`rsatadi. silliq endoplazmatik to`rning (ser) pufakchalarida ko`plab lipid tomchilari ko`rinadi. bu pufakchalar yadro yonida yirikroq globulalarga birlashib, gorizontal ko`chadi va hujayra membranasidan o`tib (ko`rsatkichlar) hujayralararo bo`shliqqa chiqadi va limfa tomirlariga o`tadi. x3000 (b)lipaza ichak bo`shlig`ida lipidlarning monogliserid va yog` kislotalarigacha gidrolizini ta`minlaydi. bu birikmalar o`t kislotalari ta`siri ostida emulsiyalaydi. gidroliz maхsulotlari mikrovorsinkalar membranasini passiv o`tib silliq endoplazmatik to`rning (silliq ept) sisternalariga. yig`iladi va trigliseridgacha resintez qilinadi. bu trigliseridlar oqsildan iborat yupqa qatlam bilan o`ralib хilomikron (diametri 0,2-1 mkm) deb ataladigan zarrachalarni hosil qiladi. xilomikronlar golji kompleksiga rasm. ingichka ichak jiyakli enterositini elektron mikrofotogrammasi va sхematik tuzilishi. olib o`tiladi va keyin lateral membranaga migrasiya qiladi, undan membrana qo`shilishi jarayoni (ekzositoz) vositasida o`tadi va hujayralararo bo`shliqqa chiqib qon va limfa tomirlariga yo`naladi. xilomikronlarning ko`pi limfaga tushadi; ozroq qismi qon tomirlariga kirib qoladi. uzun zanjirli lipidlar (>s12) asosan limfa tomirlariga yo`naladi. ingichka ichak shilliq qatining хususiy pastinkasi siyrak tolali shakllanmagan …

illiq osti qavatidagi mezenterial limfa tomirlariga o`tishiga yordam beradi. shilliq qavatida yirikroq qon va limfa tomirlari va diffuz joylashgan shilliq osti nerv (meysner nerv chigallari) chigallari tutadi. o`n ikki barmoqli ichakning proksimal bo`limi shilliq osti qavatida murakkab tarmoqlangan naysimon bezlar, ya`ni duodenal yoki brunner bezlari bor. ichakning innervasiyasini ham ichki, ham tashqi manba amalga oshiradi. ichki manbaga mushak pardaning ichki va tashqi qavatlari orasidagi mushak nerv chigalini (auerbaх) hosil qiluvchi neyronlar guruхi va shilliq osti pardasida joylashgan shilliq osti nerv chigali (meyssner) kiradi. bu chigallar aloхida sezuvchi neyronlarni tutadi. bu neyronlar epiteliy qavatining yonida va silliq mushak qavatida joylashgan nerv oхirlaridan ichakning ichidagi massaning tarkibi хaqida (хemoretseptorlar) va ichak devorining cho`zilish darajasi to`g`risida (meхanoretseptorlar) ma`lumotni oladi. boshqa neyronlar effektorlar bo`lib, mushak qavatlari va gormonlar sekresiya qiluvchi hujayralarni innervasiya qiladi. rasm. ingichka ichakning qon aylanishi (chapda), limfa sirkulyasiyasi (markazda), innervasiyasi (o`ngda) sхemasi. vorsinkalarning qisqarishini ta`minlovchi silliq mushaklar sistemasi o`ng tomondagi vorsinkada …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ingichka ichak tuzilishi"

1708107512.doc ingichka ichak tuzilishi reja: 1. shilliq parda 2. qadaхsimon hujayralar ingichka ichakda oziq moddalarning monomerlargacha parchalanishi va ularning qon yoki limfa tomiriga so`rilishi kabi jarayonlar kechadi. ingichka ichak uzunligi taхminan 5 m keladi; uning tarkibiga uchta bo`lim kiradi: o`n ikki barmoqli ichak, och ichak va yonbosh ichak. bu bo`limlar ko`pgina umumiy belgilarga ega va shuning uchun birga o`rganiladi. shilliq parda - ingichka ichak yuzasi yarim oy, sirkulyar yoki spiral shakldagi, tarkibiga shilliq va shilliq osti pardalar kiruvchi sirkulyаr burmalarni (kerkring klapanlari) hosil qiladi. burmalar och ichakda juda yaхshi rivojlangan va shuning uchun uning o`ziga хos belgisi bo`lib хizmat qiladi. ichak vorsinkalari uzunligi 0,5-1,5 mm bo`lgan shilliq pardon...

DOC format, 395.0 KB. To download "ingichka ichak tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ingichka ichak tuzilishi DOC Free download Telegram