nerv tizimi

DOC 98.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708107572.doc nerv tizimi reja: 1. orqa miya. 2. orqa miyani sitoarxitektonikasi. 3. orqa miya yadrolari. 4. tibbiyotdagi axamiyati. 5. miyacha. 6. periferik nerv sistemasi. 7. vegetativ gangliy neyronlari. 8. klinik axamiyati markaziy nerv sistemasiga bosh miya, orqa miya va miyacha kiradi. taraqqiyoti. siz bilasizki, nerv sistemasi ektodermadan takomil etadi. avval nerv nayi, nerv tutamlari hosil bo`ladi. nerv nayi hujayralari tez bo`linishi natijasida uning devori qalinlashadi, teshigi torayadi. nerv nayi bo`shlig`i orqa miya kanaliga, miya qorinchalariga aylanadi. orqa miya nerv nayining pastki qismidan taraqqqiy etadi. 1-2-bel umurtqasiga bo`lgan soxani to`ldirib turadi, kaudal qismi esa orqa miya segmentlaridan chiqayotgan afferent va efferent nerv tolalaridan iborat. nerv nayining oldingi bosh qismi intensiv rivojlanib undan 3 ta miya pufaklari: oldingi, o`rta va orqa pufaklar xosil bo`ladi. so`ngra ulardan 5 ta miya pufagi paydo bo`ladi. oldingi miya pufagidan xosil bo`ladi: 1. telensefalon, bu qismda miyaning po`stloq qismi, unga to`g`ri keluvchi oq modda va markaziy tugunlar, …

i; 2). oligodendrogliotsit va astrotsitlar xosil bo`ladi; 3). ependimotsit hujayralar xosil bo`ladi; neyronlar nerv nayining o`rta qavatida joylashgan neyroblast hujayralari differensiallanishidan takomil etadi. shu bilan birga bu yerda oligidendrotsitlar va astrotsit hujayralari xosil bo`lishi manbai bo`lgan spongioblast hujayralari taraqqiy etadi. nerv nayini qoplovchi hujayralari ependimiotsit hujayralariga differensillashadi. bu hujayralar orqa miya kanalini va bosh miya qorinchalari devorini ham qoplab turadi. ganglioz plastinkadan esa sezuvchi nerv tugunlari va vegetativ nerv sistemasi shakllanadi. markaziy nerv sistemasida makroskopik 2 ta asosiy komponent farqlanadi: kulrang va oq modda. kulrang modda neyron tanasi va neyrogliyadan iborat. oq moddada neyron tanasi yuq. u neyron va neyrogliya hujayralaridan chiquvchi tolalarni tutadi. orqa miya. orqa miya ko`ndalang kesimida o`rtasidan bog`langan ikki yarimpalladan iborat. kulrang modda uning markazida, oq modda esa periferik qismida joylashgan. orqa miyaning yuqori qismida pastki qismiga qaraganda oq modda ko`proq bo`ladi. kulrang moddada oldingi, orqa va ko`krak segmentlari soxasida oldingi shox asosidan chiquvchi lateral yon …

orqa miya multipolyar hujayralar va ularning tolalaridan iborat. orqa miyani biriktiruvchi to`qimadan iborat yumshoq parda va neyrogliya o`rab turadi. nerv hujayralari kulrang moddada sochilib joylashadi va to`plangan sohalari orqa miya yadrolarini xosil qiladi. orqa miyani sitoarxitektonikasi. aksonlarining tugash qismi va joylashishi buyicha nerv hujayralari bo`linadi: 1) ildizchali, oldingi shoxning lateral yonida joylashgan eng katta hujayralar. ular xarakat funksiyasini bajarib, aksonlari oldingi ildiz sohasiga yo`naladi. 2) biriktiruvchi yoki ichki hujayralar, ular oldingi va orqa shoxlarning ichki qismida markaziy kanalga yonma-yon joylashadi. aksonlari birlashmada qarama-qarshi tomonga o`tib, oldingi tizimcha orqali yo`naladi. ular orasida kalta aksonli kulrang modda bo`ylab sochilgan hujayralar ham uchraydi (golji ii tip hujayralari). 3) ustun hujayralar (cellulae funiculares) - eng ko`p uchrovchi hujayra bo`lib, aksonlari o`z tomonidagi oldingi, yon va orqa tizimchalar tarkibida yo`naladi. ular ko`pincha kulrang modda tashqi chegarasida joylashadi. bu hujayra neyritlari tegishli ustun tarkibida yuqoriga yo`naladi yoki t-simon bo`linib bitta tolasi yuqoriga va bitta tolasi pastga …

y yadrolar joylashadi. bu hujayra aksonlari oldingi oq birlashmadan o`tib, qarama-qarshi tomondagi yon tizimcha orqali talamusga ko`tariladi, bir qismi esa shu yon tizimchadagi retikulyar, ya’ni to`rsimon substansiyada (tuzilmada) qoladi. yadroda 2 gurux hujayralar ajratiladi: dorzal va bazal hujayralar. bu yadro hujayralari butun orqa miya davomida uchraydi. bu yadro tashqarisida to`rsimon yadro yotadi, u turli kattalikdagi va shakldagi hujayralardan iborat. uning neyriti qisman qarama-qarshi tomondagi yon tizimchaga, qisman o`z tomonidagi yon tizimchadagi retikulyar tizimchaga boradi. bu gurux hujayralar ham orqa miya bo`ylab joylashadi, ayniqsa bo`yin va bel soxalarida yaxshi taraqqiy etgan. dorsal (ko`krak yadrosi, klark yadrolari) yadro orqa shox asosining ichki qismida joylashib, dumaloq yoki oval shaklga ega. bu yadro spinal gangliydagi psevdounipolyar hujayraning akson o`simtasi bilan sinaps xosil qiladi. hujayralar ikki ko`rinishda bo`ladi: markazda juda katta multipolyar hujayralar, ularning dendritlari klark yadrosini o`zida (ichida) qoladi, neyritlari esa o`z tomonidagi yon tizimchaga boradi. ular atrofida mayda duksimon hujayralar joylashadi. klark yadrosi …

ida yomon taraqqiy etgan. jelatinsimon modda tashqarisida orqa va yon tizimchalar orasida zona bo`lib, uning hujayralari 3 guruxga bo`linadi: 1) apikal – orqa shox uchida joylashgan. 2) retikulyar – orqa shoxning yon tomonida yon tizimchada joylashadi. 3) medial – orqa shoxning medial tomonida joylashadi. bu hujayralar neyritlari yon tizimchaga tomon yo`nalib, orqa shoxning o`ziga qaytib kollateral beruvchi ko`tariluvchi va pastga tushuvchi tolalarga bo`linadi. bu assotsiativ hujayralar butun orqa miya bo`ylab joylashib ayniqsa bel-dumg`aza soxasida yaxshi taraqqiy etgan. yon shoxlarda kulrang modda chegarasida lateral simpatik yadro yotadi. shakli oval yoki duksimon bo`lgan (12-45 mkm) bu hujayra dendritlari yon tizimchada shoxlanadi. yadro viii bo`yin segmentidan orqa miya oxirigacha yoyilib joylashadi. uning hujayralaridan oldingi ildizga boruvchi so`ngra simpatik stvol chegarasidagi tugun ichkarisiga kiruvchi preganglionar simpatik tolalar boshlanadi. markaziy kanal atrofida medial oraliq yadro yotadi (n. intermedio medialis) bazan ikki guruxchaga bo`lingan xolatda uchraydi. ular butun orqa miya bo`ylab cho`zilgan. hujayralari ko`pburchakli shaklda, aksonlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nerv tizimi"

1708107572.doc nerv tizimi reja: 1. orqa miya. 2. orqa miyani sitoarxitektonikasi. 3. orqa miya yadrolari. 4. tibbiyotdagi axamiyati. 5. miyacha. 6. periferik nerv sistemasi. 7. vegetativ gangliy neyronlari. 8. klinik axamiyati markaziy nerv sistemasiga bosh miya, orqa miya va miyacha kiradi. taraqqiyoti. siz bilasizki, nerv sistemasi ektodermadan takomil etadi. avval nerv nayi, nerv tutamlari hosil bo`ladi. nerv nayi hujayralari tez bo`linishi natijasida uning devori qalinlashadi, teshigi torayadi. nerv nayi bo`shlig`i orqa miya kanaliga, miya qorinchalariga aylanadi. orqa miya nerv nayining pastki qismidan taraqqqiy etadi. 1-2-bel umurtqasiga bo`lgan soxani to`ldirib turadi, kaudal qismi esa orqa miya segmentlaridan chiqayotgan afferent va efferent nerv tolalaridan iborat. nerv nayining ...

DOC format, 98.0 KB. To download "nerv tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv tizimi DOC Free download Telegram