qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari

DOC 103,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708107659.doc qon yaratuvchi va immun-himoya aâzolari reja: 1. suyak ko`migi. 2. timus. 3. qon bilan taâminlanishi. 4. limfa tugunlari. 5. tugundagi limfa harakati. 6. taloq. bu aâzolar asosan ikki vazifani bajaradi: birinchidan, qon shaklli elementlarini yaratadi, ikkinchidan, organizmni tashqi va ichki antigenlardan himoya qiladi, yaâni immunitetni taâminlab beradi. umumiy morfofunksional xususiyatlari: â· taraqqiyot manbai - mezenxima (timusda - 3-4 jabra chuntaklari epiteliysi); â· stromasi timusdan tashkari barcha aâzolarda - retikulyar to`qima, timusda -retikuloepitelial to`qima; â· qon bilan juda yaxshi taâminlangan, kapillyarlari sinusoid kapillyarlar turiga mansub; â· qon yaratuvchi va immun himoya aâzolarining retikulyar to`qimasi kuyidagi vazifalarni bajaradi: â· yetilayotgan kon hujayralarini maâlum bir yo`nalishda differensiallashuvini taâminlovchi maxsus mikromuhit yaratadi; â· yetilayotgan hujayralarni oziklanishini taâminlaydi; â· o`lgan qon hujayralarini fagotsitoz qilish va emirish; â· tayanch-mexanik. klassifikatsiyasi. qon yaratuvchi va immun-himoya aâzolari markaziy va periferik aâzolarga bo`linadi. markaziy aâzolarga (odamda) qizil suyak ko`migi va ayrisimon bez (timus yoki buqoq bezi) kiradi. qizil …

kechadi. periferik aâzolarga limfa tugunlari, taloq, murtaklar, hazm sistemasida alohida joylashgan limfoid follikullar yoki peyer pilakchalari, chuvalchangsimon o`simta, nafas va siydik chiqaruv yo`llari bo`ylab joylashgan limfoid follikullar kiradi. periferik organlarda qon yoki limfa orqali keluvchi t-va b-limfotsitlarning ko`payishi, ularning gumoral va hujayraviy immunitet jarayonlarida ishtirok etuvchi effektor hujayralarga aylanishi kuzatiladi. timusdan tashqari, barcha aâzolarning stromasini biriktiruvchi to`qimaning maxsus turi bo`lgan retikulyar to`qima tashkil etadi. timusning asosini esa epitelial to`qima hosil qiladi. qon yaratuvchi va immun-himoya organlarining faoliyatida ularning asosini (stromasini) tashkil etuvchi to`qima hujayralari katta ahamiyatga ega. stroma tarkibiga kiruvchi hujayralar yetilayotgan qon hujayralari uchun qulay sharoit yoki maxsus mikromuhit yaratib beradi. mikromuhit yaratuvchi hujayralarga tipik retikulyar, interdigitatsiyalovchi va dendritli hujayralar, makrofaglar, timusda esa, bulardan tashqari, retikuloepitelial hujayralar ham kiradi. qon yaratuvchi va immun-himoya aâzolarining faoliyati nerv, endokrin sistemalar taâsiri ostida boshqarilib turadi. suyak ko`migi. suyak ko`migi markaziy qon yaratuvchi organ bo`lib, embriondan keyingi (postembrional) davrda qon o`zak hujayralarining yagona …

6â7 oylarida suyak ko`migida qon yaratilish faoliyati boshlanadi va unda asosan eritrotsitlar, qisman granulotsitlar va qon plastinkalari hosil bo`ladi. tuzilishi. voyaga etgan organizmda qizil va sariq suyak ko`migi farqlanadi. qizil suyak ko`migi qon yaratuvchi aâzo bo`lsa, sariq suyak ko`migi sog`lom organizmda qon yaratish qobiliyatiga ega bo`lmaydi. qizil suyak ko`migi barcha yassi suyaklar g`ovak moddasini va naysimon suyaklarning epifiz qismini to`ldirib turadi. u organizm umumiy og`irligining 4-5% ini tashkil etadi va o`rta hisobda 3-3,5 kg atrofida bo`ladi. qizil suyak ko`migi to`q qizil rangli va qonga nisbatan quyuqroqdir. uning yarim suyuq holatda bo`lishi undan surtmalar tayyorlab, tekshirish imkoniyatini beradi. ko`mikping stromasini retikulyar to`qima tashkil etadi. bu to`qimaning retikulyar hujayralari o`ziga xos to`r hosil qilib joylashgan. to`r orasidan sinusoid gemokapillyarlar o`tib, ularning atrofida gemotsitopoez jarayonining turli taraqqiyot bosqichida bo`lgan hujayralar joylashadi. ko`mikda taraqqiy etuvchi qon hujayralari ko`p hollarda orolchalar hosil qilib joylashadi. taraqqiyotning turli bosqichlaridagi eritrotsitopoez hujayralari markazida makrofag joylashib, eritroblastik orolchalarni hosil …

b yotadi. suyak ko`migining sinusoid gemokapillyarlari yirik bo`lib, devori yassi endoteliy hujayralari bilan qoplangan. endoteliy ostidagi bazal membrana uzuq-uzuq bo`lib, uning uzilgan qismi endoteliy orasidagi yoriqlarga to`g`ri keladi. ana shu yoriqlar orqali suyak ko`migida voyaga yetgan qon shaklli elementlari ko`mikdan qonga o`tadi. endotelial yoriqlar qonga faqatgina yetilgan qon shaklli elementlarini o`tkazadi. blast hujayralar, promielotsitlar, yadroli normotsitlar, mielotsitlar va boshqa o`ta yosh hujayralarning qonga o`tishi faqatgina turli kasallik holatlarida kuzatiladi. endoteliy hujayralari orasidagi yoriqlarning tanlab o`tkazish mexanizmlari hali ham oxirigacha maâlum emas. ammo bu jarayonda o`tayotgan hujayra bilan endoteliy hujayrasidagi maxsus retseptorlarning mos kelishi asosiy ahamiyatga ega deb hisoblanadi. sariq suyak ko`migi asosan voyaga etgan odamlarda bo`ladi va naysimon suyaklarning diafiz qismini to`ldiradi. uning tarkibini asosan yog` to`qimasi tashkil etib, yog` hujayralarning sitoplazmasidagi lipoxrom pigmentlari unga sariq tus beradi. sog`lom organizmda bu ko`mik qon yaratish vazifasini o`tamaydi. lekin ko`p qon yo`qotgan paytda va baâzi bir kasalliklarda sariq suyak ko`migida gemotsitopoez (yaâni …

ko`migidan qon orqali timusga keladi va bu yerda ular antigenga bog`liq bo`lmagan holda t-limfotsitlarga differensiallashadi; timusda turli xil biologik aktiv moddalar (timik gormonlar) hosil bo`ladi. ulardan eng muhimlari t-limfotsitlarning differensiallanishida aktiv ishtirok etuvchi timozin, timpoetin, timulin va timusning gumoral faktorlaridir. timusda immunologik jarayonlarni boshqarishda ishtirok etuvchi, organizmning o`sishiga taâsir ko`rsatuvchi moddalar ham ishlanadi. timus qizil suyak ko`migi va immun sistemaning barcha periferik organlari bilan chambarchas bog`liq. timusda yetilgan t-limfotsitlar periferik organlarning maxsus timusga tobe (t) zonalarida joylashadi va shu yerda ko`payib, himoya reaksiyalarida ishtirok etadi. timus faoliyatining tug`ma yoki biror kasallik taâsirida buzilishi organizm himoya reaksiyalarining keskin susayishiga olib keladi. bunday hollar immunitet yetishmovchiligi yoki immunodefitsit holatlar deb ataladi. bunga yorqin misol qilib odam immunodefitsitini keltirib chiqaradigan virusli immunodefitsit sindromni (oits ni) ko`rsatish mumkin. yangi tug`ilgan hayvonlarda timus olib tashlansa, ularning periferik immun organlarida limfotsitlarning ko`payishi va takomillanishi keskin buziladi va qonda t-limfotsitlarning miqdori pasayib ketadi. bunday organizm kasallik chaqiruvchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari"

1708107659.doc qon yaratuvchi va immun-himoya aâzolari reja: 1. suyak ko`migi. 2. timus. 3. qon bilan taâminlanishi. 4. limfa tugunlari. 5. tugundagi limfa harakati. 6. taloq. bu aâzolar asosan ikki vazifani bajaradi: birinchidan, qon shaklli elementlarini yaratadi, ikkinchidan, organizmni tashqi va ichki antigenlardan himoya qiladi, yaâni immunitetni taâminlab beradi. umumiy morfofunksional xususiyatlari: â· taraqqiyot manbai - mezenxima (timusda - 3-4 jabra chuntaklari epiteliysi); â· stromasi timusdan tashkari barcha aâzolarda - retikulyar to`qima, timusda -retikuloepitelial to`qima; â· qon bilan juda yaxshi taâminlangan, kapillyarlari sinusoid kapillyarlar turiga mansub; â· qon yaratuvchi va immun himoya aâzolarining retikulyar to`qimasi kuyidagi vazifalarni bajaradi: â...

Формат DOC, 103,5 КБ. Чтобы скачать "qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qon yaratuvchi va immun-himoya … DOC Бесплатная загрузка Telegram