qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari

DOC 103.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708107659.doc qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari reja: 1. suyak ko`migi. 2. timus. 3. qon bilan ta’minlanishi. 4. limfa tugunlari. 5. tugundagi limfa harakati. 6. taloq. bu a’zolar asosan ikki vazifani bajaradi: birinchidan, qon shaklli elementlarini yaratadi, ikkinchidan, organizmni tashqi va ichki antigenlardan himoya qiladi, ya’ni immunitetni ta’minlab beradi. umumiy morfofunksional xususiyatlari: · taraqqiyot manbai - mezenxima (timusda - 3-4 jabra chuntaklari epiteliysi); · stromasi timusdan tashkari barcha a’zolarda - retikulyar to`qima, timusda -retikuloepitelial to`qima; · qon bilan juda yaxshi ta’minlangan, kapillyarlari sinusoid kapillyarlar turiga mansub; · qon yaratuvchi va immun himoya a’zolarining retikulyar to`qimasi kuyidagi vazifalarni bajaradi: · yetilayotgan kon hujayralarini ma’lum bir yo`nalishda differensiallashuvini ta’minlovchi maxsus mikromuhit yaratadi; · yetilayotgan hujayralarni oziklanishini ta’minlaydi; · o`lgan qon hujayralarini fagotsitoz qilish va emirish; · tayanch-mexanik. klassifikatsiyasi. qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari markaziy va periferik a’zolarga bo`linadi. markaziy a’zolarga (odamda) qizil suyak ko`migi va ayrisimon bez (timus yoki buqoq bezi) kiradi. qizil …

lari, taloq, murtaklar, hazm sistemasida alohida joylashgan limfoid follikullar yoki peyer pilakchalari, chuvalchangsimon o`simta, nafas va siydik chiqaruv yo`llari bo`ylab joylashgan limfoid follikullar kiradi. periferik organlarda qon yoki limfa orqali keluvchi t-va b-limfotsitlarning ko`payishi, ularning gumoral va hujayraviy immunitet jarayonlarida ishtirok etuvchi effektor hujayralarga aylanishi kuzatiladi. timusdan tashqari, barcha a’zolarning stromasini biriktiruvchi to`qimaning maxsus turi bo`lgan retikulyar to`qima tashkil etadi. timusning asosini esa epitelial to`qima hosil qiladi. qon yaratuvchi va immun-himoya organlarining faoliyatida ularning asosini (stromasini) tashkil etuvchi to`qima hujayralari katta ahamiyatga ega. stroma tarkibiga kiruvchi hujayralar yetilayotgan qon hujayralari uchun qulay sharoit yoki maxsus mikromuhit yaratib beradi. mikromuhit yaratuvchi hujayralarga tipik retikulyar, interdigitatsiyalovchi va dendritli hujayralar, makrofaglar, timusda esa, bulardan tashqari, retikuloepitelial hujayralar ham kiradi. qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolarining faoliyati nerv, endokrin sistemalar ta’siri ostida boshqarilib turadi. suyak ko`migi. suyak ko`migi markaziy qon yaratuvchi organ bo`lib, embriondan keyingi (postembrional) davrda qon o`zak hujayralarining yagona manbai bo`lib hisoblanadi. bu …

liyati boshlanadi va unda asosan eritrotsitlar, qisman granulotsitlar va qon plastinkalari hosil bo`ladi. tuzilishi. voyaga etgan organizmda qizil va sariq suyak ko`migi farqlanadi. qizil suyak ko`migi qon yaratuvchi a’zo bo`lsa, sariq suyak ko`migi sog`lom organizmda qon yaratish qobiliyatiga ega bo`lmaydi. qizil suyak ko`migi barcha yassi suyaklar g`ovak moddasini va naysimon suyaklarning epifiz qismini to`ldirib turadi. u organizm umumiy og`irligining 4-5% ini tashkil etadi va o`rta hisobda 3-3,5 kg atrofida bo`ladi. qizil suyak ko`migi to`q qizil rangli va qonga nisbatan quyuqroqdir. uning yarim suyuq holatda bo`lishi undan surtmalar tayyorlab, tekshirish imkoniyatini beradi. ko`mikping stromasini retikulyar to`qima tashkil etadi. bu to`qimaning retikulyar hujayralari o`ziga xos to`r hosil qilib joylashgan. to`r orasidan sinusoid gemokapillyarlar o`tib, ularning atrofida gemotsitopoez jarayonining turli taraqqiyot bosqichida bo`lgan hujayralar joylashadi. ko`mikda taraqqiy etuvchi qon hujayralari ko`p hollarda orolchalar hosil qilib joylashadi. taraqqiyotning turli bosqichlaridagi eritrotsitopoez hujayralari markazida makrofag joylashib, eritroblastik orolchalarni hosil qiladi. makrofaglar bu erda eritroblastlar uchun …

ik bo`lib, devori yassi endoteliy hujayralari bilan qoplangan. endoteliy ostidagi bazal membrana uzuq-uzuq bo`lib, uning uzilgan qismi endoteliy orasidagi yoriqlarga to`g`ri keladi. ana shu yoriqlar orqali suyak ko`migida voyaga yetgan qon shaklli elementlari ko`mikdan qonga o`tadi. endotelial yoriqlar qonga faqatgina yetilgan qon shaklli elementlarini o`tkazadi. blast hujayralar, promielotsitlar, yadroli normotsitlar, mielotsitlar va boshqa o`ta yosh hujayralarning qonga o`tishi faqatgina turli kasallik holatlarida kuzatiladi. endoteliy hujayralari orasidagi yoriqlarning tanlab o`tkazish mexanizmlari hali ham oxirigacha ma’lum emas. ammo bu jarayonda o`tayotgan hujayra bilan endoteliy hujayrasidagi maxsus retseptorlarning mos kelishi asosiy ahamiyatga ega deb hisoblanadi. sariq suyak ko`migi asosan voyaga etgan odamlarda bo`ladi va naysimon suyaklarning diafiz qismini to`ldiradi. uning tarkibini asosan yog` to`qimasi tashkil etib, yog` hujayralarning sitoplazmasidagi lipoxrom pigmentlari unga sariq tus beradi. sog`lom organizmda bu ko`mik qon yaratish vazifasini o`tamaydi. lekin ko`p qon yo`qotgan paytda va ba’zi bir kasalliklarda sariq suyak ko`migida gemotsitopoez (ya’ni qon yaratilish) jarayoni sodir bo`lishi mumkin. …

liq bo`lmagan holda t-limfotsitlarga differensiallashadi; timusda turli xil biologik aktiv moddalar (timik gormonlar) hosil bo`ladi. ulardan eng muhimlari t-limfotsitlarning differensiallanishida aktiv ishtirok etuvchi timozin, timpoetin, timulin va timusning gumoral faktorlaridir. timusda immunologik jarayonlarni boshqarishda ishtirok etuvchi, organizmning o`sishiga ta’sir ko`rsatuvchi moddalar ham ishlanadi. timus qizil suyak ko`migi va immun sistemaning barcha periferik organlari bilan chambarchas bog`liq. timusda yetilgan t-limfotsitlar periferik organlarning maxsus timusga tobe (t) zonalarida joylashadi va shu yerda ko`payib, himoya reaksiyalarida ishtirok etadi. timus faoliyatining tug`ma yoki biror kasallik ta’sirida buzilishi organizm himoya reaksiyalarining keskin susayishiga olib keladi. bunday hollar immunitet yetishmovchiligi yoki immunodefitsit holatlar deb ataladi. bunga yorqin misol qilib odam immunodefitsitini keltirib chiqaradigan virusli immunodefitsit sindromni (oits ni) ko`rsatish mumkin. yangi tug`ilgan hayvonlarda timus olib tashlansa, ularning periferik immun organlarida limfotsitlarning ko`payishi va takomillanishi keskin buziladi va qonda t-limfotsitlarning miqdori pasayib ketadi. bunday organizm kasallik chaqiruvchi mikroblar va viruslar ta’siriga chidamsiz bo`lib qoladi, lekin ko`chirib o`tkazilgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari"

1708107659.doc qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari reja: 1. suyak ko`migi. 2. timus. 3. qon bilan ta’minlanishi. 4. limfa tugunlari. 5. tugundagi limfa harakati. 6. taloq. bu a’zolar asosan ikki vazifani bajaradi: birinchidan, qon shaklli elementlarini yaratadi, ikkinchidan, organizmni tashqi va ichki antigenlardan himoya qiladi, ya’ni immunitetni ta’minlab beradi. umumiy morfofunksional xususiyatlari: · taraqqiyot manbai - mezenxima (timusda - 3-4 jabra chuntaklari epiteliysi); · stromasi timusdan tashkari barcha a’zolarda - retikulyar to`qima, timusda -retikuloepitelial to`qima; · qon bilan juda yaxshi ta’minlangan, kapillyarlari sinusoid kapillyarlar turiga mansub; · qon yaratuvchi va immun himoya a’zolarining retikulyar to`qimasi kuyidagi vazifalarni bajaradi: · yetilayotgan kon hu...

DOC format, 103.5 KB. To download "qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari", click the Telegram button on the left.

Tags: qon yaratuvchi va immun-himoya … DOC Free download Telegram