қуёш телескоплари ( куёш телескоплари )

DOC 88.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1349289437_9247.doc қуёш телескоплари режа: 1. горизонталü ва минорасимон куёш телескоплари. 2. фотогелиограф. 3. хромосфера телескопи. 4. коронограф. 1. куёш телескопларини бошка телескоплардан фарки. куёшнинг ёруглиги етарли даражада кучли булганлиги учун одатда куёш телескоплари кам оптик кучга (d / f ( 1 / 10 дан 1 / 30 гача )эга булиши яъни обективининг фокус масофаси унинг диаметридан бир неча ун марта катта булиши мумкин. бундай телескопларда тасвир масштаби катта булади ва куёш юзидаги майда структурали тузилмаларни рекшириш , телескопдек кам оптик кучга ва юкори дисперсияли спектрографларни куллаш, утказиш полосаси ингичка ( (( ( 0,25 а )нур тускич(филтр)лардан фойдаланиш мумкин. куёш спектрини текширишларда рефлекторлар ва ингичка утказиш полосага эга филтр ёрдамида бажариладиган текширишларда эса рефракторлар хам кулланилади. 1. горизонтал ва минорасимон куёш телескоплари. куёшни текширишда кулланиладиган спектографлар узунлиги ун метр келадиган улкан ва мураккаб асбоб булгани учун улар кузголмас булиши максадга мувофикдир. бундай спектрографнинг кириш тиркишига куёш тасвирини тушириш ва шундай холда …
2
урнатилган. обективнинг фокусига спектрографнинг кириш тиркиши ёки бошка улчаш асбоби урнатилади. бундай оптик тизимнинг камчилиги шундан иборатки кун довомида куёшнинг тасвири оптик ук атрофида аста -секин айланади. бундай камчиликдан холи тизим целостатдир. öелостат яъни кузголмас осмон берувчи деб аталадиган курилма олам укига параллел жойлаштирилган ва у ук атрофида айлантириладиган ясси кузгудан иборатдир. бирок куёшнинг огиш бурчаги йил довомида узгариб тургани учун целостатдан кайтган нурнинг огиш бурчаги хам аста-секин узгариб боради. бу узгариш иккинчи ясси кузгу ( кушимча кузгу ) ёрдамида бартараф этилади. горизонтал куёш телескопида кушимча кузгу ва телескопнинг обективи ёки бош кузгуси мередиан текислигига урнатилади. кушимча кузгу мередиан буйича урнатилган узунлиги 3 м келадиган темир йуллар буйлаб обектив томон олдинга ва оркага сурилиши мумкин. шундай харакат билан целостатдан кайтган нурни илиб олинади ва обектив томон йуналтирилади. минорасимон куёш телескопларида кушимча кузгу вертикал ук буйлаб юкорига кутарилиши ёки туширилиши мумкин. бундай амал хам целостатдан кайтган нурни илиб олиш ва обектив …
3
онга кайтариш ва кузголмас спектрографнинг кириш тиркишига тушириш мумкин. бундай телескоплардан бири узфа астрономия институтида урнатилган ва у аöу-5 деб аталади. унинг кузгулари кам иссиклик кенгайишига эга (3 (10-7 1/ (с) материалдан, ситаллдан, ясалган, бош кузгусининг диаметри d қ44 см , фокус масофаси f қ 1700 см. бу телескоп кассегрен оптик тизимга хам айлантирилиши мумкин. бунинг учун бош кузгудан кайтган нурлар оптик ук ёнига урнатилган кабарик параболик кузгуга туширилади. кассегрен фокуси бош кузгу ёнида, ундан оркарокда, жойлашган ва унинг эквивалент фокус масофаси fэкв қ6000 см. бу ерда куёш тасвирининг диаметри 60 см. минорасимон телескопларда бош кузгудан кайтган нурлар йулига диогнал жойлашган ясси кузгу киритилади ва у йигилиб келаётган нурларни ён томонга, горизонтал холатда жойлашган спектрограф томонга, кайтаради. спектрографнинг тиркиши текислигида куёшнинг тасвири хосил булади. украина фа нинг кирим астрофизика обсерваториясида шундай телескоп урнатилган. горизонтал ва минорасимон телескоплар катта дисперцияли ( 10 мм / a )спектрографлар билан куролланган булади. уларда куёш …
4
бош кузгунинг сферик аберрацияси иккита юпка линза, мениск, ёрдамида бартараф этилади. бир томони кабарик иккинчиси ботик линзалар эгрилиги бир-бирига караган холда бош кузгу фокуси олдига урнатилади. кузгу томондаги линзанинг ташки урта кисми кабарик кузгу шаклда ишланган. куёш нурлари менисклардан бироз ёйилган холда чикади ва бош кузгуга тушади. ундан кайтган йигилувчи нурлар иккинчи мениск сиртидаги кабарик кузгучага тушади ва ундан акс кайтиб бош кузгунинг уртасидаги тешикчадан утади ва ундан 40см. лар чамаси узокликда куёшнинг тасвирини хосил килади( тизм кассегрен тизимига ухшаш ишлайди). менискли фотогелиографга фг-1 мисол булаолди. унинг обективи диаметри d қ 12см, эквивалент фокус масофаси feqv =8 м., кузгулари орасидаги масофа d қ50 см., фокал текислигининг кузгудан узоклиги 30 см .фотогелиографлар экваториал курилмага урнатиладилар ва куёш соати буйича юрувчи соат механизми ёрдамида ишлайди. иккала типдаги фотогелиографда хам узгарувчан сектор тешикка эга пружина ёрдамида айланадиган очиб-бекитгич ишлатилади ва экспозиция вактини белгилашда ва куёшни суратга туширишда кулланилади. фотогелиографнинг куйи кисмига, винт ёрдамида …
5
бундай телескоплар одатда рефрактор булиб у линзали обективдан, махсус нур саралагич( интерферецион-поляризацион филтр, ипф)дан, каллиматор ва камера линзаларидан ташкил топган булади. ипф бирор спектрал чизикда сочилаётган нурларнигина утказади. обективнинг фокуси оркасига коллиматор шундай куйиладики ундан утган нурлар параллел нурлардан иборат булади. бу параллел нурлар ипф ичига киритилади ва ундан факат маълум тулкин узунликка эга булган нурларгина утади ва камера линзага тушади. камера линза суратга олувчи камера юзида куёшнинг монохроматик тасвирини хосил килади. ипф нинг утказиш полосаси одатда 0,5 а дан ошмайди ва у бирорта хромосфера чизикининг марказий тулкин узунлиги ва уннинг ( 0,25 а атрофига тегишли нурларни утказади. бундай чизик водород, калций иони, натрий ёки бирорта металл чизиги булиши мумкин. хромосфера телескопида бизга куёшни бирорта кимёвий элементнинг спектрал чизиги нурида, масалан, водород чизиги h( нурида куришга имкон беради. хархил температурада хосил буладиган водород ва калций иони чизикларида олинган хромосфера суратлари бир-биридан фарк килади. водород чизиги 8000( да, калций иони чизиги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қуёш телескоплари ( куёш телескоплари )"

1349289437_9247.doc қуёш телескоплари режа: 1. горизонталü ва минорасимон куёш телескоплари. 2. фотогелиограф. 3. хромосфера телескопи. 4. коронограф. 1. куёш телескопларини бошка телескоплардан фарки. куёшнинг ёруглиги етарли даражада кучли булганлиги учун одатда куёш телескоплари кам оптик кучга (d / f ( 1 / 10 дан 1 / 30 гача )эга булиши яъни обективининг фокус масофаси унинг диаметридан бир неча ун марта катта булиши мумкин. бундай телескопларда тасвир масштаби катта булади ва куёш юзидаги майда структурали тузилмаларни рекшириш , телескопдек кам оптик кучга ва юкори дисперсияли спектрографларни куллаш, утказиш полосаси ингичка ( (( ( 0,25 а )нур тускич(филтр)лардан фойдаланиш мумкин. куёш спектрини текширишларда рефлекторлар ва ингичка утказиш полосага эга филтр ёрдамида бажариладиган...

DOC format, 88.5 KB. To download "қуёш телескоплари ( куёш телескоплари )", click the Telegram button on the left.