юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёркинлиги

DOC 53,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1349365185_9917.doc юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёрқинлиги. спектр - ёрқинлик диаграммаси. юлдузларнинг ички тузилиши режа: 1. юлдузларнинг ранги ва спектрал синфлари. 2. юлдузларнинг температура шкаласи. 3. спектр- ёрқинлик диаграммаси. 4.юлдузларнинг ралиусларини ёрқинликлари ва температуралари оркали ҳисоблаш. 5. юлдузларнинг ички тузилиши. юлдузли осмонга диққат билан қараган киши юлдузлар бир-бирлари билан ранглари билан фарқланишини осон пайқайди. маълумки темир киздирилаётганда дастлаб тўқ қизил рангга кейин, ҳарорати орта бошлагач, зарғалдоқ, сариқ ва охирида оқ рангга киради. шунга ўхшаб юлдузларнинг ранги ҳам уларнинг сирт температуралари ҳақида маълумот беради. хусусан қуёшимиз сариқ рангдаги юлдуз ҳисобланади, температураси сиртида 6 000 к атрофида. тўқ қизил рангда кўринадиган юлдузларнинг температураси 2500- 3000 к, заргалдоқ рангдагилариники 3500- 4000 к, оқ рангдаги юлдузларнинг температураси эса 17-18 минг градус атрофида бўлади. осмонда кўринадиган юлдузлар ичида энг “қайноғи” кўк-ҳаво ранг тусда бўлиб, уларнинг температуралари 25000- 50000 к орасида бўлади. юлдузларнинг марказга томон температуралари орта бориб, марказларида ўнлаб миллион градусни ташкил қилади. …
2
р. спектрларининг кўриниши ва юлдуз атмосферасининг физик ҳолати, кўп жихатдан, унинг температурасига боғлиқ бўлади. юлдузларнинг спектрлари еттита асосий спектрал синфларга гуруҳланган. улар лотин имлосида ифодаланиб қуйидаги тартибда жойлашади: o- b - a- f- g- k- m. маълум синфларга гуруҳланган спектрлар, ўз навбатида яна ўнтадан синфчаларга ажратилган. масалан а синф юлдузлари а0, а1, а2, . . . а9 синфчаларга бўлинган. (қуёш ўз спектрига кўра g2 синфга киради). синфлар кема-кетлиги, энг аввало, юлдузларнинг температураси ва ранглари кетма- кетлигида ўз аксини топади. нисбатан совуқ қизил юлдузларнинг спектрида нейтрал атомларнинг ва ҳатто молекуляр бирикмаларнинг чизиқлари кўп учраган ҳолда, кайноқ ҳаворанг юлдузларнинг спектрида ионлашган атомларнинг чизиқлари кўп учрайди. о ( синфга кирувчи юлдузларнинг спектрида - ионлашган гелий, азот ва кислорднинг интенсив ютилиш чизиқлари, шунингдек, спектрнинг ультрабинафша қисмида айрим химик элемент - атомларининг кўп марта ионлашган чизиқлари ҳам учрайди. в ( синфга кирувчи юлдузларнинг спектрада нейтрал гелий чизиқлари жуда интенсив бўлади. а ( синфга кирувчи юлдузларнинг …
3
лари оркали ифодаланиши ҳам мумкин эканлиги аниқ бўлгач, олимлар бу икки жуфт боғланишлар орасида ҳам боғланиш бўлиши керак деган гумон билан уни қидиришга киришдилар. ва нихоят, бир- бирларидан бехабар ҳолда асримизнинг бошида нидерландиялик астроном герцшпрўнг ва америкалик астроном расселл юлдузларнинг спектрлари ва ёрқинликлари орасида боғланиш борлигини кашф этдилар. бундай боғланиш диаграммада ифодаланган. диаграмманинг горизонтал ўқларидан юлдузларнинг спектрал синфлари ва уларга мос температуралар, вертикал ўқларда эса, юлдузларнинг ёрқинликлари (қуёш ёрқинлиги бирлигида) ва уларга мос абсолют юлдуз катталиклари қўйилган. юлдузлар спектрал синфлари ва ёрқинликларининг қийматларига кўра диаграммага жойлаштирилганда, барча юлдузлар ўз физик параметрларига кўра, диаграммада маълум эгриликлар бўйича жойлашиб, бунда аниқ қонуният борлигидан дарак беради. мавжуд эгриликлардан бири асосий юлдузларни ўз ичига олиб, у бош кетма-кетлик дейилади. эгриликлари кескин ажрамаганларидан бири гигантлар, иккинчиси эса ( ўтагигантлар деб номланади. диаграмма қўйида гуруҳланган яна бир қисм юлдузлар - оқ миттилар деб номланган. бош кетма-кетликка кирувчи юлдузларнинг температураси ортиши билан ёрқинликлари ҳам ортади. гигантлар ва …
4
юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёркинлиги - Page 4
5
юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёркинлиги - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёркинлиги" haqida

1349365185_9917.doc юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёрқинлиги. спектр - ёрқинлик диаграммаси. юлдузларнинг ички тузилиши режа: 1. юлдузларнинг ранги ва спектрал синфлари. 2. юлдузларнинг температура шкаласи. 3. спектр- ёрқинлик диаграммаси. 4.юлдузларнинг ралиусларини ёрқинликлари ва температуралари оркали ҳисоблаш. 5. юлдузларнинг ички тузилиши. юлдузли осмонга диққат билан қараган киши юлдузлар бир-бирлари билан ранглари билан фарқланишини осон пайқайди. маълумки темир киздирилаётганда дастлаб тўқ қизил рангга кейин, ҳарорати орта бошлагач, зарғалдоқ, сариқ ва охирида оқ рангга киради. шунга ўхшаб юлдузларнинг ранги ҳам уларнинг сирт температуралари ҳақида маълумот беради. хусусан қуёшимиз сариқ рангдаги юлдуз ҳисобланади, температураси сиртида 6 000 ...

DOC format, 53,0 KB. "юлдузларнинг спектрал синфлари. юлдузларнинг ранги, температураси ва ёркинлиги"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.