kompozitsiyaning makoniy imkoniyat talablari

DOC 6.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1459789233_64251.doc kompozitsiyaning makoniy imkoniyat talablari rassom imkoniyatlari bcnihoya chcksiz. u gul yaproqlarining nozik titrog'i va cheksiz koinotni, kundalik turmush lashvishlari va jahonshumul ahamiyatga ega bo'lgan voqea-hodisalarni tasvirlay olish imkoniga ega. unda yuzlab kvadrat metr keladigan tasvirlar, yirik toshlardan haykal yasay olish malakalari mavjucl. u bug'doy donasi sathiga portrct chizishi va jirnjiloc|tlek keladigan haykalcha yasay olishi mumkin. ijodiy imkoniyatlarini amalga oshirish uchun rassom o'nlab ashyolardan foydalangan holda, yangi imkoniyallarni ochish uchun lirishadi. qalam va moybo'yoqlar, loy va oltin, qog'oz va oyna, malo va po'lal - buiarning barchasi ijodkorning qolida san'at asariga aylanadl ammo rassom qanclialik noyoblik darajasida, qanchalik mahorat bilan chizib, toshga ishlov bermasin va ashyolar shakli hamda rangini qanchalik nozik his elmasin, u kompozitsiya mahoralini egallamagan bo'lsa, haqqoniy san'at asarini yarata olmaydi. kompozilsiyani ijoddan alolnda tasawur qilib bo'lmaydi. rassom asar yaratishga kirishuvi bilanoq u kompozitsiya bilan shug'ullanadi. naturadan cng sodda nalyurmort ishlaganda ham kompozitsiyaga e'tiborberadi. kalta hajmdagi tasviryoki haykal ustidaishlayotganda, …
2
rxiteklonika. uyg'unliklar deb yuritiladi. kompozilsiyaning asosiy mazmun hususiyallaridan biri manliqiylik, shakl va qismlarning o'zaro mutanosibiigidadir. rassom o'z asarining qay bir badiiy, ifodaviy, kompozitsion vosita asosida yaratilayolganligiga alohida e'tibor bermog'i zarur. kompozitsiya lasviriy san'atning asosiy sharllaridan biri bo'lib, yaralilayolgan asarning asosiy fikr va g'oyasi, maqsadi hamda mazmunini tushunarli, yorqin ifodalash bilan uzviy bog'liqligi e'tirof etiladi. shuningdek turli shakllar, siymolar, ko'rinishlardan badiiy asar obrazlarini yaratish ijodkor oldiga asosiy vazifa qilib qo'yiladi. yaratilgan asarlar bizning yodimizda. tushunchamizda uzoq saqlanib qolishi sababalaridan biri, kompozitsiya yechimida tanlangan mavzuning aniq, toliq, mazmunan mukammal, tushunarli ifoda ctilganligidadir. bunga bahodir jalolovning scvimli raqqosa va «bailor» ansambli tashkilotchisi mukarrama turg'unboyeva ijodiy faoliyatiga bag'ishlangan «raqsning tug'ilishi» nomli mahobatii rangtasvir asari yorqin misol bo'la oladi. gorizontal liolda joylashgan ko'p qomatli asar kompozitsiyasi markaz simmetrik ko'rinishda yechim topgan. asar markazida raqqosa obrazi bo'y barobar tasvirlangan. asar fonida o'zbek milliy raqslaridan biri bo'lgan «tanovar» yengil harakatlar yordamida mahoral bilan ijro etilyapti. asar fonida. …
3
itsiyalar larkibiga kiradigan manzaralar, arxitektura qomadari, tog'lar, adirlar, daryolar, o'simliklar yoki matn parchalari yordamida bir-biridan ajratib bcriladi. ayni vaqtda har bir kompozitsiya o'z mustaqilligini saqlagani holda bir-biri bilan mantiqiy bog'lanib, asar mazmunini ochib beruvchi bir butun polotnoni taahkil qiladi. masalan boburning singlisi xonzodabegim bilan uchrashuvi (2-rasm) to'rt planli qilib bajarilgan. birinchi planda bobur va uning kuzatuvchisi mahammad ko'kaldosh otini xizmatkor ushlab lurgani; ikkinchisida bobur va muhammad ko'kaldoshning xonzodabegim bilan qurayotgan suhbatlari; uchinchisida yuqoridan o'ng tomonda saroy ko'rinishi; lo'rtinchi planda esa hindislon labial manzarasi bcrilgan. kompozitsiya muvozanali to'liqligicha ritm qonuniyati bilan isbotlangandir. inson qomali, hayvonlar, o'simliklar, turli manzaralar tasvirini qog'oz sathiga joylashrtrishda ritmga qat'iy rioyaqilish. rasm ritmi, imo-ishora, harakatlarnijpnli bcra bilish, bo'yoqlardagi ichki monandlik, o'sha davr rassomlariga xos bo'lgan go'zallikni scza bilish fazilallari ifoda ettirilgan. boburnoma asarini asl durdonalardan biriga aylantirgan. v.i.surikovning «boyar ayol morozova» asari tarixiy janrda yaratilgan bo'lib, ko'p qomatli murakkab kompozitsion ycchimda bajarilgan (3-rasm). asar markazidan diagonal ycchim …
4
ikni va umumiy yaxlitlikni o'zgartirishga harakal qilib ko'raylik. bu holda, albatla biz barcha mutanosibliklami buzilishiga guvoh bo'lamiz. bu asarlarda kompozitsiya qurilmalarining qonun-qoidalar asosida nihoyasiga elkazib tugallanganiigi bu kabi asarlarga o'zgartirishlar kiritish mumkin emasligini isbotlaydi. «kompozitsiya» so'zi tasviriy san'at yo'nalishlarida termin sifatida uyg'onish davridan boshlab uzluksiz ishlatib kelinmoqda. ko'pincha asarning tomoshabin lomonidan qabul qilinishi. uning kompozitsiya yechimiga bog'liq ckanligini yodda tulmoq kcrak. badiiy asar yaratish jarayonida kartina ustida ijod qilish kompozitsiya yuluqlaridan bin deb c'lirof ctish maqsadga muvohqdir. kompozitsiyani o'simliklar dunyosi majmuidan boshlab o'rganishga harakat qilib ko'raylik. daraxt misolida ko'rilganda unib chiqayotgan ildiz, shox, barg. novdalarining lanasiga uzviy bog'liq ekanligini nazarda tutmoq lozim. tasviriy shakllar orqali esa bo'laklarni bir-biriga bog'laydi va umumlashtiradi. tasvirlash, demak, asar bo'laklaritiing o'zaro aloqalarini o'rnatish, ularni umumiy yaxlitlikka bog'lash, umumlashtirish orqali ko'zlangan maqsadga crishishdan iborat. kartina «kompozitsiya» so'zi bilan atalganda. asarning umumiy ko'rinishi, mazmuni, maqsadi yorqin bir maromda ifodali tasvirlanishi, chizmatasvir, rangtasvir sliakl ko'rinishlarining birlashishlari nazarda tutiladi. …
5
rining joylashuvi tartibsiz emasligi, malo yuzasida syujetning ahamiyalga molik bo'laklari odcliy geometrik ko'rinishlardagi joylashuvidan (uchburchak, piramida. doira, oval, kvadrat, to'g'ri to'rtburchaklardan) tashkil lopadi. biror muslahkam, harakatsiz turgan hayotiy lavha obrazini berishda yopiq holdagi mutanosib kompozitsiya mos kcladi. bunda chiziqlaming asosiy yo'nalishlari markaz tomon inlilgan bo'ladi. simmetriyasi hisobga olingan aylana, kvadrat va to'rtburchak shakllari kerakli clarajada asar ifodaliligiga yordam beradi. bu xususda quyidagi g.abdurahmonovaning «kashla tikuvchi qiz», m.to'xtayevning «oila», j. umarbekovning «olis bolalik», v.perovningwiviitishiyaqishlog'idachoyxo'rlik» (6-llrasmlar) kabi kartinalar bilan lanishib, o'rganib, ishonch hosil qilish mumkin. fazoviy manzara yoki katta kenglikni tasvirlashga kirishar ekansiz, unda atrofni daraxt va binolar bilan qamrab oiish sharl emas, balki ramkadan chiqib ketayotganligini ochiq kompozitsiya usulida tasvirlasb maqsadga muvofiqdir. bunda chiziq yo'nalishlari markazdan laralgan bo'ladi. itomoshabinning ravon fikrlay olishini shakllantirish maqsadida birinchi plandan uzoqda joylashgan ufqni qisman turli jismlar daraxl va boshqa asar clcmentlari mantiqan to'g'ri ishlirok ettirilgan bo'lsa, kompozitsiyani bar tomonlama miikammal, kompozitsiyaning ifodali ■ yechimi topilgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kompozitsiyaning makoniy imkoniyat talablari"

1459789233_64251.doc kompozitsiyaning makoniy imkoniyat talablari rassom imkoniyatlari bcnihoya chcksiz. u gul yaproqlarining nozik titrog'i va cheksiz koinotni, kundalik turmush lashvishlari va jahonshumul ahamiyatga ega bo'lgan voqea-hodisalarni tasvirlay olish imkoniga ega. unda yuzlab kvadrat metr keladigan tasvirlar, yirik toshlardan haykal yasay olish malakalari mavjucl. u bug'doy donasi sathiga portrct chizishi va jirnjiloc|tlek keladigan haykalcha yasay olishi mumkin. ijodiy imkoniyatlarini amalga oshirish uchun rassom o'nlab ashyolardan foydalangan holda, yangi imkoniyallarni ochish uchun lirishadi. qalam va moybo'yoqlar, loy va oltin, qog'oz va oyna, malo va po'lal - buiarning barchasi ijodkorning qolida san'at asariga aylanadl ammo rassom qanclialik noyoblik darajasida, qanchali...

DOC format, 6.1 MB. To download "kompozitsiyaning makoniy imkoniyat talablari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompozitsiyaning makoniy imkoni… DOC Free download Telegram