o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi

DOC 36,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1451624956_62842.doc oâzbekiston xalq amaliy sanâati va uning rivojlanishi oâzbek xalqining amaliy meâmorchilik sanâati oâziga xos boy anâanalarga ega. bizning davrimizga qadar yetib kelgan amaliy meâmorchilik sanâati asarlari rang-barang va xilma-xildir. bular kulollik buyumlari, ipakdan, jundan toâqilgan gazlamalar, harxil gilamlar va palos-lar; yogâoch va metalldan ishlangan uy-roâzgor ashyolari, gul chekib oâyilgan marmar tosh buyumlari, badiiy kashta bilan bezalgan soâzanalar, guldor jiyaklar, zarhal kashtalar, turli xil doâppilar va boshqalardir. amaliy sanâatning bu qayd etilgan turlari har manzilning oâziga xos mahalliy xususiyatlariga ega boâ-lib, shakl va naqsh boâyoqlarida aks ettiriladi. bu esa usta-lar orasida oâziga xos ishlov buyumlari va xilma-xil bezash asboblari mavjudligidan dalolat beradi. oâzbekistonda amaliy sanâatning kashtachilik, gilam, palos toâqish va zardoâzlik kabi turlari tobora taraqqiy etib bormoqda. oâzbekiston oâzining rang-barang shoyi, atlas, beqa-sam, xon atlas va boshqa turli buyumlari bilan uzoq asrlardayoq nom chiqarib kelgan. hozirgi vaqtda badiiy toâqimachilik sanâati margâilon, fargâona, namangan, sa-marqand va buxoro shaharlarida juda rivojlangan. badiiy …

uslubi mavjud boâlib, ustalar oâzlariga xos anâanalarga egadir. buxoro va gâijduvon ustalari koâproq qizgish-jigar rang boâyoqlarda, rishton ustalari koâkimtir, moviy-havo rang, samarqand ustalari yashil-sariq rang tusda, shahrisabz ustalari qizgâish boâyoqdan foydalanadilar. oâzbekistonning qoâl-hunar sanâatida mis buyumla-riga badiiy naqsh oâyish kasbi alohida oârin tutadi. asosan bu hunar koâproq qoâqon, qarshi, buxoro, shahrisabz, xiva shaharlarida rivoj topgan naqqosh miskar ustalar tomo-nidan nozik shakllarda ajoyib ishlangan choy idish, qum-gâon, choynak, barkash, kuldon, patnislar va xilma-xil bu-yumlarni har bir xonadonda uchratish mumkin. yegâochdan sharq anâanasi asosida xilma-xil badiiy buyumlar ishlaydigan oâzbek yogâochsozlari orasida alohida uslubga ega boâlgan ustalar koâp. yogoch oâymakorlik sanâati xiva, buxoro, samarqand, shahrisabz va toshkentda koâp-roq rivoj topgan. uymakor ustalar oâz hunarlarini aso-san eshik, ustun, darcha, tepa tuynuk va shu kabi binokorlik qismlarini yasashda namoyen etib kelganlar. hozirgi vaqt-da ular oâz sanâatlarini aholi, jamoat binolarini beza-tishga baxsh etmoqdalar. yogoch buyumlar doâkonida turli xil buyumlarning (kiyim ilgichlar, shifonerlar, divan, stol-stullar) yangicha shaklda …

raliqlariga ganch usta-lari nafis gullarni oâyib ishlashgan. naqqoshlik ayniqsa sabr-toqat, mustahkam asab, yuksak quntni talab qiluvchi hunardir. x asrda yashab oâtgan qobusning nabirasi kaykovus ham kasb-hunar oârganish har bir yoshning burchi, deb hisoblagan. bola tarbiyasida hunar oârganishning taâsiri, halol mehnat kabi axloqiy tushunchalar shubhasiz yuksak maâno kasb etadi. bu bilan insonlar oârtasida doâstlik aloqala-rini rivojlantirishga, turmush darajasini taraqqiy et-tirishga yaxshi dalillar keltiriladi. kaykovus oâz zamonasining farzandlari mehnatsiz, ilm-hunarsiz na ilm choâqqisiga, na maârifatga ega boâli-shi mumkin emasligini oâzining hayotiy tajribasi orqali tushuntiradi. u: "bilimni egallamoq uchun mehnat qilish, badanni dangasalikdan qutqarish foydalidir. chunki dan-gasalik, ishyoqmaslik badanning buzilishiga, kasallani-shiga sababchi boâladi. agar mehnat qilib badanni oâzingga boâysindirmasang, sogâlom va baland martabali boâla ol-maysan..." - degan edi. kasb va hunar yoshlar vaqtining behuda oâtishiga yoâl qoâymaydi. hunar va kasb oârganish yoshlarni har qanday nojoâya xatti-harakatlardan xoli qiladi. hayotda uchragan qiyinchiliklar oqibatida tugilishi mumkin boâlgan yomon fikrlardan qaytishga oârgatadi. jahonga mashhur boâlgan buyuk …

deb maqol yaratgan. a.navoiy esa, naqqoshlar hunaridan zavqlanib, ular-ga el oldida boqiy umr tilagan. bu olimlar naqsh gulla-rining topilishi va takomillashishiga, oâymakorlik ish-larining davom etib rivojlanishiga oâz hissalarini qoâsh-ganlar. vii-viii asrlardagi hukmdorlarning varaxsha shahri-dagi saroylarida amaliy sanâatning xilma-xilligi jiha-tidan kishini hayron qoldiradigan namunalari saqlan-gan. gx-x1 asr boshlarida urta osiyo tarixida badiiy madaniyat, ayniqsa arxitektura tez rivojlangan. arab bosqinchilarining bostirib kirishi tufayli bu davr oârta osiyo madaniyatini uch bosqichga boâlish mumkin, yaâni: 1. viii va ix asr oârtalarida shahar ichkarisida olib borilayotgan qurilish ishlari juda susayib ketdi. 2. ix va x asrning ikkinchi yarmida mamlakat bagdod xalifaligidan ozod boâlgandan keyin shahar ichkarisida xarob joylarni qayta tiklash ishlari avj olib ketdi. 3. xi - xii asrlar va xiii asr boshlarida urta osiyoda feodal tuzum hukmronligida arxitektura va shahar quri-lishlari yuqori darajaga koâtarildi. xvii - xviii asrlarda koâplab turar joy binolarini bezashda amaliy sanâat asarlari qullanila boshlandi. xix asrga kelib bezakning hamma turlariga …

haharlarida badiiy sanâat ishlarini rivojlantirish maqsadida artellar va kombinatlar ochiladi. artellarda oâquvchilar uyushmasi tuzilib, har bir uyushmaga bir ikki- tadan ustalar biriktiriladi. x,unar oârganuvchilar ish- ning murakkabligiga qarab 3 oydan 6 oygacha shogird boâlar va shogirdlik vaqtida har oyda oylik va oârganish uchun material hamda asbob-uskunalar bilan taâminlanardi. shogird- lik vaqti tugagandan keyin ular imtihon topshirib, qilgan ishlariga va bilimlariga qarab malaka darajasini olardilar. toshkentda p.p. ben-kov nomidagi rassomlar tayyorlash maktabida 1952/53 oâquv yilida amaliy sanâat boâlimi ochilib, bu yerda birinchi tashkil etilgan oâquv ishlab chiqarish kombinatini biti-rib chiqqan ustalar va oâzbekistonda nom chiqargan xalq ustalari dars berishdi. bular orasida yoqubjon raufov, muhiddin rahimov, jalil hakimov, mahmud usmonov, toir toâxtaxoâjayev va boshqalar boâlgan. 1949 yilda ostrovskiy nomli pionerlar saroyida, 1954 yilda lenin nomli pionerlar saroyida naqqoshlik va ganchkorlik toâgaragi ochilib, unda oâquvchilar har ikka-la sanâat turini zoâr qiziqish bilan oârganadilar. toshkentda badiiy amaliy sanâat sohasida kasb-tex-nika maktabi ochiladi. maktab qoshida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi" haqida

1451624956_62842.doc oâzbekiston xalq amaliy sanâati va uning rivojlanishi oâzbek xalqining amaliy meâmorchilik sanâati oâziga xos boy anâanalarga ega. bizning davrimizga qadar yetib kelgan amaliy meâmorchilik sanâati asarlari rang-barang va xilma-xildir. bular kulollik buyumlari, ipakdan, jundan toâqilgan gazlamalar, harxil gilamlar va palos-lar; yogâoch va metalldan ishlangan uy-roâzgor ashyolari, gul chekib oâyilgan marmar tosh buyumlari, badiiy kashta bilan bezalgan soâzanalar, guldor jiyaklar, zarhal kashtalar, turli xil doâppilar va boshqalardir. amaliy sanâatning bu qayd etilgan turlari har manzilning oâziga xos mahalliy xususiyatlariga ega boâ-lib, shakl va naqsh boâyoqlarida aks ettiriladi. bu esa usta-lar orasida oâziga xos ishlov buyumlari...

DOC format, 36,0 KB. "o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekiston xalq amaliy san’ati… DOC Bepul yuklash Telegram