notiqlik san’ati va uning xususiyatlari

PPTX 23 pages 142,5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 142,5 KB

Fayl turi PPTX

Pages 23

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

boshqaruv faoliyatida notiqlik mahorati va nutq uslublari boshqaruv faoliyatida notiqlik mahorati va nutq uslublari reja: notiqlik san’ati va uning xususiyatlari notiqlik san’ati nazariyasi va amaliyotining rahbar kadrlari faoliyatidagi ahamiyati antik davr notiqlari notiqlikning turlari va tarkibi notiqlikning talablari «nutq madaniyati» tushunchasi nutqning ta’sirchanligini oshirish usullari notiqlik san’ati fani va uning predmeti notiqlik san’ati o‘quv fani sifatida barcha oliy ta’lim muassasalarida o‘qitib kelinmoqda. notiqlik san’atining ildizi uzoq tarixga borib taqaladi. qadimgi xitoy, misr, hindiston, markaziy osiyo davlatlari hududida yaratilgan madaniyat, san’at, xalq og‘zaki ijodi boyliklari. notiqlik, ya’ni go‘zal va chiroyli so‘zlash san’atining kelib chiqishi bevosita qadimgi yunoniston bilan bog‘liq. notiqlik san’ati xuddi nazm va nasr singari ijod qilish mumkin bo‘lgan soha hisoblangan, hatto «san’atlar shohi» deb tan olingan. notiqlik san’ati davlat ishlariga, odamlarning aqli va hissiyotlariga juda qattiq ta’sir etgan. qadimgi greklar chiroyli nutq so‘zlashni san’at deb baholab, uning mohiyatini to‘g‘ri ko‘rsatib berganlar. inson hayoti davomida juda ko‘p nutq va ma’ruzalar …

2 / 23

ik san’ati o‘ziga xos malaka, og‘zaki nutq shakllarini egallashni talab etadi. go‘zal, chiroyli nutq so‘zlash uchun juda ko‘p mehnat qilish zarur. dastlab notiqlik san’ati to‘g‘risidagi nazariya ritorika deb yuritila boshlangan. shu o‘rinda ta’kidlash lozimki, o‘z ibtidosiga ko‘ra ritorika - notiqlik san’ati bo‘lgan bo‘lsa, dialektika - esa bahslashuv san’ati deb hisoblanib kelingan. umuman olganda, har qanday nutq, avvalo, nimadir haqidagi axborot, ma’lumotdir. berilayotgan ma’lumot, axborot quyidagi talablarga javob berishi shart: a)tinglovchilar talablarini qondiradigan yetarli, aniq, iloji boricha ko‘p va ko‘rgazmali bo‘lishi; b)tinglovchilarga yaxshi ta’sir etish uchun tizimli va tartibli holda nutq so‘zlanayotgan mavzuni kengroq ochib berishga qaratilgan bo‘lishi; v)axborotlar ma’lum bir qimmatga, ya’ni o‘z predmeti va ma’nosiga ega bo‘lishi. oddiy, madaniy va savodli gapirishni o‘rganish notiqlik san’atini egallashga qo‘yilgan birinchi qadam hisoblanadi. notiqlik og‘zaki nutq san’ati, o‘z-o‘zini to‘g‘ri chegaralay bilish san’atidir. aniqlik va qisqalik - og‘zaki nutqning fazilati. turli temperamentli notiqlar bo‘ladi. birovlarda vazminlik va xotirjamlik ustun tursa, boshqalar haroratli va …

3 / 23

idroki, chuqur sezgirligi muhim o‘rin tutadi. lekin hamma vaqt notiqning tug‘ma qobiliyatigina emas, balki birinchi navbatda uning mehnatini ham hisobga olish lozim. rimlik mashhur notiq siseron: «kishi shoir bo‘lib tug‘iladi, notiq bo‘lib yetishadi», deb bejiz ta’kidlamagan. notiqlik san’ati va uning xususiyatlari a) yo‘nalish (soha) b) turlari 1) ijtimoiy-siyosiy go‘zal so‘zlash ijtimoiy-siyosiy ma’ruza hisobot nutqi siyosiy miting nutqi tashviqot nutqi 2) akademik (auditoriyada) go‘zal so‘zlash oliy o‘quv yurtidagi ma’ruza ilmiy nutq ilmiy ma’lumot 3) suddagi go‘zal nutq prokuror yoki ayblovchining nutqi oqlovchi yoki himoyachi nutqi go‘zal nutq uchun umumfalsafiy va xususiy metodlar asos bo‘lib xizmat qiladi. notiq bu hollarda obrazlar, metaforalar, san’at asarlaridan foydalanadi. bundan tashqari, notiqning qiyofasi, fikrlash tarzi, gapirish usuli, auditoriyani his etishi va o‘z fikrlari bilan o‘rtoqlasha olishi nutqning yanada jozibaliroq bo‘lishiga xizmat qiladi. notiqlik uslubi - bu nutqning shakli va xarakteri, so‘zning talaffuzi, jozibadorligi, ta’sirchanligidir. ta’kidlash joizki, notiqlikka tegishli bitta uslub yo‘q, biroq bir usul atrofida go‘zal …

4 / 23

utqi tinglovchining diqqatini tortishi uchun: birinchidan, mazmunli bo‘lishi; ikkinchidan, pauzaga ega bo‘lishi (ayniqsa boshida). pauza asosiy fikrgacha va undan keyin bo‘lishi kerak; uchinchidan, hissiy, emotsional bo‘lishi; to‘rtinchidan, unda qiziqarli fakt, hikoya, ertak, latifalar (aniqlik kim? qachon? qaerda?) bo‘lishi; beshinchidan, tinglovchilarga savollar berish (inson savolni eshitgan paytida xayolan unga javob beradi). qisman ma’lumotni tinglovchilarga dialog shaklida yetkazish, monolog esa tinglovchilar diqqatini so‘ndiradi. savolni tog'ri qo‘ya bilish kerak; oltinchidan, qiziqtira olish - qiziqarli fikrni va’da qilish («endi men sizlarga qiziqarli voqeani aytib beraman»). bunday usulni ko‘p qo‘llash mumkin emas; yettinchidan, ko‘rgazmali qurollardan foydalanish (oldindan tayyorlangan taqdimot, multimedia, doska). notiqlik san’ati nazariyasi va amaliyotining rahbar kadrlari faoliyatidagi ahamiyati rahbar o‘z qo‘l ostidagilar bilan ishlash, ular bilan suhbatlashish, ularga vazifalar qo‘yish, ularni nazorat qilishda o‘z nutqiga nisbatan juda talabchan bo‘lishi, har bir so‘zini puxta o‘ylab, to‘g‘ri, mazmunli, tushunarli qilib ifodalashi kerak. u o‘z qo‘l ostidagilardan talab qilishi uchun o‘zi oldin unga tushunarli qilib gapirishi …

5 / 23

gapiraman deb xudoga qasam ichaman» va boshqalar. davlat ahamiyatidagi tadbirlarda, xususan, «xersones ishi to‘g‘risida»gi nutqida u o‘zini eng oldingi saflarda bo‘lish istagini xudo nomi bilan so‘rashdan boshlagan. ba’zan auditoriyani ham zevs nomi bilan qasam ichishga chaqirgan. notiqlikning turlari va tarkibi taniqli rus notiqlaridan a. f. konining notiqlik va so‘zamollikning bir xil tushuncha emasligi haqidagi fikrini keltirish joiz. uning fikricha, «so‘zamollik» insonga tabiatan berilgan bo‘lib, so‘zlarni o‘z o‘rniga qo‘yib chiroyli gapirish, odamlarga ta’sir qila olish, ularni biror g‘oyaga ergashtira olish kabi qobiliyatlarida namoyon bo‘lar ekan. notiqlik san’ati esa savodli, ishonarli, mantiqan fikrlashda namoyon bo‘lib, bu darajaga inson ko‘p izlanishlar, bilim va tajribalar asosida erishadi. notiqlikning bir qancha turlarini birlashtira oluvchi nutq turkumiga ko‘ra notiqlik turlari: nutq turkumlari nutq turlari 1. ijtimoiy-siyosiy notiqlik ijtimoiy-siyosiy nutq hisobot nutqi (konf., majlislarda) siyosiy nutq sharhlar (xalqaro obzor) miting nutqi tashviqot nutqi 2. akademik notiqlik ilmiy nutq ilmiy axborot -oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlardagi ma’ruzalar …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "notiqlik san’ati va uning xususiyatlari"

boshqaruv faoliyatida notiqlik mahorati va nutq uslublari boshqaruv faoliyatida notiqlik mahorati va nutq uslublari reja: notiqlik san’ati va uning xususiyatlari notiqlik san’ati nazariyasi va amaliyotining rahbar kadrlari faoliyatidagi ahamiyati antik davr notiqlari notiqlikning turlari va tarkibi notiqlikning talablari «nutq madaniyati» tushunchasi nutqning ta’sirchanligini oshirish usullari notiqlik san’ati fani va uning predmeti notiqlik san’ati o‘quv fani sifatida barcha oliy ta’lim muassasalarida o‘qitib kelinmoqda. notiqlik san’atining ildizi uzoq tarixga borib taqaladi. qadimgi xitoy, misr, hindiston, markaziy osiyo davlatlari hududida yaratilgan madaniyat, san’at, xalq og‘zaki ijodi boyliklari. notiqlik, ya’ni go‘zal va chiroyli so‘zlash san’atining kelib chiqishi bevosita qadimgi...

This file contains 23 pages in PPTX format (142,5 KB). To download "notiqlik san’ati va uning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: notiqlik san’ati va uning xusus… PPTX 23 pages Free download Telegram