1920-1990 йиллардаги тасвирий санъат ўқитиш методикасининг қисқача тарихи

DOC 118,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1357530632_41350.doc мавзу www.arxiv.uz режа: 1. тасвирий санъат ўқитиш методикасининг қисқача тарихи 2. тасвирий санъат ўқитиш таълимининг давлат концепцияси. янги вазифаларни амалга ошириш катта назарий ёки практик ишларни амалга оширишни, халқ маориф барча ходимларнинг жипслашувини талаб этди. бундай бирлашувга бирданига эришиш мумкин эмас эди. дастлабки пайтларда санъатни давлатнинг вазифаларидан четда туришига ҳаракат қилган, ўтмиш меросини ўрганишнинг аҳамиятини рад қилган арбоблар бу ишга анчагина тўсиқ бўлдилар. бадиий ижод сохасида реалистик санъатнинг мустаҳкам эътиқодли тарафдорлари билан жиддий мактабни рад этувчи буржуа формалистик йўлнинг тарғиботчилари ўртасида кескин ғоявий кураш борар эди. афсуски, ҳокимиятнинг дастлабки йилларида расмий санъат маъмурияти, маориф ходимлари вазиятга тўғри баҳо бериша олмадилар. рассомчилик бадиий академиясида антик давр ҳайкалларидан ишланган ганч кўчирмалар уриб синдирилди, чиқариб ташланди, унинг назарияси ва методикаси сохасида бошбошдоклик ҳукмрон эди. 1921 йили ягона меҳнат мактабида ўргатиладиган тасвирий санъат ўқитиш праграммаси илмий жиҳатдан жиддий камчиликларга эга эди. масалан, праграммада таълимнинг дастлабки поғонасида "натурага қараб мажбурий расм чизишдан мутлақо воз …

ган зарарлари яққол кўриниб қолади. собик вкп (б) марказий комитетининг 1931 йил 25 августидаги қароридаги мактабдаги таълим етарли даражадаги умумтаълим билимларни бера олмаётгани, техникумлар учун, ҳамда олий мактаблар учун тўла билимли бўлган, фан асосларини яхши ўрган кишиларни етказиб бериш вазифасини қониқарли ҳал қила олмаётгани кўрсатиб ўтилган эди. праграмма ва ўқув планлари мазмунини қайта кўриб чиқиш натижасида мактабда расмдан дарс бериш методлари ўзгартирилди. расм ўқитиш дунёни ўрганишнинг жиддий воситаларидан бири сифатида қараладиган бўлди. ўқитувчи расмдан дарс бериш жараёнида ўқувчилар зарур билим ва кўникмаларни эгаллаб, улар онгли равишда расм чизадиган бўлишларини кўзлаб дарс бермоғи лозим эканлигини таъкидланди. 1931 йилда нашр этилган праграмма ўқув матераллари ва расмдан таълим бериш методлари мазмунини янгидан белгилаб берди. унинг асосига натурадан расм чизиш йулга қўйилган эди. шу билан бирга праграммада хаёлдан, безакли расм чизиш, темалар бўйича расм ишлашга ҳам жой ажратилган. санъат ҳақидаги сухбатларга муҳим аҳамият берилган. бу сухбатлар ўқувчиларни тасвирий санъат асарлари билан таништириши, ғоявий ва …

идаги ишчига, оғир операцияни бажараётган хирургга кўмаклашади, олим ва ўқувчига, архитектор ва конструкторга, шунингдек фаолият даражаси бевосита расм билан алоқодор бўлган бошқа мутахасисларга кўпроқ нафи тегади. мана шу ишларнинг ҳаммаси ўсиб келаётган авлодни ҳаётга тайёрлаш ишида расм чизишнинг улкан амалий аҳамияти борлигидан далолатдир. ўрта мактабдаги тасвирий санъатга ўқитишнинг асосий амалий вазифаси – бу реалистик расмнинг, унинг усуллари ва расм чизишнинг малакаларини ўрганишдан иборатдир. ўқувчи қаламни қўлда қандай тўғри ушлаш, чизиқларни қандай чизиш, чизиқлар орқали текисликда ҳажми катта предметларни қандай тасвирлаш кераклигини кўрсатади. ўқитувчи турли рассомчилик материаллари ҳамда қуроллари билан таништиради, методик изчилликни сақлаган ҳолда расм устида қандай ишлаш кераклигини кўрсатади. умумтаълим мактабларида тасвирий санъат машғулотлари ўз олдига болаларда бошқа сифатларни тарбиялаш вазифасини ҳам-уюшқоқлик, иш режасини уйлаб олиш, онгли ва планли равишда ишлашни мантиқан тафаккур қилиш сифатларини ҳам ўргатади. расм чизиш жараёни мақсадга қаратилган меҳнатдир. ўқувчи расм чизар экан, маълум бир мақсадни ўз олдига қўяди. маълум мақсадларга эришиш йўлида ўз кучларини …

и, ижоди билан танишадилар. ўқитувчининг вазифаси мана шу маълумотларни содда, лўнда қилиб тушунарли шаклда болалар онгига етказишдан иборатдир. бу иш асосан тасвирий санъат турларини ҳамда улуғ рассомларнинг номларини санаб чиқиш билан иш битмайди,- ўқувчиларни санъат асарларни қадр-қимматини тушунишга ўргатиш, ўшалар ҳақида болаларнинг ўз фикрлари ва мулохазаларини ривожлантириш қобилиятини ўстириш керак. бунинг учун пелагог ўқувчиларни муттасил сухбатга тортиб туриш, уларга ўз фикрларини айтишга имконият бериши, у ёки бу асарга ўқувчи тўғри баҳо берганда рағбарлантириш, рассомларнинг асарларидаги энг муҳим ва қадрли, қимматли ўринларни тушунмай қолганда одоб билан тўғрилаб тушунтириши лозим. тасвирий санъат билан танишиш санъатдаги ҳамда ҳаётдаги гўзалликни тушунишга,табиат, ватанга муҳаббат ҳиссасини ривожлантиришга қаратилгандир. ўқитувчи санъат ҳақидаги сухбатлар орқали болалар эътиборни бадиий тасвир воситларга , ижро этиш техникасига ўргатади, яъни санъат асарларини "ўқийдиган" қилади. санаб чиқилган ўқув-тарбиявий вазифаларни амалга оширишда ўқитувчи ўқувчилар билан ишлаганда маълум бир системага риоя қилиши ҳамда ранг-баранг методикадан фойдаланиш зарур. ҳар бир машғулот ўзининг методикасини, ишга ўзига хос …

ва етакчи фанлардан бири ҳисобланади. халқимиз тасвирий санъатини ибтидосидан то бугунги ранг-баранг ютуқларигача бўлган жиҳатларини ўз ичига қамраб олган ҳолда бўлажак миллий педагогларимизга ўргатилиши керак булган энг долзарб масалаларидан бири. шу боисдан ҳам ўзбекистон тасвирий санъати тарихининг улкан бир қисми сифатида шакллантирилишига етарли асос бор. бугунги ўзлигимизни англаш, ўз қадримиз ва фарзандларимиз истиқболини яратиш имкониятига эга бўлган даврда мустақил ўзбекистонда миллий маданиятимизнинг ўзига хослигини тиклаш, умумтаълим, академик лицей ва касб-ҳунар колежларида ёшларни бадиий тарбиялаш ва камол топтириш ҳамда ҳозирги кунимизни тўлароқ идрок этиш учун энг тўғри тарихимизни яхши билмоқлик ҳисобланиди. чунки ҳар бир янгилик тарихий боғланиш орқали амалга оширилади. тарихий манбалардан фойдаланиш эса аждодларимиз тўплаган қимматли тажрибаларга асосланган бўлади. ҳар бир соха кишисига ўз ижодий фаолиятида истиқболдаги вазифаларни белгилаб олиш имкониятини яратади. ўтган даврларда ёшларнинг жуда кам қисми бадиий таълим олиш учун ўша даврдаги тажрибали халқ усталаридан, подшоликнинг сарой устахоналаридан машаққатли ҳунар таълимни ўқиб ўрганган. бадиий-эстетик таълим-тарбияни янада ривожлантириш, унга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "1920-1990 йиллардаги тасвирий санъат ўқитиш методикасининг қисқача тарихи"

1357530632_41350.doc мавзу www.arxiv.uz режа: 1. тасвирий санъат ўқитиш методикасининг қисқача тарихи 2. тасвирий санъат ўқитиш таълимининг давлат концепцияси. янги вазифаларни амалга ошириш катта назарий ёки практик ишларни амалга оширишни, халқ маориф барча ходимларнинг жипслашувини талаб этди. бундай бирлашувга бирданига эришиш мумкин эмас эди. дастлабки пайтларда санъатни давлатнинг вазифаларидан четда туришига ҳаракат қилган, ўтмиш меросини ўрганишнинг аҳамиятини рад қилган арбоблар бу ишга анчагина тўсиқ бўлдилар. бадиий ижод сохасида реалистик санъатнинг мустаҳкам эътиқодли тарафдорлари билан жиддий мактабни рад этувчи буржуа формалистик йўлнинг тарғиботчилари ўртасида кескин ғоявий кураш борар эди. афсуски, ҳокимиятнинг дастлабки йилларида расмий санъат маъмурияти, маориф ходимлари...

Формат DOC, 118,0 КБ. Чтобы скачать "1920-1990 йиллардаги тасвирий санъат ўқитиш методикасининг қисқача тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 1920-1990 йиллардаги тасвирий с… DOC Бесплатная загрузка Telegram