somoniylar davlati

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1555408888_74118.doc somoniylar davlati reja: 1. somoniylar davlati siyosiy tarixi. 2. davlat tizimi va boshqaruvi. 3. iqtisodiy va madaniy hayot. somoniylar davlati ciyosiy tarixi. ix asrning ikkinchi yarmidan boshlab movarounnahr va xurosonda somoniylar sulolasi paydo boâladi. bu sulolaga somon qishlogâi (manbalarda â balx yaqinida, samarqand atroflarida, termiz yaqinida) oqsoqoli somonxudotning avlodlari asos soladilar. yirik yer egasi boâlgan somonxudot maâmun xuroson noibligi davrida uning xizmatiga oâtib tez orada eâtiborga toâshadi. somonxudotning oâgâli asad hamda nabiralari ham maâmun saroyida xizmat qilishgan. shaxsan maâmunning buyrugâi bilan xuroson noibi asadning oâgâillarini 820 yilda turli viloyatlarga noib etib tayinlaydi. xususan, nuh samarqandni, ahmad fargâonani, yahyo shosh va ustrushonani, ilyos hirotni boshqara boshlaydilar. dastavval, asadning katta oâgâli nuh ukalari mulklarini birlashtirib, xalifalikdan mustaqil davlat barpo etish harakatini boshladi. chunki nuhning nomidan tanganlar zarb etilgani maâlum. nuh vafotidan soâng ukasi ahmad uning ishlarini davom ettirib asta-sekin mavorounnahrni somoniylar sulolasi boshchiligida birlashtirishga kirishadi. tohiriylar ahmadning bu harakatlariga qarshilik koârsata …

y qoâydi hamda akasiga tobeâ boâlishni istamadi. natijada 886 yilda aka-ukalar oârtasida birinchi toâqnashuv boâlib, ismoil yengildi va u vaqtincha buxoro noibligidan tushirildi. 888 yildagi ikkinchi jangda ismoil nasr qoâshinlarini tor-mor etishga muvaffaq boâldi. 892 yilda nasr vafot etgach ismoil movarounnahrning yagona hukmdori boâlib qoldi. poytaxt samarqanddan buxoroga koâchirildi. ismoil somoniy 893 yilda koâchmanchilarga qarshi qoâshin tortib dastlab tarozni, keyin esa ustrushonani egallashga muvaffaq boâldi. bagâdod xalifasi al-mutadis (892-902 yy.) ismoilning qudrati oshib ketayotganidan sarosimaga tushib 898 yilda movarounnahr noibligidan ismoilni tushirib uning oârniga safforiy amr ibn laysni hokim etib tayinlash haqida yorliq joânatadi. mavorounnahr noibligi toâgârisidagi yorliqni olgach amr ibn lays ismoilga qarshi qoâshin tortdi. 900 yilda balx atroflarida ismoil safforiylar qoâshinlarini tor-mor etdi. manbalar maâlumotlariga koâra ismoilni nafaqat buxorodan, balki xorazm va fargâonadan ham kelgan harbiy kuchlar qoâllab-quvvatlagan edilar. narshaxiyning maâlumot berishicha, ismoil bu jangda buxoro hunarmandlari va oddiy xalqning qoâliga qurol berib oâz ozodligini saqlab qolishga chaqirgan. …

lgan edilar. ismoil somoniy yirik yer egasi boâlib, mahalliy zodagonlar va savdogarlarga tayanib davlatni idora qilgan. lekin ismoil ham, boshqa somoniylar ham ichki ijtimoiy ziddiyatlarni yoâqota olmadilar. natijada dehqonlarning yer egalariga qarshi chiqishlari boâlib turgan. bundan tashqari ayrim chekka viloyatlar hokimlari markazlashtirish siyosatiga qarshilik qilib turganlar. 907 yilda ismoil somoniy vafot etib taxtni uning oâgâli ahmad ibn ismoil egalladi. ahmad uzoq vaqt hukmronlik qilmadi (907-914 yy.). uning davrida davlatni idora etishda arab tilini qayta tiklanishi koâpgina mahalliy zodagonlar va turk gâulomlarining noroziligini oâygâotdi. natijada u 914 yilda turk gâulomlari tomonidan oâldirilib, taxtga uning 8 yoshli oâgâli nasr ibn ahmad oâtirdi va u balogâatga yetguncha davlat ishlarini vazir abdullo jayhoniy boshqarib turdi. 914 yil oxirida samarqandda yana qoâzgâolon koâtarildi. davlatning janubiy hududlarida boâlgan husayn ibn ali marvoziy rahbarligidagi qoâzgâolon ayniqsa keskin tus oldi. bu qoâzgâolon karmatlar gâoyasi bayrogâi ostida boâlib oâtdi. bu qoâzgâolon 918 yilda bostirilib marvoziy asir olindi. koâp oâtmay …

odara qildi. nuh hukmronligi davrida somoniylar davlatining inqirozi yaqqol koâzga tashlana boshladi. boâshab qolgan xazinani toâldirish maqsadida nuh soliqlar miqdorini koâpaytirdi. bu xalq noroziligini yanada oshirdi. xalq noroziligidan foydalangan nuhning amakisi ibrohim ibn ahmad xuroson noibi abu ali chagâoniy yordamida vaqtincha buxoro taxtini egallab olishga muvaffaq boâldi. abu ali chagâoniy xurosonga qaytgach nuh yana buxoro taxtiga qaytdi va isyonkor qarindoshlarini qattiq jazoladi. lekin somoniylarning abu ali chagâoniy bilan kurashi keyingi yillarda ham davom etdi. soliqlarning yil sayin koâpayib borishi, zodagonlarning oâzaro janjallari, noiblarning markazga boâysunmay qoâyishi va saroyda boâlayotgan taxt uchun kurashlar somoniylar davlatini juda zaiflashtirib yubordi. bu kurashlar ayniqsa amir mansur ibn nuh ii (976-997 yy.) hukmronligi davrida keskin tus oldi. ichki nizolar oqibatida nuh ii yettisuv va qoshgâarda vujudga kelgan qoraxoniylar davlatining mavarounnahrga qilgan yurishlariga keskin qarshilik qilolmadi. somoniylar davlatidagi beqarorlikdan foydalangan qoraxoniy horun bugâroxon 990 yilda gâarb tomon qoâshin tortdi va ikki yil davomida somoniylarga qarashli bir …

r va savdogarlarning manfaatlarini koâzlab ish tutdi. davlatning iqtisodiy kuch qudratini oshirish, qishloq xoâjaligini, hunarmandchilikni va savdoni rivojlanishi uchun keng shart-sharoitlar tugâdirib berish lozim edi. shu maqsadda ismoil katta va yaxshi qurollangan, saralangan qurolli kuchlarni tashkil qilishga kirishdi. u ayniqsa, turk gâulomlaridan iborat qismlarni tuzishga katta eâtibor berdi. natijada somoniylar davlati tez orada musulmon sharqidagi markazlashgan kuchli davlatga aylandi. mamlakatning qudratini mustahkamlash maqsadida ismoil somoniy bir qancha islohatlar oâtkazdi. mana shunday islohatlardan biri davlatni boshqarish maâmuriyatini joriy qilish boâldi. bu maâmuriyat dargoh â amir saroyi va devon â davlat idorasi, vazirliklardan iborat boâlgan. davlatni boshqaruvchi oliy hukmdor amir unvoniga ega edi. ismoil somoniy oâz davrida markazlashgan davlat boshqaruvi tizimini joriy etgan edi. somoniylar davlati majmuini mustahkamlashda nuh ii somoniyning maârifatli vazirlari abuabdullo muhammad jayhoniy va abufazl muhammad balamiylarning xizmatlari katta boâlgan. somoniylar hukmronligi davrida bosh vazir lavozimiga asosan shu ikki sulola vakillari tayinlangan. davlat majmui dargoh (amir saroyi) va devonga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "somoniylar davlati"

1555408888_74118.doc somoniylar davlati reja: 1. somoniylar davlati siyosiy tarixi. 2. davlat tizimi va boshqaruvi. 3. iqtisodiy va madaniy hayot. somoniylar davlati ciyosiy tarixi. ix asrning ikkinchi yarmidan boshlab movarounnahr va xurosonda somoniylar sulolasi paydo boâladi. bu sulolaga somon qishlogâi (manbalarda â balx yaqinida, samarqand atroflarida, termiz yaqinida) oqsoqoli somonxudotning avlodlari asos soladilar. yirik yer egasi boâlgan somonxudot maâmun xuroson noibligi davrida uning xizmatiga oâtib tez orada eâtiborga toâshadi. somonxudotning oâgâli asad hamda nabiralari ham maâmun saroyida xizmat qilishgan. shaxsan maâmunning buyrugâi bilan xuroson noibi asadning oâgâillarini 820 yilda turli viloyatlarga noib etib tayinlaydi. xususan, nuh samarqan...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "somoniylar davlati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: somoniylar davlati DOC Бесплатная загрузка Telegram