mesopatamiyadagi shahar davlatlar

DOC 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1555493345_74146.doc mesopatamiyadagi shahar davlatlar reja: 1. qadimgi mesopotamiyaning tabiiy shart-sharoitlari, aholisi. 2. mesopotamiyaning ð¾ârganish manbalari. antik avtorlarning maâlumotlari. 3. qadimgi mesopotamiya hududiga shumer, akkadlarni kð¾âchib kelishi va ularning xð¾âjaligini rivojlanishi. 4. mulkiy tengsizlik qulchillikning vujudga kelishi. 5. ur, uruk, kish, mari kabi shahar davlatlari tarixi va ularning ð¾âzaro kurashi [image: image1.emf]qadimgi dajla va frot daryolari oraligâida paydo boâlgan ilk shahar davlatlar qadimgi mesopotamiyaning tabiiy shart-sharoitlari, aholisi. geografik muhit. aholi shimolda armaniston tog'laridan janubda fors qo'ltig'igacha, sharqda eronning tog'li viloyatlaridan g'arbda suriya- mesopotamiya cho'llarigacha cho'zilib ketgan hudud qadimda yunon geograflari tomonidan mesopotamiya (ikki daryo oralig'i- frot va dajla daryolari oralig'i) deb atalgan. hozir bu asosan iraq respublikasi hududidir. dajla va frot daryolari arman tog'laridan boshlanib, fors qo'ltig'iga quyiladi. daryo suvlari minerallarga boy loyqa olib borib toshqin vaqtida dalalarga toshib, hosildor qatlam hosil qiladi. ikki daryo oralig'ida hosil olish uchun yil davomida melioratsiya ishlarini amalga oshirish kerak edi. bu yerda qadimdan odamlar …

'stirilgan. qadimgi fauna boy bo'lgan. daryolarda baliq ko'p bo'lgan, qushlar, eshak, cho'chqa, kiyik, quyon, tuyaqush, sherlar to'qay va sahrolarda mo'i-ko'l bo'lgan. mesopotamiya yaqin sharqning keng bo'shlig'ida joylashganligi uchun xalqaro savdoda yetakchi rol o'ynagan, ko'pgina yo'llar g'arbdan sharqqa, shimoldan janubga shu yerdan o'tgan . mesopotamiyada odamlar qadimdan o'rnasha boshlagan, neolit davrida bu jarayon tezlashgan, dastlab iqlimi qulay shimol o'zlashtirilgan. qadimgi xassun, xalaf madaniyatining etnik kelib chiqishi noma'lum. janubiy mesopotamiya ilk manzilgohlari keyinroq eramizdan avalgi iv ming yillikda va eramizdan avalgi iv ming yillikni ii yarmida el-ubayd madaniyati bilan belgilanadi. ba'zi tadqiqotchilar bu madaniyatni shumerlaiga tegishli deb, boshqalari protoshumerlarga bog'laydilar. shumerlarning janubiy mesopotamiyada paydo bo'lishi taxminan er.av. iv ming yilliklar bilan belgilanadi. shumer tilini qaysi til oilasiga mansubligi ham noma'lum. shumerlar mahalliy aholi bilan aloqa o'rnatib, ulardan bir qancha xo'jalik yutuqlari, diniy e'tiqodlar va toponomik nomlarni o'zlashtirib olganlar. mesopotamiyaning shimolida er.av. iii ming yilliklardan boshlab sharqiy semit chorvador qabilalari yashagan. ularning tili …

r. av. xvi asrda bobilni bosib olib, o'z sulolariga asos soldilar: kassitlar mahalliy madaniyat, tilni qabul qilib mahalliy aholini assimilatsiya qildilar. er. av. ii ming yillikning ikkinchi yarmida shimoliy armaniston va suriya cho'lidan shimoliy mesopotamiyagacha g'arbiy semit guruhiga mansub kassit qabilalari kirib keldi. ular er. av. xii asr oxirida shimoliy suriya va janubiy-g'arbiy mesopotamiyada kichik davlatlar barpo qildilar. ular er. av, i ming yillik boshlarida xurrit va amoriy aholisi bilan qo'shilib ketdilar. oromiy tili bu yerda keng tarqaldi. er. av. x asrda janubiy mesopotamiyaga oromiylarga qarindosh xaldey qabilalari kelib o'mashdi. mesopotamiyaning ð¾ârganish manbalari. antik avtorlarning maâlumotlari. mixsimon yozuvlar. antik mualliflar mesopotamiya tabiati, iqlimi va aholisining urf-odatlari, diniy e'tiqodlari, yutuqlari va tarixiy afsonalari to'g'risida qimmatli ma'luraotlar yozuvlar qoldirdilar. eng batafsil ma'lumotlami mesopotamiyaga sayohat qilgan yunon tarixchisi gerodot qoldirgan (er. av v asr). gerodotning kichik zamondoshi ko'p yillar eronda bo'lgan knidlik ktesiy 23 kitobdan iborat â«eron tarixiâ» asarida mesopotamiyaga ancha katta o'rin …

poytaxti persepol saroyidan mixxat yozuvlarini olib keldi. [image: image2.jpg] 1802-yilda klassik fanlar o'qituvchisi nemis olimi grotofend 39 ta belgidan 10 ta mixxatni o'qidi. xix asrning 30â40-yillarida yaqin sharqda uzoq yillar ishlagan ingliz harbiysi va diplomat! g.roulingson mixxatlarni o'qilishlja katta hissa qo'shdi. u eronda xamadon (midiyaning qadimgi poytaxti ekbatana) shahri yaqinida behistun qoyasida doro i ning uch tildagi ulkan yozuvini topdi. 1947-yilda roulingson yozuvning bobil qismidagi 600 belgidan 250 tasini aniqladi. olimlar j.oppenxeym, e.xinks va boshqalar mesopotamiyaning akkad mixxatlarini o'qishga o'z hissalarini qo'shdilar. 1855-yilda behistun yozuvining uchinchi qismi elam tilidagi mixxatlar ham olimlar tomonidan o'qildi. xix asrning 90-yillarida nemis olimi f.delich akkad tilining grammatikasi va lug'atini yaratdi. shumer mixxat yozuvini o'qish keyinroq xix asrning i yarmida f. tyurgo-danjan, o. pepel, a. daymel va a. falkenshteynlar tomonidan amalga oshirildi. arxeologik ma'lumotlar qadimgi mesopotamiyadagi birinchi arxeologik qazishmalar xix asr o'rtalarida uning shimoliy qismi osuriya joylashgan joyda amalga oshirildi. 1842-yil fransuz diplomati p.botta kunjik …

bxonasi bilan birga topildi. leyayrd topilmalari londondagi britaniya muzeyi qadimgi sharq kolleksiyasining asosi bo'ldi. leyyardning xodimi u. rassam kunjik tepaligida qazish ishlarini davom ettirdi va harbiy manzaralar tasvirlangan ajoyib relyefli boy podsho kutubxonasi bilan ashshurbanipalning saroyini topdi. rassom tomonidan nimrud yaqinidagi balavat degan joyda er. av. ix asrga oid osuriya yodgorliklari, jumladan, harbiy yurish va xiroj keltirish tasvirlangan 4 jez plita balavat darvozasi qoplamasi topildi. ingliz olimlari tomonidan xix asrning ikkinchi yarmida qadimgi shumer shaharlari uruk, larsa va eredu qazib ochildi. xix asrning oxirida fransuz arxeologlari shumer shahri lagash va img hukmdorlarini ko'p sonli haykallarini asosan, gudeaning kumush va alebastr vazalarini, â«kalxatlar stelasiâ»ni, ibodatxona xo'jaligi va 3000 yillik tarixga ega nippur shahrini ochdilar. nippur xarobalaridan umumshumer xudosi enlil ibodatxonasi, 6000 loy taxtachadan iborat ibodatxona-kutubxona, saroy, maktab, bozor, do'konlar uy-joylar va xo'jalik binolari topildi. xix asrda mesopotamiyadagi arxeologik kashfiyotlar hammani lol qoldirdi. ammo arxeologik izlanishlar ishqiboz qiziquvchan kishilar tomonidan hech qanday …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mesopatamiyadagi shahar davlatlar"

1555493345_74146.doc mesopatamiyadagi shahar davlatlar reja: 1. qadimgi mesopotamiyaning tabiiy shart-sharoitlari, aholisi. 2. mesopotamiyaning ð¾ârganish manbalari. antik avtorlarning maâlumotlari. 3. qadimgi mesopotamiya hududiga shumer, akkadlarni kð¾âchib kelishi va ularning xð¾âjaligini rivojlanishi. 4. mulkiy tengsizlik qulchillikning vujudga kelishi. 5. ur, uruk, kish, mari kabi shahar davlatlari tarixi va ularning ð¾âzaro kurashi [image: image1.emf]qadimgi dajla va frot daryolari oraligâida paydo boâlgan ilk shahar davlatlar qadimgi mesopotamiyaning tabiiy shart-sharoitlari, aholisi. geografik muhit. aholi shimolda armaniston tog'laridan janubda fors qo'ltig'igacha, sharqda eronning tog'li viloyatlaridan g'arbda suriya- mesopotamiya cho'llarigacha cho'zilib ketgan hud...

DOC format, 1.1 MB. To download "mesopatamiyadagi shahar davlatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mesopatamiyadagi shahar davlatl… DOC Free download Telegram