amir temurning harbiy yurishlari

DOC 91.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547355996_73834.doc amir temurning harbiy yurishlari reja: 1. amir temurning harbiy salohiyati. 2. amir temurning qoâshin tuzilishi. amir temurning harbiy salohiyati. harbiy qoâmondonga beriladigan eng xolis baho-uning janglarda erishgan gâalabasidir. shu nuqtai nazardan temur tarixidagi buyuk sarkardalar orasida alohida ajralib turadi. amir temur 1371-1404 yillar orasida moâgâuliston, eron, ozarbayjon, iroq, shom (suriya), hindiston, gurjiston, armaniston, kavkaz orti oâlkalari ustiga harbiy yurishlar qildi. biz uzoq oâtmish, eski zamon ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining qonuniyati va oâsha zamonlardagi hukmron mafkuradan kelib chiqadigan boâlsak, bunday urushlarning ob`ektiv qonuniyatlari borligini ochiq anglaymiz. birinchidan, qadim zamonlarda va oârta asrlarda oâtgan xonlar va podshohlar oâz ijtimoiy tabaqasining namoyondalari. oâsha boy-badavlat tabaqalar tarafidan taxtga oâtqazib qoâyilgan kishilar edilar. madomiki, shunday ekan, ular oâz tabaqasining maqsad va manfaatlarini himoya qilishlari, ya`ni katta urushlar olib borib, ularning er-suvlarini koâpaytirishlari moâmay oâlja olib, ularning boyligiga qoâshimcha boylik qoâshib, ularning iqtisodiy salohiyatini oshirishlari kerak edi. buning uddasidan chiqolmagan xon va podshohlarni ular tutib turmas va …

tish istagi asosiy oârinni egallagan. mamlakatimizning xv asrning ikkinchi yarmidagi ahvoliga bir nazar tashlaylik, chingizxon xurujidan teri shaharlarimiz vayron, dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo-sotiq tushkun bir ahvolda qolgan edi. nafaqat movarounnahr, balki qoâshni mamlakatlarda ham feodal tarqoqlik, parokandalik va oâzaro urushlar avjiga mingan, ayrim harbiy siyosiy guruhlarning nafaqat oâzlarining yaqin qoâshnilari erlariga, balki movarounnahr ustiga ham qilgan talon-tarojlik hurujlari kuchaygan edi. xalqimizda â«qoâshning tinch-sen tinchâ», degan naql bor. qoâshni mamlakatlar tinch boâlmagandan keyin, movarounnahrda tinchlik, barqarorlik, iqtisodiy madaniy yuksalish qayoqdan boâlsin?! amir temur oâzining ichki va tashqi siyosatida asosan mana shu omilga suyanib ish tutdi. toâgâri. amir temur koâp yillik kurashlardan keyin oâz yurtida feodal tarqoqlik va parokandalikka barham berishga, el-yurtni moâgâullar istibdodidan ozod qilishga, markazlashgan davlat tuzib, el-yurtni oâz tugâi ostiga birlashtiridi. lekin faqat birgina shuning oâzi bilan tinchlik va barqarorlik qaror topmaydi. mamlakatning ichki ahvoli yaxshilanmaydi, uning xalqaro obroâsi ortib qolmaydi. buning ustiga chingizxon xurujidan beri nafaqat movarounnahr, balki …

arimberdi, mamlakatning yana bir tarafida mir haqberdi oâziga xon, oâziga bek boâlib olgan edilar. ular tez-tez sayram va toshkent, turkiston va fargâona ustiga bosqin uyushtirib, tinch aholini talon-taroj qilar edilar. masalan, qamariddin va moâgâuliston beklari temur saltanatining dastlabki yillarida toshkentni bosib oldilar. xiv asrning 80-yillari boshlarida ular andijon ustiga bostirib keldilar, uning tevarak-atrofidagi erlarni talon-taroj qildilar, shaharning oâzini esa bir hafta mobaynida qamal ostida tutdilar. mamlakatimiz janubida-eronda, iroq, ozarbayjonda ham vaziyat yomon edi. 1336 yildan keyin, ya`ni elxoniylar davlati (1256-1335 yillari eron bilan ozarbayjonni idora qilgan moâgâul sulolasi) inqirozga uchragandan keyin eron, ozarbayjon va iroq ham feodal tarqoqlik va oâzaro urushlar girdobida qoldilar. masalan, xurosonni sarbadorlar (1337-1381 yillarda idora qilgan) kartlar (gâur bilan xirotni xiii-xiv asrlarda idora qilgan), jonqurboniy (bular obivard, saraxs va nisoni idora qilgan gâalmoq qavmidan chiqqan sulola) qavmining amirlari boâlishib oldilar. eronning janubiy qismida muzaffariylar sulolasi, jurjon ustidan esa yana bir mahalliy sulola sayyidlar, iroq bilan kurdiston …

uchaygan edi. temurbek taxtga oâtirishi boisi oâlaroq ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy hayotda sodir boâlgan ijlbiy oâzgarishlar oâz ifodasini harb ishida va harbiy san`atda ham namoyon etadi. asosiy karvon yoâllari ustidan nazorat oârnatish ulus qudratini yanada oshirish, xalq turmush tarzini yaxshilash singari ustivor maqsadlar yoâlida temurbek oâsha davrda tengi yoâq harbiy kuchlari bilan jata, eron, afgâoniston, kavkaz, iroq, shom, misr. dashti qipchoq, shimoliy anadoâli, hindiston kabi mintaqalarga bir necha bor qoâshin tortib bordi va olamshumul zafarlar quchdi. harb tarixi temurbekni jahonning eng buyuk sarkardalaridan biri sifatida haqli ravishda tan oladi. uning harbiy iste`dodi asosan ikki yoânalishda: mohir harbiy tashkilotchi va atoqli harbiy sarkarda tarzida yorqin namoyon boâldi. dunyoning 27 mamlakatini zabt etishda amir temurning qoâshini va uning harbiy san`ati bosh omil boâldi. uning gâolibona yurishlarida qoâllagan taktik va strategik jang qilish uslublari bugungi kunda ham jahondagi etakchi mamlakatlarning harbiy bilim va akademiyalarida oârganiladi va oâqitiladi. amir temur qoâshinlari asosan piyoda va otliq …

dastlabki yillaridan boshlab uni tark etmasdan sodiqlik bilan xizmat koârsatgan 313 kishiga berilgan: bittasi amir ul-umaro, toârttasi beklar begi, yuztadan mingboshi, yuzboshi va oânboshi boâlgan. bulardan tashqari, yana oân ikki nafar kishiga birinchidan to oân ikkinchi darajali amirlik unvoni berilgan. oân ikkinchi darajali amir odatda amir ul-umaroning noibi hisoblangan. oân ikki amirning har biriga bittadan bayroq va bittadan nogâora, oân minglik qoâshin, tugâ va chortugâ, toârt nafar beklar begining har biriga bittadan bayroq, nogâora, chortoâgâ va burgâu (karnay) berilgan. sohibqiron turk-moâgâul xalqlari, xususan chingizxon lashkari tuzilishini, ularning jang olib borish amallarini atroflicha oârganib, tahlil qiladi va zarur oâzgartirishlar kiritadi. amir temurning qoâshin tuzilishi temurbek barpo etgan armiyaning tuzilishi chingizxon tuzgan qoâshin tizimi va tuzilishiga ma`lum darajada yaqin boâlsa-da, biroq quyidagi muhim jihatlari bilan farqlanar edi: 1. chingiziylar qoâshini yalpi majburiyat asosida harbiy xizmatga chaqiriladigan xalq lashkaridan iborat boâlgan holda, temurbek armiyasi umumxalq xarakteriga ega emas edi. 2. chingizxon davrida qoâshin …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amir temurning harbiy yurishlari"

1547355996_73834.doc amir temurning harbiy yurishlari reja: 1. amir temurning harbiy salohiyati. 2. amir temurning qoâshin tuzilishi. amir temurning harbiy salohiyati. harbiy qoâmondonga beriladigan eng xolis baho-uning janglarda erishgan gâalabasidir. shu nuqtai nazardan temur tarixidagi buyuk sarkardalar orasida alohida ajralib turadi. amir temur 1371-1404 yillar orasida moâgâuliston, eron, ozarbayjon, iroq, shom (suriya), hindiston, gurjiston, armaniston, kavkaz orti oâlkalari ustiga harbiy yurishlar qildi. biz uzoq oâtmish, eski zamon ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining qonuniyati va oâsha zamonlardagi hukmron mafkuradan kelib chiqadigan boâlsak, bunday urushlarning ob`ektiv qonuniyatlari borligini ochiq anglaymiz. birinchidan, qadim zamonlarda va oârta asrlarda oâ...

DOC format, 91.0 KB. To download "amir temurning harbiy yurishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temurning harbiy yurishlari DOC Free download Telegram