amir temur davlatining vujudga kelishidagi shart sharoitlar

DOC 78.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547355769_73832.doc amir temur davlatining vujudga kelishidagi shart sharoitlar reja: 1. xiv asrning 50-60 yillarida movarounnahrdagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy ahvol. 2. sarbadorlar harakati. amir temur va sarbadorlar o’rtasidagi munosabat. 3. amir temurning vatanparvarligi, uning mo’g’ullar va mahalliy hukmdorlar zulmiga qarshi kurashi. xiv asrning 50-60 yillarida movarounnahrdagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy ahvol. xiv asrning 40-50 yillarida chig’atoy ulusining g’arbiy (movarounnahr) qismida ham, uning sharqiy va sharqiy-himoliy qismi mo’g’ulistonda ham ijtimoiy-siyosiy vaziyat barqaror emas edi. movarounnahrda o’troqlik hayot tarzi, mahalliy xalq bilan yaqinlashish va markazlashgan davlat tarafdorlari bo’lgan turk-mo’g’ul feodallari va aksincha ko’chmanchilik hayot tarzini yoqlovchi va feodal tarqoqlik tarafdorlari bo’lgan feodal guruhlar o’rtasidagi ziddiyatlar ko’payib ketdi. natijada chig’atoy ulusi ikki mustaqil davlatga aylanib ketdi. shunga qaramay, ko’chmanchilik va feodal tarqoqlik tarafdorlari bu bilan tinib-tinchib ketmadilar. ular movarounnahrning o’troq aholisini talon-taroj va ekinzorlarni payhon qilishda davom etdilar. bu yo’lda ular hatto o’zaro kelishmovchiliklar va raqobatlarni ham yig’ishtirib qo’yib, kechagi dushmanlar ittifoqqa kelshdilar. …

biy strategik ahamiyatga ega bo’lgan qismini o’zi boshqarmoqchi edi. shu maqsadda u hozirgi qarshining g’arb tarafida zanjir saroy qasrini qurdirib. uni davlatning bosh qarorgohllaridan biriga aylantirdi. qozonxon o’z oldiga qo’ygan maqsadiga qisman erishdi, ammo talon-tarojlik orqasidan boylitk orttiruvchi ko’chmanchilarni tiyib qo’yolmadi. ular amir qazag’on bilan til biriktirdilar. qozonxon ham atrofiga kuch yig’a boshladi. mamlakat urush xavfi ostida qoldi. 1339 yili temur qolug’ (boysuntog’da joylashgan uzunligi taxminan 3km, eni 20 metr bo’lgan dara oldiga qurilgan temir darvozalar)ning janub tarafida joylashgan darayi zang mavze`ida qozonxon bilan amir qazag’an o’rtasida katta urush bo’ldi. natija shuki, jangda qozonxon g’olib bo’ldi, amir qazag’an esa. bir umrga ko’r bo’lib qoldi. ammo kurash bu bilan to’xtamadi, ikkala tomon yana kuch yig’ishda davom etdi. 1346 yili bo’lib o’tgan muhorabada g’alaba amir qozag’onga nasib etdi, qozonxon esa halok bo’ldi. qarshi ostonasida 1346 yili qish etaklaganda bo’lgan mana shu urshdan keyin chig’atoy ulusining ixtiyori amir qazag’on va uning tarafdorlari bo’lgan …

barlos uyushtirilgan fitna qurboni bo’ldi. ana shunday siyosiy boshboshdoqlik sharoitida movarounnahr o’nga yaqin mustaqil beklikka bo’linib ketdi. g’iyosiddin xondamir «habib us-suyar» asarida bu jarayonni shunday tasvirlaydi: «amirzoda abdulla binni amir qozog’on (1346-1358) vafotidan so’ng turkiston ahvolidan xaraju-maraj yo’l topib, har shaharda mustaqil shohlikka intilishlar maydonga keladi. har qasabada bir uyatsiz davlat iqbol havosi bilan qo’zg’olishga oyoq bosdi. amir bayon sulduz samarqandda ichkilik, ayshu-ishratga berildi. amir hoji barlos...kesh shahrida hukumat bayrog’ini keo’tardi. amir boyazid jaloir xo’jandda davlat masnadiga o’ltirdi. o’ltoytu sulduz balxda mamlakat hukmronligining visoliga ko’ngul bog’ladi. muhammadxo’ja yazdiy shiburg’onda o’zini mutlaq habl qildi. badaxshon shohi qo’histonda istiqlol kamarini beliga bog’lab, boshqalarga itoat qilishdan bosh tortdi. amir xusayn binni amir milal binni amir qozag’on va amir xizriy yasuriy hisori shodmon chegarasida askar to’plab, har lahzada viloyatlarga chopqun yasab harob qilar edi». siyosiy parokandalik, o’zaro urush va janjallar iqtisodiy tanglikka sabab bo’lib, ulus aholisini, ayniqsa, dehqonchilik xo’jaligini xonavayron qilgandi. xiv asr o’rtalarida …

rshi xalq harakatlari boshlangan bir davrda qisqa vaqt ichida jahon imperiyasini vujudga keltirgan sohibqiron temur siyosat maydoniga dastlabki qadamlarni qo’ymoqda edi. amakisi hoji barlos o’ldirilgach, amir temur keshni qo’ldan bermaslik maqsadida tug’luq temur ishonchini qozonib, uning xizmatiga o’tadi va viloyat hokimi etib tayinlanadi. tug’luq temur o’g’li ilyosxo’jani movarounnahr hukmdori qilib yuboradi. ammo bu amir temurga yoqmaydi va u balx hokimi amir husayn bilan ittifoq tuzgan. 1363 yili tug’luq temur vafotidan so’ng taxtga chiqqan amir qamariddin bilan birinchi jang bo’ladi. amudaryoning so’l sohilidagi qunduz shahrida bo’lgan mazkur muhorabada temur g’alaba qozonadi. 1365 yil 22 may kuni esa chinoz va toshkent oralig’ida "jangi loy" bo’lib o’tadi. ittifoqchilar kelishmovchiligi natijasida ilyosxo’ja g’alaba qiladi va movarounnahrga xususan, uning markaziy shahri samarqandga tomon yo’l oladi. mo’g’ullar movarounnahrning markaziy viloyatlarida odatiy talon-tarojni yana davom ettiradilar. bunday og’ir bir siyosiy vaziyatda hokimiyatsiz qolgan mamlakat aholisi , garchi o’z holiga tashlab qo’yilgan bo’lsa ham. ona yurt mudofaasini o’z …

qim-mo’`tadil o’ng qanot va mulkiy hamda ijtimoiy tenglik tarafdorlari bo’lmish so’l oqim mavjud edi. sarbadorlar hukumati demokratik tartibga asosan qurilgan bo’lib, unda tabaqalar deyarli bir-biridan farq qilmagan. masalan. qullar to’la ozod etilmagan bo’lsa ham, ular boshqalar bir qatorda sanalgan. sarbadorlar harkati xiv asrning 60-yillarida movarounnahrda mo’g’ul xonlarining hujumi tufayli kuchayib ketadi. samarqand bunday harakatning markaziga aylanadi. qo’zg’olonga madrasa talabasi mavlonzoda, paxta tituvchilar mahallasining oqsoqchilikoli abu bakr kuluyi (naddof) va mergan xurdaki buxoriylar boshchilik qilgan. sarbadorlar mo’g’ullarga samarqand shahrida qaqshatqich zarba beradilar. ilyosxo’ja dastlab samarqandni, so’ngra esa butun movarounnahrni tashlab chiqib ketishga majbur bo’ladi. shundan so’ng sarbadorlar ichki dushman-ka’’a er va mulk egalariga qarshi kurash olib bordilar. ularning ko’shk va uy-joylari vayron etilib, mol-mulklari talon-taroj qilinadi. shu tariqa samarqandda sarbadorlar hokimiyati o’rnatiladi. ular butun qish davomida samarqandni o’zlari idora qilib turadilar. sarbadorlar boshliq samarqandliklarning mo’g’ullar xoni ilyosxo’ja ustidan g’alabasi to’g’risidagi xabar amir xusayn bilan temurga ham borib etgan. temur qishni qarshida, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur davlatining vujudga kelishidagi shart sharoitlar"

1547355769_73832.doc amir temur davlatining vujudga kelishidagi shart sharoitlar reja: 1. xiv asrning 50-60 yillarida movarounnahrdagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy ahvol. 2. sarbadorlar harakati. amir temur va sarbadorlar o’rtasidagi munosabat. 3. amir temurning vatanparvarligi, uning mo’g’ullar va mahalliy hukmdorlar zulmiga qarshi kurashi. xiv asrning 50-60 yillarida movarounnahrdagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy ahvol. xiv asrning 40-50 yillarida chig’atoy ulusining g’arbiy (movarounnahr) qismida ham, uning sharqiy va sharqiy-himoliy qismi mo’g’ulistonda ham ijtimoiy-siyosiy vaziyat barqaror emas edi. movarounnahrda o’troqlik hayot tarzi, mahalliy xalq bilan yaqinlashish va markazlashgan davlat tarafdorlari bo’lgan turk-mo’g’ul feodallari va aksincha ko’chmanchilik hayot tarzini yoql...

DOC format, 78.5 KB. To download "amir temur davlatining vujudga kelishidagi shart sharoitlar", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur davlatining vujudga … DOC Free download Telegram