arab halifaligi davrida movaraunnahr va xuroson

DOC 404,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1516459577_70038.doc arab halifaligi davrida movaraunnahr va xuroson reja: 1. arab halifaligining tashkil topishi 2. oârta osiyoda arablar bosqini 3. qur`oni karim 4. movarounnahrda arablar zulmining kuchayishi 5. arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari 6. abu muslim qo`zgâoloni 7. muqqanna qoâzgâoloni 1. arab halifaligining tashkil topishi vi asrning oxiri va vii asr boshlarida, ya'ni islom dinining vujudga kðµlishi arafasida somiy qavmiga mansub arab qabilalari o`rtasidagi mavjud ijtimoiy- iqtisodiy va siyosiy taraqqiyot darajasi bir xil emas edi. yamanda savdo-sotiq rivojlanib ilk davlatchilik belgilari shakllanayotgan bir paytda, yarim orolning shimoliy qismida joylashgan shaharlarda hali ham ibtidoiy turmish tarsi saqlanib qolgan edi, saxrolarda koâchmanchi chorvachilik bilan hayot kðµchirayotgan arab qabilalari esa hatto patriarxal urugâchilik tuzumining ilk bora ðµmirilish bosqichida turadilar. aytmoqchimizki, arabiston yarim orolida yashaâgan qabilalarning asosiy ko`pchiligi ularga qoâshni yashagan misr, vizantiya, eron, mðµsopotamiya kabi qadimiy madaniyat markazlariga qaraganda tarixii taraqqiyotning ancha quyi bosqichida boâlib, orqada qolgan edi. arabiston yarim orolining gâarbiy qismida …

qari yana yasrib (kðµyinchalik madina), toif, xaybar kabi shaharlar ham rivojlanib, kðµngayib ahamiyati oshib bordi va vi asrlarga kðµlib gavjum savdo markazlariga aylandilar. albatta bu davrda makka shahri bilan biror-bir sohada bo`lsin raqobatlashadigan savdo markazi hali yoâq edi. arab qabilalari o`rtasida makkaning diniy markaz sifatida ham oârni ancha yuqori boâlgan. islomshunos olim a. hasanov o`z kitobida âmakkadagi zam-zam qudugâi qadim zamonlardan beri atrofdagi koâchmanchi qabilalar va oâtkinchi savdogarlar eâtiborini qozongan. nihoyat, rivoyatlarga qaraganda, makkada qurilgan birinchi bino- ka'ba bora-bora arablarning muqaddas joyiga aylanganini hisobga olsak makkaning shuhrat qozonishi uchun omillar ðµtarli bo`lganini ko`ramizâ», dðµydi. kur'onning 108 - â«alkavsarâ» (chashma, buloq) surasida arablarning ka'ba ziyoratiga kðµlib, qurbonlik soâyish odatlari (526- bðµt) o`z ifodasini toptan, .xullas makka shahri arab qabilalarini birlashtirishda markaziy oârinni tuta bordi. chunki vâvi asrlarda arab qabilalari ittifoqi mustahkam emas edi. ular gox birlashar, goh tarqalib parchalanib kðµtar, qabilalar o`rtaâsida tðµz-tðµz nizolar kðµlib chiqardi va shu asnoda urushlar boâlib …

bois yaxudiylik yaman arablari o`rtasida qadimdan kðµng tarqalgan. yahudiylikka e'tiqod qiluvchi qabilalar markaziy va g`arbiy arabistonning ayrim voxalarida ham bo`lgan. xristian dini esa asosan yarim orolning shimoliy qismida shom yurti, falastin, mðµsopotamiyada yashaydigan arab qabilalarining ba'zilari oârtdsida tarqalgan edi. muhammad alayhissalom gâoyaviy ta'limotining asosini tashkil etgan yakkaxudolilik islom diniga qadar ham bo`lgan, muhammad alayxissalom davrida ham bu gâoyani bayroq qilib ko`rganlar bor edi. jumladan a. hasanov â«makka va madina tarixiâ»da paygâambarlikni da'vo qilganlar jumlasiga: â«yamomada- musaylima, yamanda -asvad, markaziy arabistonda â sajjoh ismli bir ayol va tulayxa, madina (yasrib)da ibn sayyod...â» ni kiritadi. muhammad alayhissalom yo`li gâalaba qozongach faqat uning nabiyligi (paygâambarligi) e'tirof etilib, boshqalari esa musulmon tarixchiligida, muta-nabbiylar (ya'ni soxta paygâambarlar) dðµb nom oladilar. islom dinida paygâambar hisoblangan muhammad alayxissalom 570 yil 27 avgustda makka shaxrida quraysh qabilasining xoshimiylar xonadonida dunyoga kðµladilar. xoshimiylar xonadoni quraysh qabilasining nufuzli oilalaridan biri bo`lgan. muhammad alayxissalomning bobolari abdulmuttalib makkadagi ka'ba ibodatxonasi kalitining nigohboni …

nishicha muhammad alayhissalomga paygâambarlik 40 yoshga toâlganda nasib etadi. bu 610 yilga toâgâri keladi. vaxiyning boshlanishi toâgârisida â«sirat ur-rasulullohâ» asarida kðµltirilgan rivoyatga qaraganda, muhammad alayhissalom xiro togâida tunab qolgan kðµchalaridan birida osmondan nido kðµlgan. farishta jabroil â«oâqiâ» dðµb buyurgan. â«mðµn uqishni bilmaymanâ» dðµb javob berganlar mudammad alayhissalom, jabroil u kishini ko`tarib bir siqib qoâyadida yana â«oâqiâ» dðµydi. hðµch joyda ta'lim olmagan muhammad alayxissalom, â«mðµn oâqishni bilmaymanâ» dðµb yana javob qaytaradilar. shu holat uchinchi marta takrorlangach, jabroil alayhissalom unga koârsa'tib turgan â«alaqâ» surasi avvalidagi bir nðµcha oyatlarini oâqib unga eshittiradi va bu oyatlar muhammad alayhissalom qalbida oârnashib yod boâlib qoladi. bu holatdan qoârqib vahimaga tushgan mug`ammad alayhissalom titragan xolda ayollari xadicha oldiga kðµladilar va bo`lgan voqðµani bayon etadilar. xadicha u kishini yupatib, taskin beradi: â«sizni hðµch qachon allox xor etmaydi. chunki siz qarindoshlarga mðµhribon, kambagâalga yordam beruvchi, odamlar mashaqqitini oson qilguvchi kishisiz dðµydi. u kishi muhammad alayhissalomni injil ilmini yahshi bilgan …

langan islom dini g`oyasini xalq o`rtasida tashviqot va targâibot qilishni boshlaganda juda katta qarshiliklarga va tusiqlarga duch kðµlgan. uning targ`ibotiga ishonib islomni birinchilar qatorida qabul qilganlardan xadicha, abu bakr, ali, zayd ibn-xorisa, abu ur-rahmon ibn avf, zubayr ibn avom, amir hamza, usmon ibn affon va boshqalardir. paygâambarimiz muhammad ta'limotiga qurayshlarning ummaviylar xonadoniga mansub bo`lgan va makkada siyosiy hokimiyat tðµpasida turgan zodagonlar qattiq qarshilik ko`rsatganlar. ikki o`rtada ziddiyat gâoyat darajada kðµskinlashgach, ma'lum davrlardan beri muhammad alayhissalom diniga sodiqlikda bo`lgan va makâka hukmronlari bilan raqobatlashib kðµlgan yasribdagi avs va hazraj qabilalari bilan muzokaralar olib borgan muhammad alayhissalom u yerga koâchib boradilar. hijrat (arabcha koâchish â r.sh. sh. k.) dðµb atalgan mazkur voqðµa 622 yil 24 sðµntyabrda yuz bergan. makkadan yasribga koâchib borganlar islom tarixida .â«muxojirlarâ» (koâchib kðµlganlar), islomni qabul qilgan yasribliklar esa â«ansorlarâ» (yordamchilar) dðµb nom oladilar. shu davrdan e'tiboran yasrib shaxri madina (paygâambar shahri) nomi bilan ataladigan bo`ldi. musulmon yil taqvimi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"arab halifaligi davrida movaraunnahr va xuroson" haqida

1516459577_70038.doc arab halifaligi davrida movaraunnahr va xuroson reja: 1. arab halifaligining tashkil topishi 2. oârta osiyoda arablar bosqini 3. qur`oni karim 4. movarounnahrda arablar zulmining kuchayishi 5. arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari 6. abu muslim qo`zgâoloni 7. muqqanna qoâzgâoloni 1. arab halifaligining tashkil topishi vi asrning oxiri va vii asr boshlarida, ya'ni islom dinining vujudga kðµlishi arafasida somiy qavmiga mansub arab qabilalari o`rtasidagi mavjud ijtimoiy- iqtisodiy va siyosiy taraqqiyot darajasi bir xil emas edi. yamanda savdo-sotiq rivojlanib ilk davlatchilik belgilari shakllanayotgan bir paytda, yarim orolning shimoliy qismida joylashgan shaharlarda hali ham ibtidoiy turmish tarsi saqlanib qolgan edi, saxrolarda koâchmanchi chorvachil...

DOC format, 404,5 KB. "arab halifaligi davrida movaraunnahr va xuroson"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: arab halifaligi davrida movarau… DOC Bepul yuklash Telegram