ibtidoiy urug‘ jamoasi davri

DOCX 575,8 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1509377755_69529.docx ibtidoiy urug‘ jamoasi davri reja: 1. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha. 2. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlana borishi. 3. ona urug‘i va undagi ijtimoiy-oilaviy munosabatlar. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha ishlab chiqarish kuchlari o‘sa bordi. kuchlarning rivojlana borishi natijasida ijtimoiy hayotda ham katta o‘zgarishlar sodir bo‘laboshladi. bu o‘zgarishlar ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi ishlabchiqarish kuchlarining rivojlanishida xususan mehnat qurollarining takomilashuvida ko‘zga tashlanadi. qadimgi paleolit davrida qurollarning xili juda oz bo‘lib, ular juda ham sodda ishlangan edi. lekin qadimgi paleolitning oxiri va so‘ngi tosh asrning boshlariga kelganda manzara butunlay o‘zgarib, toshdan tarashlag‘ich, qirg‘ich teshgich va nayza uchlari, yer kavlag‘ich qurollari vujudga keldi. undan tashqari suyakdan va yog‘ochdan bigiz, igna, so‘yil, nayza uchlari va boshqa murakkabroq, asboblar uchun moslamalar yasashga erishildi. baliq ovlashning rivojlanishi munosabati bilan teskari tipli garnun kashf qilinishi ham ana shu davri mansubdir. mehnat va oz qurollarning mukammalashuvi oqibatida ovchilik xo‘jaligi va termachilik ham rivojlana bordi. bu xol …
2
amlar o‘zaro mustahkam birlikga ega bo‘lganlar. urug‘ va urug‘chilik tuzumining kelib chiqishi tarixchilikning eng muxim va eng qiyin masalalaridan biri xisoblanadi. urug‘ jamoasi ibtidoiy to‘daga nisbatan ancha progressiv ijtimoiy tashkilot xisoblanardi. ibtidoiy to‘daning urug‘ jamoasiga aylanish jarayoni uzoq, tarixiy davrni bosib o‘tadi. urug‘ bir-biriga qon-qarindosh ancha mustaxkam birlikka ega bo‘lgan kishilar majmuasidan iboratdir. hayot taqazosi bilan vujudga kelgan urug‘lar keyinchalik qabilani tashkil etgan. dastlabki qabilalar ikki va undan ortiq, urug‘dan tashkil topishi mumkin edi. bir avstraliya qabilasining ikki â«pallagaâ» yoki ikki nikoh sinifiâ»-kroki va kumetiga bo‘linishi buning yaqqol misolidir. urug‘chilik jamiyatining bu dastlabki tuzilishini dual tashkilot deb atash rasm bo‘lgan. bu dual tashkilot turli mamlakatlardagi ko‘pgina qabilalarda so‘ngi vaqtlargacha ham saqlanib sodda yoki murakkab tarzda ko‘zga tashlanadi. dual tashkilotining navbatdagi murakkabroq shakli boshqacharoq bo‘lib, bunda qabila har qaysi to‘rt uruqdan iborat ikkita â«pallagaâ» bo‘linadi. ilk qabila tuzilishining bu ikki shakli fratriy-birodarlik sistemasi deb ataladi. shimoliy amerikadagi tubjoylik seneka irokezlar qabilasi …
3
ng poda davrlarda nikoh munosabatlari o‘zining betartibligi va umumiyligi bilan xarakterlidir. nikox va oila munosabatlarining bu shakli promiskuitet deb ataladi. urug‘chilik tuzumi davriga kelib esa nikoh va oila munosabatlari o‘zgarabordi. promiskuitetda dastlabki cheklanish sodir bo‘ldi, bu ham bo‘lsa katta avlod bilan kichik avlod o‘rtasidagi nikoh munosabatlarining bekor qilinishidir. mazkur davrdagi dual tashkilotining eng muxim xususiyati shundan iborat ediki, bu bir â«pallagaâ» mansub odamlarning o‘zaro nikohlana olmasligi edi. endi er va xotin qabilaning turli â«pallaâ» sidan bo‘lishi shart edi. birmuncha rivoj topgan fratrial fromdagi dual tashkilotining nikox tartibi bir fratriyadagi va undagi urug‘ning odamlari o‘zaro nikohlanishi mumkin emas. yigit boshqa fratriyaga mansub bo‘lgan qiz yoki ayol nokohlana olishi mumkin edi. natijada bir fratriya boshqa fratriyaga nisbatan â«ona fratriyasiâ» ona urug‘i boshqasi esa ota fratriyasi toa urug‘i vujudga kelar edi. shu tariqa ekzogamiya nikoh tartibi vujudga kelgan. shunday qilib, doimo qabilaning ikki pallasi, fratriyalar va fratriyadagi ikki urug‘ o‘rtasida tuziladigan nikoh tartibining …
4
shunday guruh, ayollar avlodidan tashkil topadi va qon-qarindoshlik onalar avlodidan hisoblanadi. shu tariqa urug‘ ona urug‘i sifatida vujudga kelib, urug‘chilik tuzumi rivojlanishida matriarxat,deb ataladigan davr boshlangan. urug‘chilik tuzumining bu dastlabki bosqichidayoq erkak va ayollar o‘rtasida idjtimoiy mehnat taqsimotining harakteri va jamiyat rivojlanishining bu bosqichida ayollarning o‘ynagan xo‘jalik roli urug‘chilik tuzumining ota avlodidan emas balki ona avlodlarida boshlanishining asosiy sababalaridan biri deb xisoblanadi. lekin reaksion burjua fani ibtidoiy davrda kishilikning rivojlanishi ikki yo‘ldan borib, faqat dexqonchilik bilan shug‘ullangan bir xil qabila va xalqlar matriarxat bosqichini bosib o‘tib, qoloq bo‘lib qolganlar, chorvachilik bilan shug‘ullangan boshqa qabilalar (â«oariylarâ») madriarxatni bilmay patriarxat bosqichini bosit o‘tib, davlat va xokimiyat yaratganlar deb xisob qiladilar. burjua olimlaining oriy bo‘lmagan matriarxat nazariyasiâ» ibtidoiy qabilalar dastlab dexqon va chorvador kishilarga bo‘lingan edi, degan fikirlar arxeologiya, etnografiya va boshqa fanlar qo‘lga kiritilgan dalillarga ziddir. lekin insoniyatning barchasi o‘z boshidan matriarxat pleolitdan neolit oxirgacha bo‘lgan uzoqlekin qatorasiga ikki marta ishlatilgan tarixiy …
5
xayvonlarini urchitib ko‘paytirib boqishdan chorvachilikka o‘tishda namoyon bo‘ldi. natijada erkaklar xo‘jalikda yetakchi o‘rniga chiqib oldilar, ayollar esa uy xo‘jaligi ishlari bilan shug‘ulllanib ikkinchi uringa tushib qoldilar. [image: ] endilikda urug‘ ota urug‘i nomi oldi. lekin yer yuzining turli yerlarida ona urug‘i va ota urug‘i tartibda xayot kechirayotgan etnik gruppalar, qabilalar va xalqlar xamon mavjud. ammo ota urug‘i tarkibidagi qabila elat va xalqlar asosiy ko‘pchilikni tashkil qiladi. mazkur ijtimoiy tashkilot-qo-qarindosh iborat xujalik tashkiloti bo‘lib, unda birgalikda ishlabchiqarish mavjuddir ishlab chiqarish vositaplari va iste’mol mahsulotlari va urug‘ a’zolari uchun umumiy bo‘lgan. urug‘ va urug‘chilik tuzumi ibtidoiy to‘daga nisbatan olg‘a tashlangan katta qadam bo‘lib, yuqori paleolitda aql idrokli kishilar kroman’onlik-graman’diliklarda xozirgi jismoniy tipdagi kishilar vujudga kelgan vaqtda paydo bo‘lgan va asta sekin rivojlana borgan. urug‘ va urug‘chilik ibtidoiy tashkilotning bundan keyingi rivojlanishga juda katta ta’sir etganligi shak-shubhasizdir. urug‘ va urug‘chilik tuzumiga o‘tilar ekan, erkak va ayollar orasidagi nikoh munosabatlarida ham o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ibtidoiy urug‘ jamoasi davri" haqida

1509377755_69529.docx ibtidoiy urug‘ jamoasi davri reja: 1. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha. 2. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlana borishi. 3. ona urug‘i va undagi ijtimoiy-oilaviy munosabatlar. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha ishlab chiqarish kuchlari o‘sa bordi. kuchlarning rivojlana borishi natijasida ijtimoiy hayotda ham katta o‘zgarishlar sodir bo‘laboshladi. bu o‘zgarishlar ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi ishlabchiqarish kuchlarining rivojlanishida xususan mehnat qurollarining takomilashuvida ko‘zga tashlanadi. qadimgi paleolit davrida qurollarning xili juda oz bo‘lib, ular juda ham sodda ishlangan edi. lekin qadimgi paleolitning oxiri va so‘ngi tosh asrning boshlariga kelganda manzara butunlay o‘zgarib, toshdan tarashlag‘ich, qirg‘...

DOCX format, 575,8 KB. "ibtidoiy urug‘ jamoasi davri"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ibtidoiy urug‘ jamoasi davri DOCX Bepul yuklash Telegram