ma’rifatparvarlik davri teatri

DOCX 34.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1507648317_69255.docx ma’rifatparvarlik davri teatri reja: 1. ma’rifatparvarlik davrining o‘ziga xos xususiyatlari. 2. ma’rifatparvarlik davri ingliz teatri. 3. ma’rifatparvarlik davri fransuz teatri va uning mashhur ijodkorlari. 4. italiya teatri namoyondalari. 5. ma’rifatparvarlik davrida nemis teatri. 1688—1689-yil ingliz burjua inqilobidan 1789-yil ulug' fransuz burjua inqilobiga qadar bo'lgan yuz yillik — ovro'po teatri tarixiga ma'rifatparvarlik davri sifatida kirdi. ma'rifatparvarlar uyg'onish davridan shaxs hurligi va uning erkin ma'naviy takomillashuvi g'oyasini meros qilib oldilar. ular manfaatparastlikka asoslangan burjuacha ishbilarmonlikni fuqarolik vazifalari bilan uyg'unlashtirish, burjuaziyani «fuqaro»ga xizmat qildirish mumkin, deb hisobladilar. bunga erishishning eng maqbul yo'li — insonni ma'rifatli qilish deb bildilar. dili va aql-idroki ma'rifat nuri bilan jilolangan inson fosiqlik tuzog'iga ilinmaydi, jamiyat saodati yo'lida xizmat qilish uning uchun mo'tabar maqsadga aylanadi, deb tushundilar ular. ijodkorlar turli mamlakatlarda turlicha ijod qilgan bo'lsalar-da, lekin ularni yagona ma'rifatparvarlik g'oyasi birlashtirib turdi. ayni zamonda xviii asr badiiy ijodiyotida bir-biridan tubdan farqlanuvchi o'ziga xos, betakror ijodiy siymolarni yetishtirib berdi: …

turardi. xviii asr san'atining keyingi rivojlanish bosqichi ma'rifatparvarlik realizmi deb yuritildi. uchinchi bosqichda ko'pchilik ma'rifatparvarlar hissiyotiga ro'ju qo'ydilar. shu bois uni sentimentalizm bosqichi deb atash taomilga kirdi. ma'rifatparvarlik teatriga xos qator teatr janrlari dastlab angliyada shakllandi. shunday janrlardan biri sentimental (hazin) tash-viqiy komediya bo'lib, uning bosh maqsadi — yaxshilik namunalarini ko'rsatish bllan kishilarni ezgulikka da'vat etishdan iborat bo'ldi. keskin to'qnashuv va kulgili vaziyatlarni chetlab o'tuvchi bu xil komediyada burjua turmushi ko'tarinki ruhda ifodalandi, burjuacha axloqiy tamoyillar tasdiq etildi. 1730-yillarning boshida yana bir janr — burjua tragediyasi yoki meshchan dramasi paydo bo'ladi. meshchan dramasida oddiy inson fojeiy sahnaning bosh qahramoniga aylandi. jorj lillo (1693— 1739)ning «london savdogari yoki jorj barnvel qissasi» (1731) asarining ulkan muvaffaqiyati bu janrning sahnada tasdiqlanishiga kuchli ta'sir ko'rsatadi. asarda jon barnvelning suyug'oyoq milvudga ilashib qolib, uning qistovi bilan xo'jayinining mulkini o'g'irlasbi, keyin merosiga egalik qilmoqchi bo'lib, o'z amakisini o'ldirishi liaqida hikoya qilingan edi. jinoyatchilarning har ikkalasi ham …

rida yozib, burjua demokratiyasidagi soxtaliklarni fosh etgan. lekin tomoshabinlar orasida keng shuhrat topgan ballada operasi janri bo'lib, u jo'n gey (1685—1732) ning 1728-yili sahnalashtirilgan «qashshoq operasi» asaridan so'ng keng taraqqiyot yo'liga kirdi. xx asrda «qashshoq operasi» sujeti asosida b. brext «uch mirilik opera» asarini yozdi. xviii asrning 60-yillaridan «odatdagi» komediya taraqqiyoti boshlanadi. u quvnoq komediya nomi bilan dunyoga kelib, sentimental komediyani siqib chiqara boshlaydi. oliver goldsmit (1728—1774) «teatr haqida tajriba yoki quvnoq komediya bilan hazin komediya chog'ishmasi» risolasida komediya tabiatan kishida hazin, iztirobli tuyg'ularni emas, balki o'zining quvnoq-xushchaqchaqlik xususiyati bilan hayotga oshiftalik hissini uyg'otuvchi janr ekanini ko'rsatib, o'zi bu borada «bir tun xatolari» (1773) asarini yaratib ibrat ko'rsatadi. «bir tun xatolari» zamondosh kishilarning fe'l-atvorini qiziq lavha va obrazlar orqali ko'rsatish bilan ingliz ma'rifatparvarlik dramaturgiyasida insonning axloqiy olamini tadqiq etishga qaratilgan yo'nalishning ilk namunasi edi. «quvnoq komediya” sohasida erishilgan tajribalar xviii asr ingliz dramaturgiyasining eng yirik vakili — richard brinsli sheridan …

butun ovro'poga ibrat bo'larli natijalarga erishdi. fransuz klassitsistik ijro san'atiga xos ulug'vorlik ingliz aktyorlari e'tiborini tortmay qolmadi: mashhur fransuz fojeiy aktyorlaridan tomas betterton parijda bo'lib, klassitsizm aktyorlari maktabini o'zlashtirib keladi. uning faoliyatida ham klassitsizm, ham realizm uslublari o'zaro qovushiq tarzda namoyon bo'lgan. aktyor jeyms kuin esa klassitsizmni asosiy uslub sifatida qabul qiladi. charlz maklin realistik ijro yo'lini ilk bor ingliz sahnasida amalda namoyon etgan aktyorlardan biri bo'ldi. uning shogirdi devid garrik ingliz sahna san'ati rivojida yangi davr ochdi. devid garrik (1717—1779)ning onasi irland oilasidan, otasi fransuz zobiti bo'lib, ular o'z farzandlarining huquqshunos bo’lishini istar edilar. oilada teatrni juda sevishar va shu bois devid havaskorlik spektakllarida ishtirok etib turar edi. shunday hodisalardan biri 1741-yili kichik gudmens — filds teatrida ro'y beradi — u richard iii rolini ijro etadi va butun londonga taniladi. o'sha davrda londonda 1682-yili tashkil etilgan druri-leyn va 1732-yili uyushgan kovent garden teatrlari mavjud edi. garrik 1747-yili druri-leyn teatrini …

ngan. eng muhimi, turli toifadagi rollarda chiqish san'atkor is'tedodining barcha jihatlari ochilishiga olib kelgan. rejissura sohasidagi islohotni garrik 1747-yili tomoshabinlarning sahna atrofida o'tirish tartibini bekor qilishdan boshladi. klassitsizm ruhidagi spektaklda tomoshabinning sahna atrofida joylashuvi aktyorlarga unchalik xalaqit bermas edi. garrik sahna bo'shlig'idan kengroq foydalanishni ko'zlaydi. 1765-yili sahna ich-karisida parda-to'siqlar (rampalar) o'rnatilishi ham shu intilishning natijasi edi. garrik o'z teatriga atoqli fransuz va ingliz rassomlarini taklif etadi, libos sohasida ham islohotlar o'tkazadi. devid garrik ingliz teatri tarixidan eng ulug' teatr arboblaridan biri sifatida o'rin oldi. fransuz teatri 1715-yili lyudovik xiv ning o'limi bilan katta bir davrga yakun yasaldi. absolyutizm tuzumi oxir oqibatda mamlakatni xarob qilganligi ma'lum bo'ldi. fransuz ma'rifatparvarlari nodonlikni qoralab, ommaga bilim tarqatish uchun kurashdilar. eski tuzumni asoslashga qaratilgan, taraqqiyotga to'siq bo'luvchi har qanday urinish qoloqlik, johillik, nodonlik deb e'lon qilindi. deni didroning tadqiqotlari tufayli olamga materialistik qarash nuqtayi nazarining shakllanishiga asos yaratiladi. ma'rifatparvarlik teatri rivojida fransuz teatri yangi davr …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ma’rifatparvarlik davri teatri"

1507648317_69255.docx ma’rifatparvarlik davri teatri reja: 1. ma’rifatparvarlik davrining o‘ziga xos xususiyatlari. 2. ma’rifatparvarlik davri ingliz teatri. 3. ma’rifatparvarlik davri fransuz teatri va uning mashhur ijodkorlari. 4. italiya teatri namoyondalari. 5. ma’rifatparvarlik davrida nemis teatri. 1688—1689-yil ingliz burjua inqilobidan 1789-yil ulug' fransuz burjua inqilobiga qadar bo'lgan yuz yillik — ovro'po teatri tarixiga ma'rifatparvarlik davri sifatida kirdi. ma'rifatparvarlar uyg'onish davridan shaxs hurligi va uning erkin ma'naviy takomillashuvi g'oyasini meros qilib oldilar. ular manfaatparastlikka asoslangan burjuacha ishbilarmonlikni fuqarolik vazifalari bilan uyg'unlashtirish, burjuaziyani «fuqaro»ga xizmat qildirish mumkin, deb hisobladilar. bunga erishishning eng maqb...

DOCX format, 34.2 KB. To download "ma’rifatparvarlik davri teatri", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’rifatparvarlik davri teatri DOCX Free download Telegram