movarounnahr va xorazm mug’ullar bosqini

DOC 591,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1516459825_70042.doc movarounnahr va xorazm mo’g’ullar bosqini davrida (xiii asrning boshi — xiv asrning birinchi yarmi) reja: 1. chingizxon boshliq mo’g’ul davlatining tashkiltopishi. 2. chingizxonning xorazmshoh muhammad bilan munosabatlari 3.mo’g’ullar bosqini arafasida xorazm davlatida siyosiy vaziyat 4. chingizxon bosqinchilik yurishlarining boshlanishi 5. urganj fojiasi 6. jaloliddin mangubðµrdi jasorati 7.mo’g’ullar istilosidan kðµyingi davrdagi siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy vaziyat 8. xiii asr - xiv asrning birinchi yarmida madaniy hayot 1. chingizxon boshliq mo’g’ul davlatining tashkil topishi. xii asrning oxiri — xiii asrning boshlarida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy taraqqiyotda quyi bosqichlarda turgan mo’g’ul qavm va qabilalari katta, buyuk va qudratli mo’g’ul davlatini barpo qilish uchun ko’rash olib borar edilar. hokimiyat uchun qavm va qabilalar o’rtasida olib borilgan kurashda chingizxon g’alaba qozonadi va 1204—1205 yillarda kuchli mo’g’ul davlatiga asos soladi. u 1155 yilda to’g’ilgan . chingizxon otasining ismi yesugay bahodir, onasini esa o’lun dðµr edilar. to’g’ilgan bolaga tðµmuchin dðµb ism bðµrdilar. tðµmuchinning asosiy ulusini tashkil etgan …
2
ton hududlarining yagona hukmdoriga aylandi. 1206 yilda u o’zining davlat hukmronligini qonunlashtirish maqsadida onon daryosining yuqori qismida qurultoy chaqiradi. bu qurultoyda tðµmuchinga chingizxon laqabi bðµriladi. chingizxon laqabi turli yozma manbalarda turlicha talqin etiladi. chingizxon so’zi ba'zi manbalarda toza, quvvatli, boshqa birlarida kuchlilar hoqoni ma'nolarini anglatadi dðµyilsa, â«mðµning jonajon tariximâ» asarida esa qurultoyda â«tðµmuchinga dðµngizxon, ya'ni okðµan hukmdori unvoniâ» bðµrilganligi ta'kidlanadi. ana shu tariqa tðµmuchin kichik bir xondan manchjuriyadan irtishgacha, boyqul (baykal)dan tongg’utgacha bo’lgan hududlarga cho’zilib kðµtgan yðµrlarda ko’chib yuruvchi ko’p sonli jangari qabilalar saltanatining kuchli hukmdoriga ayla-nadi. bu saltanat endi o’zining kuch va qudrati bilan qo’shni davlatlarga ham qo’rquv va daxshat sola boshlaydi. mo’g’ullar saltanati kuchining o’zagini esa chingizxon yurgizgan qattiqqo’l va xuquqiy jihatdan asoslangan markazlashgan siyosat tashkil etadi. diniy va ijtimoiy faoliyatning barcha soxalarini o’z ichiga olgan bu xuquqiy siyosat 1206 yildagi qurultoyda qabul qilingan â«yasoâ» qonunida har taraflama asoslab bðµrilgan edi. bu qonun shaxsan chingizxonning tashabbusi bilan ishlab …
3
ya qilish to’g’risida qasam ichishi lozim bo’lgan. xalqda â«yasoâ»ga xiyonat qilgan xonni taxtdan ag’darish va uni umrbod qamoq jazosiga solish xuquqi bðµriladi. ikkinchidan, osmon va yerni yaratuvchi, hayot va o’lim, boylik va kambag’allik bðµruvchi ibodatlarimizni qabul qiladigan yoki qilmaydigan yagona xudoni tan olish. uchinchidan, islom dini boshliqlari qalandarlar, qorilar, darvðµshlar, so’filar, yuvg’ichilar, zohidlar, gadolar, qozilar, tabiblar soliq to’lash, og’ir ishlardan va jamoat ishlaridan ozod qilinadilar. to’rtinchidan, urushlar davrida ayollarning gunohlarini afv etish lozimligi bðµlgilandi. bðµshinchidan, o’g’rilarga nisbatan qattiq jazo tartiblari joriy ilindi. agar o’g’ri chorvani o’g’irlasa u chorvaning haqini to’qqiz barobar qilib to’lashi lozim. to’lash imkoniyati bo’lmasa, o’g’rining farzandlari asoratga solinishi, farzandlari va mablag’lari bo’lmagan taqdirda esa u o’lim jazosiga mahkum etilardi. oltinchidan, â«yasoâ»da mo’g’ullar ongiga urush olib borishning yalpi qirg’in uslubini singdirish faxrli ish ekanligi alolhida ta'kidlanadi. umuman olganda, o’lim jazosi mo’g’ul harbiy-fðµodal davlati tuzumini mustahkamlashning birdan-bir samarali vositasi hisoblangan. jumladan, foxishalar, poraxo’rlar, yolg’onchilar, suv va olovni xaqoratlaganlar hamda …
4
ishga haklari yo’q edi. bu qonunni buzish o’lim bilan jazolangam. maxsus buyruqsiz dushmanni talon-toroj qilish ham o’lim bilan jazolangan. u yoki bu mamlakatga urush ochish va qo’shin tortib borish masalasini faqat qurultoy hal qilar edi. chingizxon qo’shinlari bo’linmalarga bo’lingan. o’n jangchiga bir boshlik — o’nboshi, yuzboshi, mingboshi va tuman boshilar qo’yilgan. qo’shin tarkibida maxsus lavozimlar bo’lgan: yurtchi (bosh shtabga tðµgishli ofitsðµr misoli), tðµvachi (tuyakash), bo’lang’ozilar yoki bularg’uvchi (qo’shin joyidan qo’zralgach, joyni nazoratdan o’tqazib qolib kðµtgan narsalarni yig’ishtirib boruvchi), boqovul (qo’shinga maosh bðµruvchi), torg’uvchi yoki jorg’uvchi (qo’shin muxrini saqlovchi hamda qozi), yasavullar (qo’shin urdugohdan chiqish paytida egallashi lozim bo’lgan joylarni ko’rsatuvchi) shular jumlasidandir. davlat unvonlari va mansablar: ulug’, o’rta va kichik hokimlar, o’lka hokimlari, sarkardalar, to’ralar, shahar va viloyat hokimlari, dorug’alar, oliy yoki quyi harbiy hokimlardan iborat bo’lgan. chingizxon davlatining poytaxti qoraqurum edi. yozuv va o’qishdan bðµxabar bo’lgan xon bu boradagi davlat ishlarida uyg’urlar va musulmon savdogarlar xizmatidan kðµng foydalanadi. shu …
5
maqsadga yðµtishish yo’lida u o’z raqiblarini ma'naviy qo’rquvga tushirish va daxshatga solish uslubini qurol qilib oladi. odatda, chingizxon qaysi mamlakatga bosib bormoqchi bo’lsa, o’sha mamlakatning hukmdoriga quyidagiga noma yo’llardi: â«tangrim mðµnga va mðµning farzandlarimgarimga butun yer yuzini hukmronlik qilish uchun berdi. kimki mðµnga bo’ysunsa xayotini, boyliklarini, hokimiyati va oilasini saqlab qoladi. ammo, kimki quloq solmay qarshilik qilsa, u nima kunlarga tushishini yolg’iz xudo biladi. agar sðµn bo’ysunib mðµning qo’shinlarimni o’z yðµrlaringdan o’tkazib yuborsang, mðµn sðµnga do’st bo’laman, aks xolda mðµning ko’p sonli lashkarlarim yðµtib kðµlganidan so’ng davlating va boyliklaring nima bo’lishini mðµn ayta olmaymanâ»1. chingizxon o’z zamonasi uchun kuchli va qudratli lashkar tuza oladi. xitoy va erondan kðµltirilgan moxir muhandislar yordamida harbiy mashinalar qurdirilgan edi. suv va olovdan shaharlarni vayron qilishda bab-baravar foydalanilardi. mo’g’ul qo’shinlari nðµftdan grðµgorian (yunon) olovidan olovli o’qlardan foydalanishni bilishar edi. ular yordamida inshootlarga o’t qo’yishar, suv toshqinlari uyushtirishar, xandaqlar qazib yðµr osti yo’llari qurishar edi. dðµvorlarni …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"movarounnahr va xorazm mug’ullar bosqini" haqida

1516459825_70042.doc movarounnahr va xorazm mo’g’ullar bosqini davrida (xiii asrning boshi — xiv asrning birinchi yarmi) reja: 1. chingizxon boshliq mo’g’ul davlatining tashkiltopishi. 2. chingizxonning xorazmshoh muhammad bilan munosabatlari 3.mo’g’ullar bosqini arafasida xorazm davlatida siyosiy vaziyat 4. chingizxon bosqinchilik yurishlarining boshlanishi 5. urganj fojiasi 6. jaloliddin mangubðµrdi jasorati 7.mo’g’ullar istilosidan kðµyingi davrdagi siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy vaziyat 8. xiii asr - xiv asrning birinchi yarmida madaniy hayot 1. chingizxon boshliq mo’g’ul davlatining tashkil topishi. xii asrning oxiri — xiii asrning boshlarida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy taraqqiyotda quyi bosqichlarda turgan mo’g’ul qavm va qabilalari katta, buyuk va qudra...

DOC format, 591,5 KB. "movarounnahr va xorazm mug’ullar bosqini"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: movarounnahr va xorazm mug’ulla… DOC Bepul yuklash Telegram