xvi—xvii асрларда эрон

DOC 84.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1507621471_69245.doc xvi—xvii асрларда эрон режа: 1. аббос i нинг урушлари. 2. эроннинг иқтисодий тараққиёти 3. сафавийлар давлатидаги ички зиддиятлар. xvi асрнинг бошларида эрон. xvi аср бошларига келибэрон бир қанча мустақил феодал ерларига бўлиниб кетган эди. эроннинг шарқий қисми — хуросон пойтахтя ҳиротда бўлган темурийлар ҳокимияти остида эди. шарқий қисмида бирбири билан душман бўлган турли туркман сулолалари ҳукмронлик қилардилар. марказий, ғарбий ва жанубий эроннинғ айрим вилоятлари аслида мустақил давлатлар бўлиб, маҳаллий хонлар томонидан бошқариларди, хонларнинг бир қисми кўчмайчи қабилаларнинг бошлиқлари эди. эроннинг ғарбий қисми территориясида.ҳукмронлик қилувчи ана шундай хонлар ўн иккитага етган эди. шимолиғарбий эрон ва жанубий озарбайжон савдосаноат жиҳатидан энг ривожланган вилоятлар ҳисобланарди. табриз, хамадон ва бу ўлканинг бошқа бир қанча шаҳарлар»4 йирик еавдоҳунармандчилик марказлари эди. уларда ипгазлама ва жун газлама, гилам, ипаклик ва чарм буюмлар ишлаб чиқариш тўпланган. эроннинг ана шу шимолий қисмидан муҳим карвон йўллари ўтарди. бу йўллардан урта осиё ипаги европага етка'зиб бериларди. эрон закавказье билан катта …

тимоий ҳаёти нормал ривожланишига халақит берардилар. xvi асрнинг бошларида "ўзянинг энг кенг кўламдаги экспансиясини бошдан кечираётган агрессив султонлар туркияси томонидан хавфнинг ортиб бораётганлиги ҳам янгитдан сиёсий бирлашишни зар)ф қилиб қўйган; сафавийларнинг юксалиши ва сафавийлар давлатининг характери. янги династия ўз номини шайх сайфиддиндан олди (1254—1334). бу шайх xvi асрда озарбайжонда «сафавийё» номли мусулмонлар жамоасига бошчилик қилган эди. сафавийлар халфалар давридаёқ эронда кенг тарқалган шиа мазҳабига мансуб эдилар. xv асрнинг иккинчи ярмида ардабил шайхлари шу қадар мустаҳкамланиб олдиларки, улар озарбайжонда маҳаллий туркман хонларига қарши ҳокимият учун кураш бошладилар. сафавийлар ўз атрофларига эроннинг ўрта ва майда ўтроқ феодалларини жипслаштириб, савдогарлардан мадад олиб, ҳамда деҳқонлар ва ҳунармандларнинг норозилигидан фойдаланиб, айни вақтда айрим турк кўчманчи қабилаларини ўз томонларига оғдиришга муваффақ бўлдилар ва улар орасйдан ўз отлиқ аскарлари сафига чавандозларни ёлладилар. 1499 йилда ардабилнинг ҳамда бўйсундирилган қўшни турк қабилаларининг шайхи бўлган исмоил сафавид xvi асрнинг бошларидаёқ бутун жанубий озаобайжонни эгаллаб, 15.02 йилда табриз шаҳрини ишғол қилди^шу …

и ўртасидаги бу уруш идеологик келишмовчиликлар байроғи остида олиб борилди. эронлар шиа мазҳабига, турклар суннийлар мазҳабига мансуб эдилар. уз ҳукмронлигининг охирида исмоил , грузкяни, сўнгра бутун ширвон хонлигини (шимолий озарбайжонда) бўйсундирди. шу тарзда озарбайжон ва фақат эрон элементларидан ташқари турли турк, тожик, курд, араб ва бошқа элатларни ўз таркибига бирлаштирган ва маркази озарбайжонда бўлган катта давлат анча тез барпо этилди.^ес/^ сафавийлар давлати аҳолисининг учдан бир қисмига яқининй кўчманчилар ташкил қилар эди. озарбайжон, туркман ва форс қабилаларининг жуда кўпчилигида патриархалфеодал муносабатлар ҳукмронлик қиларди, айрим қабилалар эса қабилачилик тузумидан эндигина илк феодализм муносабатларига ўтаётган эди. сафавийларнинг ацча кенг «ямоқ ёстиқ», яъни ўз этник состави жиҳатидан жуда хилмахил бўлган давлати юқорида айтиб ўтилганидек, эронга турклар агрессиями таҳдид қилиб турган вазиятда вужудга келди. кейинчалик бу феодал мустабид давлатнинг ўзи ниҳоятда агрессив давлатга айланиб, закавказье ва урта осиё халқларини ўз ҳокимиятига бўйсундиришга интила бошлади. тил, дин, турмуш ва тарихий традициялар жиҳатидан эронга ёт бўлган бир …

мустақил хонларга қарши кураш — аббос ҳукмронлик қилган дастлабки даврнинг катта қисмини ташкил этди. ундан ортиқ хон давлатлари («мамоликлар») аббос томонидан тамомила тугатилди, кўпгина хонлар қатл этилди, уларнинг ерлари ва бошқа молмулклари эса мусодара қилинди. бунинг натижасида шоҳнинг обруси анча ошди ва бу марказий ҳокимият аҳамиятининг ўсишидаги сабаблардан бири бўлиб хизмат қилди. аббос даврига келиб сафавийлар эроннинг ўз феодаллари ва эрон савдогарлари билан жуда яқинлашиб кетдилар. бу нарса поитахтнинг шимолдан жанубга табриздан исфахон шаҳрига кўчирилидпида. да ифодасини топди ҳарбий ишга катта эътибор берди. аббос туркия би'лан ҳал қилувчи урушга тайёргарлик кўриб, 12 минг кишилик пиёдалар (ўқчилар) корпусидан ва ғуломлар деб аталувчи отлиқларнинг 10 минг кишилик корпусидан иборат мунтазам армия барпо этди. ғуломлар ўз тузилишлари жиҳатдан турк яничарларига ўхшардилар, чунки улар ҳам христиан аҳолидан, асосан закавказьенинг грузин ва арман аҳолисидан зўрлик билан тортиб олинган болалардан ташкил топар эди; бу болалар мусулмонга айлантирилар ва эронда энг фанатик руҳда тарбияланардилар. аббос инглиз инструкторлари …

ада юқорида санаб ўтилган кўпчилик мамлакатлар аҳолисининг аҳволи яхшиланиши у ёқда турсин, балки ҳатто баттар бўлди. хусусан, аббоснинг алоҳида чегара дашт зоналарини (турклар билан янги уруш эҳтимолига қарши) яратиш соҳасидаги тадбирлари грузия билан арманистон аҳолиси учун айниқса оғир мушкилот бўлиб тушди, бунинг натижасида жуда кўплаб аҳоли ўзи туғилиб ўсган жойларни ташлаб кетишга мажбур бўлди. туркия билан уруш тамом бўлгаидан кейин кўп ўтмасданоқ аббос унинг даврига келиб яна ажралиб кетган хуросонни, шунингдек афғонистоннинг каттагина қисмини ўз ерларига қўшиб олдигу^7 1622 йилда аббос қўшинлари форс қўлтиғидаги ормуз портидан португалияликларни ҳайдаб чиқарди. эрон қўшинларининг ормузни қўлга олиш операцияси инглиз флотининг ҳаракатлари билан қўшиб олиб борилди. аммо инглизларнинг ёрдами беғараз эмас эди. аббос англиянинг остиндия компаниясига ўз давлатида пошлинасиз савдо қилиш ҳуқуқини беришга мажбур бўлди. исфахонда ва бошқа шаҳарларда инглиз конторалари ва савдо уйлари очилди. кейинчалик ҳукумат инглизлар билан рақобат қилувчи голландия остиндия компаниясига ҳам кўпгина савдо имтиёзларини берди. эроннинг иқтисодий тараққиёти. xvi асрнинг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xvi—xvii асрларда эрон"

1507621471_69245.doc xvi—xvii асрларда эрон режа: 1. аббос i нинг урушлари. 2. эроннинг иқтисодий тараққиёти 3. сафавийлар давлатидаги ички зиддиятлар. xvi асрнинг бошларида эрон. xvi аср бошларига келибэрон бир қанча мустақил феодал ерларига бўлиниб кетган эди. эроннинг шарқий қисми — хуросон пойтахтя ҳиротда бўлган темурийлар ҳокимияти остида эди. шарқий қисмида бирбири билан душман бўлган турли туркман сулолалари ҳукмронлик қилардилар. марказий, ғарбий ва жанубий эроннинғ айрим вилоятлари аслида мустақил давлатлар бўлиб, маҳаллий хонлар томонидан бошқариларди, хонларнинг бир қисми кўчмайчи қабилаларнинг бошлиқлари эди. эроннинг ғарбий қисми территориясида.ҳукмронлик қилувчи ана шундай хонлар ўн иккитага етган эди. шимолиғарбий эрон ва жанубий озарбайжон савдосаноат жиҳатидан энг ривожла...

DOC format, 84.0 KB. To download "xvi—xvii асрларда эрон", click the Telegram button on the left.

Tags: xvi—xvii асрларда эрон DOC Free download Telegram