xvi-xvii асрларда польша

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1480793006_66371.doc xvi-xvii асрларда польша режа: 1. xvi-xvii асрларда польшанинг иктисодий ва сиёсий тузуми. 2. польшада реформация харакатларининг кенг таркала бошланиши ва кирол хокимиятининг заифлашиб кетиш окибатлари. 3. польшага карши казак-дехконлар ва костка наперский кузголони. xvi асрда польша катта давлат эди. буюк польша, мазовия, кичик польша, литва, галиция, жануби-гарбий русь, гарбий ва шаркий пруссия (бу улка карам, вассал мамлакат сифатида), ливониянинг бир кисми (лифландия) польша давлати составига кирган эди. xvi аср бошларида польшанинг беш милнга якин ахолиси бор эди (уша даврдаги англия ёки нидерландиядагига караганда анча ортик эди). аммо шу билан бирга xvi асрда польша типик агар мамалакат булиб колаверди. умумуан унинг саноати ва савдоси яхши ривожланмаган эди. туркларнинг шарки-жанубий европадаги истилолари муносабати билан ва буюк географик кашфиётлар натижасида польша халкаро савдонинг асосий йулларида четда колиб кетган эди. шаркий европадаги бошка мамлакатлар (шаркий германия, балтика буйи мамлакатлари) каби польша хам гарбий европадаги саноат сохасида анча тарккий килган мамлакатларга кишлок хужалик махсулотлари …
2
хтиёрига тамомила топширарди. 1496 йилда кабул килинган конун (статут) тирикчилик учун пул топиш максадида бир дехкон оиласидан факат бир кишинигнг четга кетиб ишлаши мумкин деб, дехконларнинг четга чикиб кетишларини чеклаб куйган эди. 1520 йилда кабул килинган конун илгари баршчига билан сира алокаси булмаган дехконларни хам хафтада бир кун баршчина ишлаб беришга мажбур этар эди. 1543 йилда кабул килинган конунда помешчик ерларида яшаган дехконлар учун «пан хохиш-иродаси билан) чексиз баршчина урнатилди. савдо-сотик ишлари билан шугулланувчи поляк шляхтаси иктисодий монополияни факат уз синфи кулида саклаб колишга интилди. хукумат шляхтанинг чет элларга кишлок хужалик махсулотларини бож туламай чикариши учун имконият берган ва спир тайёрлаш монополиясини шляхта кулига топшириб куйган эди. кишлокдаги карвон саройлар, темирчилик устахоналари ва тегирмонларнинг хаммаси помешчиклар монополияси эди. помешчиклар манфаатини кузлаб, хукумат чет эллардан киритиладиган саноат моллардан бож олмас ва помешчикларга зарур булган саноат молларини польшадан четга чикартирмас эди. польшада xv асрнинг иккинчи ярми xvi асрнинг биринчи ярмида шахар ривожланишида …
3
н-аста поляклар билан кушилиб кетдилар. аммо польшадаги шахар хаётининг бу юксалиши унча узокка чузилмади. бунга кисман савдо йулларининг узгариши, хусусан туркиянинг болкон ярим оролидаги истилолари муносабати билан кора денгизнинг ждануби-шаркида ва дунай сохилида савдонинг касодга учраши сабаб булди. крепостной хукук авжига чиккан хамда поляк шахарлари иктисодий ва сиёсий жихатдан заиф булган шароитда феодаллар (панлар ва шляхталар) мамлакатда бутун хокимиятни уз кулларида саклаб турар эдилар. урта асрлар охирида европанинг купчилик мамлакатларида марказлашган давлатнинг сиёсий формаси булган абсолютизм ташкил топган холда, польшада аслида xvi асрда хам феодал таркок монархияси хукм сурмокда эди. кирол хокимияти жуда заиф булиб, номигагина мавжудэди. польша кироллиги чин маънодаги монархия эмас эди. дворянлар сейми сайлаб куядиган ва хукуклари шу сейм томониадн чеклаб куйилган кирол чинаккам киролдан кура, узига хос поляк,дворян, шляхта республикасининг умрбод президентига ухшар эди. польша киролининг доимий армияси йук эди. шунинг учун у томомила шляхта лашщкарига, яъни (посполита кулатувчилари) га карам эди. киролнинг молиявий ахволи хам …
4
янларни ва кисман шахар доираларини камраб олади. черковга карашли жуда куплаб котолик ерларнинг суякларизация килиниши купгина панлар ва шляхталар орасида хайрихохлик тугдирди. аслида бу нарса турли феодал тудаларининг узаро курашишига айланиб кетди, чунки хар бир рефармацион окимнинг у ёки бу магнатларидан иборат хомийлар бор эди. 1570 йилда сандомирдаги съездда миллий поляк реформациялаштирилган яерковини яратиш йулидаги уриниш мувафакиятсиз чикди. сигизмунд ii август вактида (1548-1572) польша уз ерларини анча кенгайтирди. 1561 йилда иван грознийга карши олиб борилган ливония уруши давомида лифлантия польшага кушиб олинди. шундан бир неча йил кейин уша ливония уруши туфайли польша литва билан янги иттифок тузди. 1569 йилда поляк ва литва феодалларининг люблинда булиб утган кшма сейминда умумий поляк –литва сеймига эга булган ва умумий ташки сиёсат олиб борадиган бирлашган литва – польша давлати тузилганлиги эълон килинди. кенг литва –рус ерларининг кушиб олинишига ва колонизация килишига кенг имкон берди. шаркдаги коллонизатарлик сиёсати католиклар реакциясининг узил-кесил галабаси учун шароит тугдириб …
5
илда ягеллолар сулолси тугади. бу сулоланинг сунги намояндаси булган сигизмунд ii августдан фарзадн колмади. сайловларда (элексияда) пнлар польшанинг тожи-тахтини француз шахзодаси ва кейинчалик генрих iii номи билан франциянинг кироли булган генрих валуага таклиф килдилар. генрих атиги бир неча ойгина польшанинг кироли булиб турди. у акаси карл ix улгалиги тугрисидаги хабарни эшитиши биланок польшадан жунаб кетди. аммо унинг номи польша киролларининг хукукини яна хам чеклаб куйиш билан машхурдир. 1573 йилда генрих «артикуллар» (моддалар) ни имзолаши керак эди; бу «артикуллар» киролга тахт вориси белгилашни ман килган, сеймлар чикарган карорларни тасдиклаш ёки рад килиш, сулх тузиш ва лашкар туплаш (посполит кулаши) хукукларидан киролни махрум килар эди. стефан баторийнинг ворислари булган ва швед кироли ваза хонадонидан чиккан кирол сигизмунд iii (1587-1632) хамда унинг угли владислав iv (1632-1648) замонида кирол хокимиятининг обруси бирмунча кутарилди. шу билан бирга янги сулоланинг кушни халкларга нисбатан тутган агрессив, боскинчилик сиёсати окибатида польша давлатинингн мустахкамланишига эмас, балки аксинча, унинг очикдан-очик …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xvi-xvii асрларда польша"

1480793006_66371.doc xvi-xvii асрларда польша режа: 1. xvi-xvii асрларда польшанинг иктисодий ва сиёсий тузуми. 2. польшада реформация харакатларининг кенг таркала бошланиши ва кирол хокимиятининг заифлашиб кетиш окибатлари. 3. польшага карши казак-дехконлар ва костка наперский кузголони. xvi асрда польша катта давлат эди. буюк польша, мазовия, кичик польша, литва, галиция, жануби-гарбий русь, гарбий ва шаркий пруссия (бу улка карам, вассал мамлакат сифатида), ливониянинг бир кисми (лифландия) польша давлати составига кирган эди. xvi аср бошларида польшанинг беш милнга якин ахолиси бор эди (уша даврдаги англия ёки нидерландиядагига караганда анча ортик эди). аммо шу билан бирга xvi асрда польша типик агар мамалакат булиб колаверди. умумуан унинг саноати ва савдоси яхши ривожланмаган эди. т...

DOC format, 71.5 KB. To download "xvi-xvii асрларда польша", click the Telegram button on the left.

Tags: xvi-xvii асрларда польша DOC Free download Telegram