ilk urug’ jamoasi

DOC 74,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1491153003_67922.doc ilk urug’ jamoasi reja: 1. so’nggi paleolit davrining tabiiy sharoiti va xo’jalik o’qlari. 2. hozirgi zamon odamining paydo bo’lishi 3. urug’ning vujudga kelishi. keyingi paleolitning (40 ming yildan 14 ming yilgacha ilgarigi) tabiiy sharoitlari, odamning mehnat qurollari, turar joylari va o’rnashishlari. keyingi paleolit vyurm muzlanishi davriga oid deb hisoblanadi. vyurm muzliklari riss muzliklariga qaraganda kichikroq telitoriyani egallagan (evropada bu muzliklar faqat baltika dengizi havzasini va unga tutashib turgan rayonlarni qoplab olgan). lekin muzliklar boshlanishi bilan birdan qattiq sovuq tushgan. shimoliy evropada, osiyo va amerikada iqlim quruq va juda sovuq iqlimga aylangan. madlen davrida eng sovuq iqlim bo’lgan. keyingi paleolit yaqin bo’lgan evropada va shimoliy evropada yaxshiroq o’rganildi. evropaning atlantika buyi qismdagi muzliklarga yaqin bo’lgan oblastlari uchta izchil arxeologik madaniyat orinyak, salyutre va madlen madaniyatlari bilan ko’rsatildi. orinyak madaniyati bilan bir zamonda pirigar madaniyati (frantsiyada perigor platosidagi g’orlaridan topildi), grimaldi madaniyati (italiyadagi grimaldi g’ori) va kostyonki madaniyati (voronej yaqinidagi kostyonki …

ishni) ko’rsatadi. yuqori paleolit turar joylarida keskichlar, tarashlagichlar, yung’ichlar pichoklar, teshkichlar, tillar, mayza uchlari, chanchak (sanchki), mayzalar manza irg’itgichlar, garpunlar, ko’zli ninalar, pardozlagich, teshikli suyak kassalar, "yulboshchilar xassalari", "boshliqlar hassalari", nomlari bilan ma’lum, mayza soplarini, mayazalar kamon o’qlarini to’g’rilash uchun ishlatilgan moslamalar topilmoqda. yuqorida sanab chiqilgan qurollardan faqat turli tuman tipdagi ikkita qurol keskichlar va tarashlagichlar eng muhim qurollar bo’lgan odamlar keskichni qurollar ishlab chiqarish uchun yaratishgan. katta materiallardan (suyak va mugizdan) qurollar yasashda keskichda foylalanishgan. tarashlagichlar bilan yumshoq materiallar (teri, yog’och)ga ishlov berilgan. tarashlagich muste tarashlagichidan farq qilib, ish bajaruvchi yoysimon qismi bo’lgan, uzun plastinadan iborat. ba’zi bir qurollar qulay bo’lishi va ularning durust ishlashi uchun bu qurollarga gardishlar va sop (dasta)lar o’rnatilgan. sop chaqmoqtoshga bog’lab quyilgan. shu tariqa sostavli (tartibli) qurollar paydo bo’lgan; bunday qurollardan foydalanishga o’tish qurol yasasa texnikasini rivojlantirish va murakkablashtirishda muhim bosqich bo’lgan. mayaza irg’itgich odamlarning kuchini to’ldiradigan birinchi mexanik vosita bo’lgan. toshga ishlov berish …

hdan iborat. asosan faqat suyani kesish usuli vujudga keladi. keyingi paleolitda qurollar yasash uchun hayvon suyaklari va shoxlaridan keng foydalana boshlaganlar. qurollarning turlari buyicha orinyak va salyutre madaniyatlari bir-biridan farq kilmaydi. ularning ishlanishdagina tafovut ko’zga tashlanadi. chunonchi, salyutre davridagi sixma retush yuqori darajada takomillashgan. faqat chetlarigina emas, balki butun sirti xal retush bilan ishlangan dafma bargisimon va tol bargsimon nayza uchlari buning dalili bo’lib xizmat qiladi. madlen madaniyati sikma retush usulining yo’q bo’lib ketishi, suyak qurollarning ko’p bo’lishi, mayda keskichlar va garpunlarning keng tarqalishi bialan xarakterlanadi. keyingi paleolitdagi ovchilik va terib-termachlab ovqat topish tirikchilik manbalari bo’lib qola bergan. baliq ovlash yuzaga kelgan. er sharidagi turli rayonlarida bu mashg’ulotlarning roli xilma-xil bo’lgan. ularning roli tabiiy sharoitlariga bog’liq bo’lgan. masalan muzliklarga yaqin mintqada ovchilik, janubi sharqiy osiyoda esa terib-termachlab ovqat topish aholining asosiy mashg’uloti bo’lgan. arxeologlar mashg’ulotlarning yunalishiga mehnat qurollarining shakllari va ularni yasash texnikasiga, shuningdek turar joylarning xususiyatlarga qarab, keyingi paleolitda …

ol bug’usi ovchilikning asosiy ob’ekti bo’lgan. turar joylarda mamont suyaklari kam va birta-yarimta uchraydi. g’arbiy evropada orinyak-salyutre zamonida mamontlar va karkidonlar haydab kelib ovlash usuli bilan ko’p darajada kirib yurilgan. sharqiy evropa va shimoliy osiyoda mamont butun madlen madaniyati davomida ko’p uchraydi. mazkur keng oblastlarda keyingi paleolitla aholi zichligi kamrok bo’lgan. shuning uchun ovchilar mamontlarni g’arbiy evropadagi kabi darajada qirib yubora olishmagan. manzillarda yashovchi odamlar egan hayvonlarning soniga qaraganda, keyingi paleolit zamonida ovchilik muvaffaqiyatli bo’lgan. masalan, arxeologlarning hisoblashlariga ko’ra, prjedmostda (chexoslovakiyada) 1000 ga yaqin mamont suyaklari, axmvrosiyovkada (ukraina) 1000 tacha biroz (yovvoyi ho’kiz) suyaklari salyutreda qariyb 10 ming ot suyaklari topilgan yalpi uyushqoqlik bilan haydab kelib qilingan bu ov mustaedagiga nisbatdan ancha unumli bo’lgan. hayvonlarni haydab kelib qilingan ovni manzillar topografiyasi tasdiqlaydi. ular jarliklarga kelib yaqin o’rnashgan. haydab kelish usullari takomillashtirilgan. hayvonlarni faqat jarliklarga va botqoqlargagina emas, balki oldindan qazib quyilgan chuqurlarga olov yordamida haydab kelishgan. muzliklar yonidagi zonalar olisda …

uchog’i bo’lgan kichik-kichik cho’zinrok va bir necha o’choqli uzun er to’lalar) qurishgan. muzlik yaqinidagi zonada doimiy qishki turar joylar (erto’lalar)ning va manzilgohlarda madaniy yotqiziqlar qalin qatlamining mavjud bo’lishi ayniqsa stinyak-salyutoe zamonida uzoq davom etgan o’troqlikdan dalolat beradi. odamlar hayvonlarni qirib bitirgungacha bir joyda yashaganlar, keyin esa turar joylarini yangi erlarga kechirib olib borganlar. madlenda odamlarning ancha xarakatchan hayot kechirganlari ko’riladi, bu narsa ko’chib yuradigan shimol bug’ularini ovlash bilan bog’liqdir (ular qishda janubda yashab yozda shimoldagi tundra yaylovlaricha ko’chib ketishadi). shu sababdan madlen manzilgohlaridan madaniy qatlam yupqaroqdir. muzliklardan uzoqdagi janubiy oblastlarda doimiy turar joylar bo’lmagan, chunki odamlar ko’chmanchi bo’lmagan. mehnat unumdorligining osha borishi va turmush sharoitlarining ancha yaxshilanishi tufayli aholining zichligi orta borgan, shu bilan birga hayvonlarni ko’plab haydab kelib ovlash kuchaydi. hayvonlarning kirg’in qilib bitirilishi sababli odamlarning ovchilik uchun yangi rayonlarning o’zlashtirishlariga tug’ri keladi. shu tufayli ular shimol tomonga siljib borishga majbur bo’lishgan. evropada odam baltika bo’yigacha kirib borgan, va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ilk urug’ jamoasi"

1491153003_67922.doc ilk urug’ jamoasi reja: 1. so’nggi paleolit davrining tabiiy sharoiti va xo’jalik o’qlari. 2. hozirgi zamon odamining paydo bo’lishi 3. urug’ning vujudga kelishi. keyingi paleolitning (40 ming yildan 14 ming yilgacha ilgarigi) tabiiy sharoitlari, odamning mehnat qurollari, turar joylari va o’rnashishlari. keyingi paleolit vyurm muzlanishi davriga oid deb hisoblanadi. vyurm muzliklari riss muzliklariga qaraganda kichikroq telitoriyani egallagan (evropada bu muzliklar faqat baltika dengizi havzasini va unga tutashib turgan rayonlarni qoplab olgan). lekin muzliklar boshlanishi bilan birdan qattiq sovuq tushgan. shimoliy evropada, osiyo va amerikada iqlim quruq va juda sovuq iqlimga aylangan. madlen davrida eng sovuq iqlim bo’lgan. keyingi paleolit yaqin bo’lgan evropada v...

Формат DOC, 74,5 КБ. Чтобы скачать "ilk urug’ jamoasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ilk urug’ jamoasi DOC Бесплатная загрузка Telegram