ғарбий европанинг ўрта аср маданияти

DOC 120,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1507620986_69241.doc ғарбий европанинг ўрта аср маданияти режа: 1. ўрта аср мактаби. университетлар. 2. ўрта аср ереслари ва уларнинг ижтимоий характери 3. католик черковининг ереслар билан кураши. урта аср маданияти ва черкови. урта аср маданияти черков-диний идеология билан чамбарчас боғланган эди. черков таъси-ри ўрта аср маданиятининг жуда турли-туман соҳаларида: фан-да, мактабда, адабиётда, санъатда акс этди. урта аср жамиятида черковнинг аҳамияти жуда катта эди. черков европа мамлакатларининг ҳар биттасида энг йирик ер эгаси эди. турли королликлардаги ерларнинг деярли учдан бири черков корпорацияларига қарарди. черков катта сиёсий куч эди. руҳонийлар ўз ораларидан король амалдорлари, канцлерлар, давлат секретарлари, марказии муассасаларнинг амалдорлари ва бошқаларни етиштириб чиқардилар. урта асрдаги тоифавий йиғинларда (генерал штатлар, парламент, кортеслар ва ҳ. к. ларда) руҳонийларнинг вакиллари кўплаб қатнашарди. лекин идеология масаласида черков айниқса катта роль ўйнар эди. черков ўз обрў-эътибори билан ўрта аср феодал тузумини муцаддаслаштирган бўлиб, феодал жамиятишшг диний раҳбари xисобланар эди. диний-аскетик дунёқарашнинг ҳукмронлик қилиши. халқ оммаси тарбияланган ўрта …

олий мартабали вакиллари, аслида дунёвий феодал-ларнинг турмуш тарзига эргашиб ҳатто ўзларининг аскетик қои-даларини ҳам қўпол равишда бузардилар. шаҳарликлар ва деҳ-қон халқ оммаси ҳаётининг бутун алам ва кулфатига бардош бериб «осойишта» меҳнат қилиб кун кечираверган. урта аср жа-мияти ёппасига монастирлардан иборат бўлиб, унда одамлар фақат чилла ўтирардилар ва тоат-ибодат билангина машғул бўлардилар, дейилса, албатта хато бўлур эди. аммо, шунга қа-рамасдан, аскетизм расмий таълимот бўлиб, у черков кафедра-сидан туриб пропаганда қилинарди, мактабда ёшларга ўрта аср даври адабиётининг кўпгина хилларига зарурий элемент бўлиб кирган аскетизм таълимоти ўқитиларди. турли синфларга ман-суб бўлган кишиларнинг анчагинаси озми-кўпми аскетизмни ёқлаб, унинг қоидаларини баъзан жиддий равишда бажарарди. урта асрлар даврида аскетизм диний ҳукмронликнинг энг яққол ифодаси эди. бу вақтларда аниқ фанлар эндигина куртак отиб келаётган эди, инсоннинг табиат кучлари устидан ҳокимлиги ҳали унча такомиллашмаган эди, ижтимоий муносабатлар эса кескин антагонистик ва крепостниклик асосига қурилган бўлиб, халқ оммаси долимо азоб-уқубат чекар, лом-мим деб овоз чиқар-мас, қўрқув ваҳимада кун кечирар …

зод қи-лиш бобида бошланиб кетган жараённи яққол кўрсатди. xiv—xvi асрларда европада уйғониш даврининг янги ма-данияти ёки гуманизм олий даражага эришди. бу маданият очиц ифодаланган дунёвий маданият эди. гуманистларнинг кўпчилиги черков-диний масалаларга бутунлай бепарволик билан қарарди. гуманистларнинг майдонга келиши кейинги ўрта аср даврида европа жамиятидаги энг прогрессив пешқадам табақала-рга черковнинг таъсири йўқолганлигидан дарак берарди. ўрта аср мактаби. университетлар. урта аср даврида уч хил мактаб бор эди. черков ва монастирлар ҳузурида ташкил этил-ган қуйи мактаблар элементар саводли диндор шахслар — кли-риклар тайёрлашни ўз олдига мақсад қилиб қўйган эди. бу мак-табларда латин тилини1 (католикларнинг тоат-ибодат қилиши шу типда олиб борилган) ўрганишга, ибодат қилиш ва дуолар ўқиш тартибларини ўрганишга асосий эътйбор берилар эди. кўп-роқ епископлик кафедралари ҳузурида вужудга келган ўрта мактабда етти «эркин санъат»ни (грамматика, риторика, диалектика ёки логика, арифметика, геометрия, геъграфия, астрономия ва музика ҳам шунга кирарди) ўрганиш тажриба қилинарди. биринчи уч фан тривиум, еўнгги тўрттаси — квадривиум деб аталган. кейинроқ «эркин санъат»ни …

билан таъсис этган). аммо ита-лиянинг олий мактаблари — рим ҳуқуқига ихтисослашган бо-лонь юридик мактаби ва салёр медицина мактаби анча илгари асрадеқ университетларнинг марказлари ролини ўйнай бош-лаганлар. европадаги бошқа университетлар асос қилиб олган париж университета устави тўртта факультетдан: артистик, медицина, юридик ва теология (диний руҳда фалсафа ўқитиш ҳам бунга киради) факультетларидан иборат бўлган. англиядаги xiii асрда таъсис этилган оксфорд ва кембриж университетлари, испаниядаги саламанк ва италиядаги неаполь университетлари европадаги энг қадимий университетлар эди. xiv асрда марказий европада—прага, краков, гейдель-берг, эрфурт ва кёльн шаҳарларидаги университетлар барпо этилди. xv асрда университетлар сони тез кўпайди. 1500 йилда бутун европада 65 та университет бор эди. урта аср университетларида даре латин тилида олиб бори-ларди. ўниверситетда даре беришнинг асосий методи профессор-лар лекцияси эди. илмий алоқа қилишнинг тарқалган формаси нлмий тортишув ёки очиқ мунозаралар- бўлиб, бундай илмий тортишув ва очиқ мунозаралар вақт-вақти билан теология-фал-сафий темаларда бўларди. илмий тортишувларда асосан университетларнинг профессорлари қатнашардилар. лекин схо-лалар (студентлар) учун ҳам шундай …

лоса чиқариш тарзида мантиқйй баён қилищ формасини қабул қилиб олди. урта аср олимлари теология-фалсафий масалалар билан шуғулланган пайтларидагина эмас, балки табиатни ўрган-ган пайтларида ҳам шахеий обрў-эътибор ғоят катта роль ўйна-ган, лекин амалий тажриба кичик миқёс касб этган эди. масалан, ўрта аср замонларида география соҳасида аристотелнинг ва бошқа қадимий авторларнинг орбў-эътибори бегумон бўлиб, унинг тўғрилигига ҳеч ким шак-шубҳа қилолмасди. медицинада бир қанча бидъат-хурофотлар мавжуд бўлиб, бу бидъат хуро-фотлар аерлар бўйича мустаҳкам сақланиб келди, чунки ўрта аерлар даврида сивясекция сингари зарурий эксперимент деяр-ли ўтказилмасди ва мурдалар анатомияси бўйича мунтазам иш олиб борилмасди. анатомияга дойр баъзи бир билимлар кўпроқ араб медицина китобларидан олинган эди. урта аерлар даврига-ча етиб келган врачлик ишларига дойр бир неча қадимий трак-татлар сингари, арабларнинг бу қитоблари ҳам европада- шак-шубҳасиз обрў-эътибор қозонган эди. европанинг кўп мамлакатларига ёйилган илмий ҳаракат, яъни илк даврдаги схоластика ўз тараққиётида муайян ижобий натижага эга бўлди. аввало схоластлар узоққа чўзилган танаф-фусдан кейин антик меросни ўрганишни (антик …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ғарбий европанинг ўрта аср маданияти"

1507620986_69241.doc ғарбий европанинг ўрта аср маданияти режа: 1. ўрта аср мактаби. университетлар. 2. ўрта аср ереслари ва уларнинг ижтимоий характери 3. католик черковининг ереслар билан кураши. урта аср маданияти ва черкови. урта аср маданияти черков-диний идеология билан чамбарчас боғланган эди. черков таъси-ри ўрта аср маданиятининг жуда турли-туман соҳаларида: фан-да, мактабда, адабиётда, санъатда акс этди. урта аср жамиятида черковнинг аҳамияти жуда катта эди. черков европа мамлакатларининг ҳар биттасида энг йирик ер эгаси эди. турли королликлардаги ерларнинг деярли учдан бири черков корпорацияларига қарарди. черков катта сиёсий куч эди. руҳонийлар ўз ораларидан король амалдорлари, канцлерлар, давлат секретарлари, марказии муассасаларнинг амалдорлари ва бошқаларни етиштириб чиқарди...

Формат DOC, 120,5 КБ. Чтобы скачать "ғарбий европанинг ўрта аср маданияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ғарбий европанинг ўрта аср мада… DOC Бесплатная загрузка Telegram