1873-1876 yillardagi qo‘qon xonligidagi xalq harakatlari

DOC 54.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483552403_67241.doc 1873-1876 yillardagi qoâqon xonligidagi xalq harakatlari reja: 1. xix asrning 70-yillarida qoâqon xonligi. 2. poâlatxon qoâzgâoloni va uning bostirilishi. 3. qoâqon xonligining tugatilishi. rossiya davlati buxoro va xiva xonliklariga qarshi bosqinchilik urushi olib borayotgan yillarda qoâqon xonligi oâz boshidan chuqur siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy boâhronni kechirayotgan edi. bu vaqtga kelib xonlikning oqmachit, turkiston, sayram, chimkent, avliyoota, pishpak, almati kabi viloyatlari yaâni davlatning deyarli yarmi rossiya tomonidan bosib olingan edi. qoâqon xonligining hududi asosan fargâona vodiysidan iborat boâlib qolgandi. xonlik hududi qisqarib ketganligi uchun ham xazinaga tushadigan mablagâi kamayib ketgandi. xazinani toâldirish uchun esa ogâir va xilma-xil soliq va majburiyatlar joriy etiladi. qoâqon xoni xudoyorxon soânggi 10 yillik (1865-1875) hukmdorligida xalqni ayovsiz taladi, bu davr oâgârilik va qotilliklarga toâla boâldi. ayni shu vaqtda chor istilochilari qoâqon xonligini tugatishga kirishdilar. qoâqon xoni xudoyorxon qoârqoq va tadbirsiz boâlganligi uchun vatan himoyasi yoâlida biron arzigulik ish qilmadi.aksincha chor hukumati panohida oâz taxtida oâtirishni oâylardi, …

otni tunqotar madrasasida olgan. 1867 yili fargâonaga qaytib kelib, soâxdagi koâchmanchi qirgâizlar orasida 2 yil yashaydi. keyinchalik andijondagi masjidlardan birida imomlik qilgan, ayni paytda savdogarchilik bilan ham shugâullangan. u soxta poâlatxon boâlish taklifini toshkentda qabul qilgan. sobiq hukmdor olimxonning nevarasi sifatida siyosiy kurashga otlangan mulla isxoq poâlatbek xalqning xudoyorxonga va rossiyaga qarshiligini anglab, namangan tumanidagi koâchmanchi qabilalarning yordami bilan atrofiga 500 kishini toâplashga erishadi. shu tariqa poâlatbek boshchiligidagi xalq qoâzgâoloni boshlanib ketadi. bu vaqtgacha ham mamur mergan boshchiligida andijon tumanida, maâmun shoumurzoq boshchiligida chotqolda qoâzgâolon koâtarilgan edi. ammo ular xon qoâshinlari yordamida bostirilgan. poâlatxon boshchiligidagi xalq harakati oâsha qoâzgâolonlarning bevosita dvomi boâldi. poâlatxon oâz atrofiga qirgâiz-qipchoqlardan askar toâplaydi. 1873 yilda unga abdurahmon oftobachi (qoâqonning sobiq hukmdori musulmonqulning oâgâli), xudoyorxonning toângâich oâgâli nasriddinbek (andijon hokimi) va akasi murodbek (margâilon hokimi) kelib qoâshiladilar. xudoyorxon soxta poâlatxonga qarshi qoâshin yuborishga majbur boâladi. ikki oârtada boâlgan jangda qoâzgâolonchilar magâlub boâlib, chekinadilar. shundan keyin poâlatxon …

onni ham egallab, oltiariqqa yaqinlashadi. qoâzgâolonni bostirishga ojizligini payqagan xudoyorxon rossiya imperiyasi suyanadi va fon kaufmanga murojaat qilib, qoâqonga rus qoâshini va zambaraklarini yuborishni soâraydi. rossiya xudoyorxon bilan siyosiy diplomatik oâyin olib borib, unga nisbatan makkorlik qiladi. xudoyorxon 1875 yil avgustida oâz oilasi bilan toshkentga, rus elchixonasi panohiga qochib boradi. u 70 kishilik ahli ayoli, 500 ga yaqin hamrohlari, 40 arava xazina bilan toshkentga turkiston general gubernatori fon kaufman huzuriga panoh tortib kelgan. kaufman 40 arava xalq boyligini musodara qilib, xudoyorxonning oâzini orenburgga surgan qiladi. keyinchalik xon orenburg tutqinligidan qochgan. xudoyorxon qoâqondan chiqib ketishidan oldinoq yuqori tabaqa vakillari qoâqon taxtiga nasriddinbekni oâtqazadilar. lekin rossiya hukumati uni xonligini tan olmasdan, xonlikni batamom tugatish harakatini boshlab yuboradi. 1875 yil 9 avgustda urush harakatlar boshlanib ketadi. birinchi harbiy toâqnashuv oârgâozi darasida boâldi. bu yerda turgan 800 qoâzgâolonchiga qarshi polkovnik yegashtin boshchiligidagi yaxshi qurollangan 100 askar hujum qiladi. qoâzgâolonchilarning asosiy otryadi 14 avgust kuni …

rganini aniq raqamlarda ifodalash qiyin. toâsiqlar orqasida va mahram qalâasi ichida 100 dan ortiq murda topilib, dafn etildi. mahram orqasidagi maydonda kazaklarning qilichi bilan chopilgan 1000 dan ortiq murdani otryaddagi yigitlar yigâishtirib olishib, koâmishdi; general fon kaufmanning qoâriqchi boâlinmasi daryo yoqalab qochayotganlarni quvib, 100 kishini qilichdan oâtkazdi. togâdan tushib kelib otryadlarimizga qoâshilgan chavandozlar ham koâp qurbon berishdi. ulardan qanchasi oâlib, qanchasi yarador boâlgani nomaâlum. juda koâp qoâqonliklar sirdaryoga choâkib ketdi. ochigâini aytganda, shafqatsiz qirgâin roây berdi, chegaramizni buzishga jurâat etib, yerlarimizga bostirib kirishgani va bizga tobe odamlarning osoyishtaligini buzgani uchun munosib intiqom olindiâ». skobelevning maâlumotnomasiga koâra, jang maydonidan 2000 salla yigâib olingan; vereshchagin buni ikkiga boâladi, ammo âjang chakki boâlmadiâ deb qoâshib qoâyganâ. âbiz 39 zambarak (daryoga tushib ketgan toâp bu hisobga kirmaydi) 1500 miltiq, behisob nayza, qilich, choâqmor, 50 dan ortiq tugâ, bayroq, nishonlarni oâlja qilib oldik. qalâada oâq-dori, snaryadlar va qoârgâoshin hamda 1910 pud un, 837 pud guruch, …

bilan qoâqon sari harakatni davom ettiraman. sizga tobe ulugâ imperator qoâshinlari oâz shuhratiga munosib mardona jang qildi. vazifa aâlo darajada bajarildiâ». a.i.terentevning bergan maâlumotiga koâra; aderkas (chor zobiti) qashqar qishlogâida dushmanning ot-aravalari bilan kelayotgan toâdalariga duch kelib qoldi. koâcha butunlay chang-toâzon bilan qoplangandi. kazaklar chang toâdasiga qarata miltiqlardan oâq uzib, soâng hujumga oâtishdi. oqibatda toârt bayroq, 25 miltiq, behisob qilich va nayza, bir qancha ot va yuk ortilgan 10 arava oâlja olindi. biz talofat koârmadik. 40 ga yaqin dushman oâldirildiâ». â«dushman (namangandagi jang tafsiloti) skobelevning hisobiga koâra 3800 kishini yoâqotdi. uch kun ichida bizning talofatimiz; quyi amaldagilardan olti kishi oâldi, 29 kishi yarador boâldi, 3 zobit yaralandiâ». xullas, 29 avgustda general k.p.kaufman boshliq rus qoâshini qoâqon shahriga gâolib sifatida kirib keldi. qoâqon aâyonlari xudoyorxonning oâgâli nasriddinbek boshchiligida undan kechirim soâraydilar. 1875 yil 22 senyabrda nasriddinbek bilan kaufman oârtasida olib borilgan muzokaralardan soâng tengsiz va sharmandali bitim imzolandi. bu bitimga koâra …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "1873-1876 yillardagi qo‘qon xonligidagi xalq harakatlari"

1483552403_67241.doc 1873-1876 yillardagi qoâqon xonligidagi xalq harakatlari reja: 1. xix asrning 70-yillarida qoâqon xonligi. 2. poâlatxon qoâzgâoloni va uning bostirilishi. 3. qoâqon xonligining tugatilishi. rossiya davlati buxoro va xiva xonliklariga qarshi bosqinchilik urushi olib borayotgan yillarda qoâqon xonligi oâz boshidan chuqur siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy boâhronni kechirayotgan edi. bu vaqtga kelib xonlikning oqmachit, turkiston, sayram, chimkent, avliyoota, pishpak, almati kabi viloyatlari yaâni davlatning deyarli yarmi rossiya tomonidan bosib olingan edi. qoâqon xonligining hududi asosan fargâona vodiysidan iborat boâlib qolgandi. xonlik hududi qisqarib ketganligi uchun ham xazinaga tushadigan mablagâi kamayib ketgandi. xazinani toâldirish uch...

DOC format, 54.5 KB. To download "1873-1876 yillardagi qo‘qon xonligidagi xalq harakatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: 1873-1876 yillardagi qo‘qon xon… DOC Free download Telegram