zarralar o’zaro ta’siri

DOC 98,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663000106.doc sm 8 10 - sm 16 10 - e n u d m n t n t b q q 3 1 2 3 - ms r / h » m s m r w 18 10 / - = » h 137 / 1 / 2 = = s e a h s g a s s h / 2 = n c c = ' c c f ' c c f ' u n c q / cos = u q ò - - = w w b d n c e z dx de ] ) ( 1 [ ) / ( 2 2 2 2 1 p n b ) ( c v = b w e ms q / 2 » 2 2 1 ) / )( / ( 1 ms e ms e maks b t n = = zarralar o’zaro ta’siri …

rak, chunki bu ta’sir tashuvchi zarralar massasi 0 ga teng. kuchsiz ta’sir tashuvchi zarra uchun esa (mw = 80 gev) ga teng. taxminlarga ko’ra, r((10-18 m dan kichik masofalarda barcha kuchlar o’zini bir xil tutishi kerak va f ( r--2 bo’lishi mumkin. elektromagnit ta’sir intensivligi , ya’ni nozik struktura doimiysi orqali ifodalanadi. shunga o’xshash, kuchli ta’sir doimiysi ham kabi ifodalanadi. bu yerda gs - kuchli zaryad, lekin elektrodinamikadan farq qilib, masofaga qarab o’zgaruvchan bo’ladi ya’ni, as ta’sir potyensiali v ( asr--1 + kr masofaga oshishi bilan o’sadi. r ( 10-16sm da as ( 0,1 ga teng buladi, natijada g’alayonlar nazariyasini qo’llab, kuchli o’zaro ta’sirni bayon qilishimiz mumkin bo’ladi. galayonlar nazariyasini qo’llash mumkin bo’lgan jarayonlar — perturbativ jarayonlar deyiladi. katta masofalarda esa as ham o’sadi, shu sababli g’alayonlar nazariyasini kuchli ta’sirni o’rganishga qo’llab bo’lmaydi. bunday jarayonlar — noperturbativ jarayonlar deyiladi va ularni o’rganish uchun turli fenomenologik modellar qo’llaniladi. endi sal oldinrok …

sirlashsa, u holda kompton effekti kuzatilishi mumkin. 3. v ning yanada kichik qiymatida zarrcha yadro nuklon maydoni bilan ta’sirlashadi. zarracha trayektoriyasi egrilanadi, radial yo’nalishda u tezlashadi va shu sababli tormoz nurlanishi sodir bo’ladi. zarracha statsionar magnit maydonida ham tormoz nurlanishi chiqarishi mumkin (sinxron nurlanish deyiladi). bunday nurlansh galaktikamiz ayrim sohalarida va boshqa galaktikalarda ham kuzatiladi. bundan tashkari yuqori energiyali fotonlar yadro bilan ta’sirlashganda elektron — prozitron juftligi hosil qilishi mumkin. bunda foton yutilib, butun energiyasi elektron —pozitron juftligi energiyasiga o’tadi. zarralarning tekis harakatida elektromagnit to’lqinlar nurlanishi alohida ahamiyatga ega. vavilov —cherenkov nurlanishi ham shu turdagi nurlanishlarga kiradi. moddada yorug’likning shu moddadagi tezligidan katta tezlikda harakatlanuvchi zarralar nurlanishi 1934 yili s. vavilov va p. cherenkov tomonidan tajribada kuzatilgan. 1937 yili bu effekt nazariyasi sh. frank va i. tamm tomonidan yaratilgan. cherenkov nurlanishining tormoz nurlanishidan farqi birinchidan, muhitda doimiy tezlik bilan harakatlanuvchi zarracha ta’sirida hosil bo’ladi, ikkinchidan nurlanish muhit tomonidan hosil qilinadi. …

sh energiyasi uchun ifodani olishdi. bu formuladan bo’lganda nurlanish sodir bo’lmasligi kelib chiqadi . real muhitda n — nurlanish chastotasiga borliq. shu sababli, ultrabinafsha, optik diapazon, infraqizil-va radiodiapazonda cherenkov nurlanishi kuchli bo’lib, rentgen diapazonda butunlay sodir bo’lmaydi. cherenkov nurlanish — zarralar detektori bo’lgan cherenkov sanagichlarida keng qo’llaniladi. sanagich nurlanish sodir bo’luvchi radiator va fotokuchaytirgichdan iborat. radiator sifatida shaffof moddadan yasalgan plastinka qo’llaniladi. cherenkov nurlanishi yo’nalishi zarracha yo’nalishini aniqlashga ham imkon beradi. chegaraviy cherenkov nurlanishi faqat zarracha tezligiga bog’liq. cherenkov detyektorini magnit spektrometri bilan birga ishlatib zarralar turini ham aniqlash mumkin. masalan, spektrometrdan 10 mev energiyali zarra o’tib cherenkov detektorida nurlanish hosil qilsa, demak bu elektronga to’g’ri keladi va hokazo. tezlatgichlarda cherenkov gaz sanagichlari ishlatiladi. ulardagi gaz bosimini o’zgartirib, n — sindirish ko’rsatgichni o’zgartirish mumkin va shu bilan cherenkov nurlanish sodir bo’lish chegarasi ham o’zgaradi va shu yo’l bilan ma’lum tabiati zarralarni o’rganish mumkin. cherenkov gaz detektorlari koinot nurlarini ham aniqlash …

iga urinma kabi yo’nalgani va oraliqda chegaralangani sababli, kuzatuvchi nurlanish charaqlashini elektron orbita bo’lab har bir aylangandagina kuzatishi mumkin. sinxron nurlanish uzluksiz bo’lib, maksimum nurlanish da kuzatiladi. sinxron nurlanishning muhim xossasi uning chiziqli qutblanganidir. bu v magnit maydonida ma’lum ustun yo’nalishlarining mavjudligi bilan harakterlanadi. o’tish nurlanishi — zaryadlangan zarra ikki muhit chegarasini kesib o’tishidan hosil bo’ladi. bu nurlanish tajribada kuzatilgan bo’lib, uning nazariyasi v ginzburg va i. frank tomonidan 1946 yili yaratilgan. bu nurlanish cherenkov nurlanishdan farq qilib turli tezlikda ham hosil bo’laveradi. kuchli nurlanish zarra vakuumdan o’tkazgichga o’tganida sodir bo’ladi. chegarani kesib o’tish vaqtida zaryadning tashqi fazodagi elektr maydoni yo’qoladi va natijada nurlanish sodir bo’ladi. o’tish nurlanishi optik va rentgen diapazonida yaxshi kuzatiladi. bu esa o’tish nurlanishiga asoslangan yuqori energiyali zarralar detektorlari yaratish uchun asos bo’ladi. zarra dielektrik qatlamini o’tganida chiqadigan fotonlar soni kam (100 yoki 1000 zarrachaga 1 ta foton to’g’ri keladi). lekin 100 yoki 1000 qatlamli sistemada …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zarralar o’zaro ta’siri"

1663000106.doc sm 8 10 - sm 16 10 - e n u d m n t n t b q q 3 1 2 3 - ms r / h » m s m r w 18 10 / - = » h 137 / 1 / 2 = = s e a h s g a s s h / 2 = n c c = ' c c f ' c c f ' u n c q / cos = u q ò - - = w w b d n c e z dx de ] ) ( 1 [ ) / ( 2 2 2 2 1 p n b ) ( c v = …

Формат DOC, 98,5 КБ. Чтобы скачать "zarralar o’zaro ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zarralar o’zaro ta’siri DOC Бесплатная загрузка Telegram