ii va iii asrlarda rimda qulchilik munosabatlari

DOC 63,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479925955_66177.doc ii va iii asrlarda rimda qulchilik munosabatlari reja: 1. rim saltanatining so`nggi davrlari 2. rimda siyosiy tushkunlik va ommaviy harakatlar 3. iv asrda rim 1. qullar mehnatining samarasizligi. rimda qulchilik yevropadagi boshqa mamlakatlarga nisbatan juda rivojlangan edi. ii–iii asrlarda rimda qullar ko`p bo`lib, quldorlar ularning mehnatidan xo`jalikning hamma sohalarida keng foydalanganlar. ii asrning oxiri va iii asr boshiga kelib qullar mehnatining unumdorligi kamayib keta boshlagan. chunki qullar mehnatining evaziga olingan hosilning asosiy qismini quldorlar o`zlashtirganlar. quldorlar qullarni oddiygina uy-joy, oziq-ovqat va kiyim-bosh bilan ta`minlaganlar, xolos. ular qullarga qo`shimcha mahsulot bermas, ish haqi to`lamas edilar. shu tufayli ham qullar rnumkin qadar kamroq va yomonroq ishlashga uringanlar. ular quldorlarga nafrat bilan qarar, mehnat qurollarini sindirar, ish va chorva mollarini o`ldirar yoki mayib qilardilar. rimlik bir quldor qul mehnatidan norozi bo`lib shunday deb yozgan edi: «qullar ekin maydonlarigajuda katta zarar keltiradilar. ho`kizlarni va boshqa chorva mollarini yomon boqadilar, yerni yomon haydaydilar. yerga …

loq xo`jalik asboblarini ishlatib, yerdan moi hosil olganlar. quldorlar esa yangi kashf etilgan qurollarni qullarga ishonib topshirmas edilar. qullar quldorlar bergan eski qurollar bilan yerga ishlov berganlar. dehqonchilik hunarmandchilik, tog`-kon ishlari va chorvachilikda mehnatning asosiy qismi qullar zimmasiga yuklanganligi xo`jalikni orqaga ketishiga sabab bo`lgan. shu tariqa qullar mehnati quldorlar uchun foydasiz bo`lib qolgan. ayni paytda ko`p qulga egalik qilish juda xavfli bo`lib bormoqda edi. o`zaro urushlar, imperatorlar hokimiyatining zaiflashuvi natijasida bu xavf yanada kuchaya boshlagan. imperator hokimiyatining kuchsizlangani sari quflarg`alayoni kuchayib, quldorlar uchun dahshatli kuchga aylangan. shuriing uchun ham rim quldorlari: «qancha quling bo`lsa, shuncha dushmaning bor», – deyishar edi. 3. kulbali qullar. qullar mehnatining samarasizligini bilgan quldorlar yerlarini mayda tomorqalarga – chek yerlariga bo`lib, chek yerlariga qullarni joylashtirganlar. ularga tegishli qurol-aslaha, ish hayvonlari berilgan. qullar o`zlariga tekkan chek yerlariga kulba, turarjoy, boshpana qurib ham olganlar. shuning uchun ularni «kulbali qullar» deyilgan. quldorlar qullarga uylanib, oilali va bola-chaqali bo`lishga ham …

larga bo`lib, ularni kam yerli yoki yersiz dehqonlarga ijaraga beradiganbo`lganlar. kichik yerlarni quldor yer egalaridan ijaraga oluvchi dehqonlar rimda kolonlar deb atalgan. kolonlar yer egasiga haqni pul yoki mahsulot bilan to`laganlar. ijarachi-dehqon hosilning qolgan qismini o`ziga olib qolgan. kolon o`z mehnatidan manfaatdor bo`lgani uchun, qulga qaraganda yaxshiroq ishlagan. kolonlar mehnat qurollari, chorva mollarini ehtiyot qilib ishlatib, yerga yaxshi ishlov berganlar. kambag`allarda ishlatish uchun mehnat qurollari, ish hayvonlari va urug`liklari bo`lmagan. kolonlar bu narsalarni quldorlardan qarzga olganlar. qarzdor bo`lib qolgan kolonlar yer-mulkdan keta olmas va katta yer egasiga qaram bo`lib qolar edilar. ammo hamisha kambag`allar ham ijarachi bo`lishga ko`nishmagan. ii–iii asrlarda kolonlarning soni tobora o`sib borgan. endilikda qishloq xo`jaligi, hunarmandchilik va xo`jalikning boshqa sohalarida qullar soni kamayib kolonlar soni orta borgan. bu qulchilikning inqirozidan nishona edi. rimda siyosiy tushkunlik va ommaviy harakatlar 1. severlar sulolasi davrida rim. imperator kommod o`ldirilgach, 193-yili rim taxtini shimoliy afrikaning ulug` leptis shahridan chiqqan septimiy sever …

ishlar qiladi. otasi boshlab ketgan hammom – terma binosini qurib bitkazadi. u shimoldagi va sharqdagi saltanat dushmanlari bilan qattiq kurash olib boradi. 215-yilda mesopotamiyaga bostirib kiradi. pariiya podshosi vologiz v rimliklarning talablarini bajaradi va urush to`xtatiladi. karakall 216-yilda parfiyaga qarshi yangidan urush e`lon qiladi. 217-yilda karakallga suiqasd uyushtirilib, uo`ldiriladi. sever va uning o`g`illari davrida senat va senatorlarning obro`si tushib ketadi. saltanatda ichki ziddiyatlar kuchayadi. sulolaning so`nggi vakili aleksandr 222–235-yillarda imperator bo`ladi. severlar sulolasining ko`pchiligi jangchilar tomonidan o`ldirilgan. 2. rimda siyosiy tushkunlik. aleksandr o`ldirilgach, mamlakatda ichki kurash keskinlashib 235-yilda rim taxtiga harbiylardan biri maksim o`tirib saltanatni 238-yilgacha boshqaradi. rim aslzodalari va senat uning ishidan norozi bo`ladilar. 238-yildagi o`zaro urushlar davrida maksim ham halok bo`ladi. rim aslzodalari orasidagi toji taxt uchun kurash yana qizg`in tus oladi. 235-yildan 284-yillarga qadar rim taxtiga 19 imperator va 30 dan ortiq hukmdor kelib ketadi. rimdagi siyosiy tushkunlik, qo`shinning ham kuchsizlanishiga olib kelgan. rimdagi tushkunlikdan eroniylar foydalanib, …

qtlar qudratli bo`lgan rim saltanati iii asr oxirlarida katta-kichik mulklarga ajralib, parchalanib keta boshlagan. 3. saltanatda ommaviy harakatlar. irnperatorlar zulmining zo`rligi, qullar va mehnatkashlarning ezilishi va markaziy ho-kimiyatning kuchsizlanishi katta-katta qo`zg`olonlarning kelib chiqishiga sabab bo`lgan. iii asrda saltanatning ko`p joylarida qo`zg`olonlar kuchayib ketgan. shimoliy afrika nuidiya va mavritaniya aholisining qo`zg`oloni ayniqsa dahshatli tus olgan. ular quldor va zodagonlarning uylariga o`t qo`yganlar. iii asr o`rtalarida galliyadagi «bagaudlar» – oddiy dehqonlar, kolonlar va qullar o`z sardorlari amand bilan elianni imperator deb e`lon qilganlar. dehqonlardan piyoda, podachi-chorvadorlardan otliq qismlar tuzib rimliklarga va mahalliy zodagonlarga qarshi qo`zg`olon ko`targanlar. bagaudlar mustahkamlangan shaharlarga hujum qilib, ularni bosib olganlar. ular boy-badavlat kishilarning uylariga o`t qo`yib, mol-mulklarini talaganlar, o`zlarini o`ldirganlar. rimning o`zida va sitsiliyada ham katta-kichik qo`zg`olonlar boshlangan. ammo bu qo`zg`olonlarning ba`zilari rim legionlari tomonidan shafqatsizlik bilan bostirilgan. 4. rim saltanatini qayta tildash uchun kuntsh. saltanatdagi og`ir vaziyat rimning hukmron doiralarini sarosimaga solib qo`ygan. ular imperatorlar bilan kelishib …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ii va iii asrlarda rimda qulchilik munosabatlari"

1479925955_66177.doc ii va iii asrlarda rimda qulchilik munosabatlari reja: 1. rim saltanatining so`nggi davrlari 2. rimda siyosiy tushkunlik va ommaviy harakatlar 3. iv asrda rim 1. qullar mehnatining samarasizligi. rimda qulchilik yevropadagi boshqa mamlakatlarga nisbatan juda rivojlangan edi. ii–iii asrlarda rimda qullar ko`p bo`lib, quldorlar ularning mehnatidan xo`jalikning hamma sohalarida keng foydalanganlar. ii asrning oxiri va iii asr boshiga kelib qullar mehnatining unumdorligi kamayib keta boshlagan. chunki qullar mehnatining evaziga olingan hosilning asosiy qismini quldorlar o`zlashtirganlar. quldorlar qullarni oddiygina uy-joy, oziq-ovqat va kiyim-bosh bilan ta`minlaganlar, xolos. ular qullarga qo`shimcha mahsulot bermas, ish haqi to`lamas edilar. shu tufayli ham qullar rnumki...

Формат DOC, 63,0 КБ. Чтобы скачать "ii va iii asrlarda rimda qulchilik munosabatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ii va iii asrlarda rimda qulchi… DOC Бесплатная загрузка Telegram