o’lkamiz o’rta asrlar va yangi davrining o’rganilishi

DOC 38.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452183164_63266.doc oâlkamiz oârta asrlar va yangi davrining oârganilishi reja: 1. ilk o`rta asr yodgorliklari. 2. rivojlangan o`rta asrlar yodgorliklari. ekin maydonlarining ko`payib borishi, xususan sug`oriladigan erlarning kengayishi, qishloqlarning ko`payishi, er hosildorligini orttiruvchi sun`iy o`g`itlarning yaratilishi, suvni baland erlarga ko`taradigan charxpalaklarning va suv tegirmonining kashf qilinishi, paxta ekinining tarqalishi, meva navlarining yaxshilanishi yo`lidagi muvaffaqiyatlarning hammasi zamonaning ishlab chiqaruvchi kuchlarini o`stirib yuborgan va uni yangi feodal munosabatlarga olib kelgan yangi ijtimoiy voqea bo`ldi. bunday muhim sharoitda kushonlarning saltanatiga putur etib, inqirozga yuz tuta borishi bilan birga ichki ziddiyatlarga muvofiq diniy oqimlar o`rtasidagi munosabatlarning ham murakkablashmasligi mumkin emas edi. iii asrdan boshlab quldorlik davrining shaharlari xarobalikka yuz tutib, iqtisodiy hayot asosan alohida vohalarga, qishloqlarga ko`chadi. er aristokratiyasi â â«deh,qonâ»lar qishloqlarga, ariqlar boshiga kelib, ko`shklar bino qiladi. vi asrga kelib ular qullardan qurolli yigitlar â chokarlar saqlab, atrofdagi qishloq aholisini o`z foydasiga ishlatib kun kechiradi. shu taxlitda milodning i asrining 25 yilidan to iv …

ayonida ichki urushlar, xalq qo`zg`olonlarini bostirish uchun keskin choralar ko`rish natijasida ancha vayronagarchilik, qirilishlar bo`lib, butun-butun rayonlar vaqtincha bo`shab qolgan. shunga qaramay, ishlab chiqaruvchi kuchlar rivojida ma`lum siljishlar bo`lgan. shu siljishlarni madaniyat soxasida ham ko`rish mumkin. masalan, xorazmda tuproqqal`a (iv asr) ko`shkini qazishda u erdan â«podsholar zaliâ» deb atalgan zal topilgan. zalning atrof devorlariga taxmon singari ravoqlar ishlanib, ularning har biriga turli qiyofadagi kishilarning haykallari o`rnatilgan. haykallar nihoyatda yuqori did bilan ishlangan. professor s. p. tolstov â«bu zalda xorazmda ofrig` xonadoniga mansub podsholarning haykali ota-bobolar ruhiga sig`inish tariqasida aks ettirilganâ», deb aytadi. bu joyda haykallardan tashqari, turli bo`yoqli devor suratlari ham bo`lib, undagi manzaralarda dengiz to`lqini, baliqlar, yirtqich hayvonlar, sozanda qizlar surati va boshqa narsalar tasvirlangan. bu saroydan xorazm shox.larining yozma hisob-kitob arxivi ham topilgan. bular qadimgi xorazm yozuvi bilan taxtaga va charmga bitilgan. 1938 yili vi â viii asrlarga oid xorazm pullaridagi yozuvlar yordamida ularning ko`pgina asoslari aniqlangan. umuman, …

ol suratlari shubhasiz, moniy mazhabi ibodatxonasida o`tkazilayotgan marosimdan darak beradi. bu bino v asr oxirlariga tegishli deb topildi. 1937 yildan boshlab to 1956 yilga qadar buxorodan 40 km g`arbdagi cho`lda varaxsha shahrining xarobalari tekshirilgan. bu erda vii â viii asrlarda buxoro hukmdorlari solgan rachfandun saroyining xarobalari topilgan. unda 3 zal va bir ayvon ochilgan. ayvonning oldi tomoni o`ymakor ganchdan qilingan dabdabali toqi varavoqlar bilan bezatilgan, ichkari tomoni allaqanday meva bog`larini, ov manzaralarini tasvirlovchi bo`rtma ganch suratlar, bulbullar, duldul otlar haykali bilan bezatilgan. zallarning birida oq fil mingan kishilar filga hujum qilayotgan allaqanday afsonaviy yirtqich hayvonlar, qoplonlar bilan olishib turgani, ikkinchi zalda rum qo`shinlari, yana bir devorda ustiga oltin taxt qo`yilgan qanotli tuya va boshqa ko`p ajoyib narsalar rang-barang bo`yoqlar bilan tasvirlangan, qadimgi panjakent xarobasi marhum professor a.yu.yakubovskiy boshchiligida qazilganda, u erda ham vii-viii asrlarga doir shunday bino topilgan. devorlarga bo`yoqli suratlar solinib, ularda dafn marosimi, bazm va allaqanday diniy bir …

sarlar maydonga keldi. bulardan tashqari, samarqandda go`r amir maqbarasidagi mozorlarning ochilishi, ulug`bek rasadxonasining qayta tiklanishi (1941, 1948, 1967), shahrisabzda amir temur tomonidan soldirilgan bir dahmatsing 1933 yilda ochilishi va hokazolar ko`pchilikning e`tiborini o`ziga jalb etdi. garchi ulug`bek rasadxona (observatoriya)si 1908 yili topilib, uning er ostidagi sekstant qismi qazib ochilgan bo`lsada, bu yodgorlikning er ustidagi shakli qanday bo`lgani noma`lum edi. rasadxona 1948 yilda v.a.shishkin boshchiligida qazilib, uning qanday bo`lganligi aniqlandi. uni bobur mirzo uch qavatli azamat bino deb ta`riflagan edi. arxeologlar qazish ishlari olib borishlari natijasida bino to`garak shaklda ekanligi, ichkarisi juda ko`p qismlarga bo`linganligi, hozirgi samarqand madrasa va maqbaralari singari rang-barang koshinlar bilan bezatilganligi aniqlandi. shu ma`lumotlarga asoslanib, arxitektor v.a.nilâsen rasadxonaning tashqi ko`rinishini taxminiy ravishda chizib berdi. shunday qilib, respublikamizda keng ko`lamda olib borilgan arxeologiyaga oid tadqiqotlar tufayli xalqimizning uzoq o`tmishi, sug`orish sohasida asrlar davomida orttirgan tajribalari ochib berildi. keng ko`lamda respublikamizda olib borilayotgan arxeologiyaga oid tadqiqotlar tufayli o`zbekiston arxeologiyasining …

qli olim o`zining qisqa va mazmundor hayotida tarix fanlari doktori, professor, o`zbekiston fanlar akademiyasining akademigi darajasiga ko`tarildi. iste`dodli olimning fan sohasidagi faoliyatlari uchun unga o`zbekistonda xizmat ko`rsatgan fan arbobi degan yuksak unvon berildi. olimning ijodiy faoliyati ham o`ziga xosdir. u 1926 yilda toshkentdagi o`zbekiston erlar bilim yurtini, 1930 yili samarqanddagi pedagogika akademiyasini tamomladi. 1931-1932 yillarda toshkent pedagogika texnikumida o`qituvchi bo`lib ishladi. yoshlik chog`idayoq keng ilmiy jamoatchilikning e`tiborini qozondi. ilmga, tarixga chanqoqligini sezgan mashhur o`lkashunos arxeolog v. l. vyatkin uni o`zi rahbarlik qilayotgan ko`hna afrosiyobda olib borilayotgan qazishmalarda ishtirok etishga taklif etdi. ya. g`ulomov mustaqil arxeologik tadqiqotlarni ilk bor 1936 yili qadimgi xorazm erlaridan boshladi. 1933 â 1940 yillarda o`zbekiston qadimgi davr va san`at yodgorliklarini muhofaza qilish qo`mitasi (uzkomstaris)da ilmiy xodim, so`ngra ilmiy kotib bo`lib ishladi. ya. g`ulomov 1940â1943 yillarda sobiq sssr fanlar akademiyasi o`zbekiston bo`limi tarih til va adabiyot instituti arxeologiya bo`limining mudiri va 1943 yildan ozbekiston fa tarix va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’lkamiz o’rta asrlar va yangi davrining o’rganilishi"

1452183164_63266.doc oâlkamiz oârta asrlar va yangi davrining oârganilishi reja: 1. ilk o`rta asr yodgorliklari. 2. rivojlangan o`rta asrlar yodgorliklari. ekin maydonlarining ko`payib borishi, xususan sug`oriladigan erlarning kengayishi, qishloqlarning ko`payishi, er hosildorligini orttiruvchi sun`iy o`g`itlarning yaratilishi, suvni baland erlarga ko`taradigan charxpalaklarning va suv tegirmonining kashf qilinishi, paxta ekinining tarqalishi, meva navlarining yaxshilanishi yo`lidagi muvaffaqiyatlarning hammasi zamonaning ishlab chiqaruvchi kuchlarini o`stirib yuborgan va uni yangi feodal munosabatlarga olib kelgan yangi ijtimoiy voqea bo`ldi. bunday muhim sharoitda kushonlarning saltanatiga putur etib, inqirozga yuz tuta borishi bilan birga ichki ziddiyatlarga muvofiq diniy oqimlar ...

DOC format, 38.5 KB. To download "o’lkamiz o’rta asrlar va yangi davrining o’rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’lkamiz o’rta asrlar va yangi … DOC Free download Telegram