xatirchigiy – miyonkoliy risolalari

DOC 45.5 KB Free download

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1450018614_62637.doc xatirchigiy – miyonkoliy risolalari xviii asr oxiri - xix boshlarida yashab, ijod etgan, o’z davrining yetuk ma’rifatparvar, xalqparvar, fazilatli insonlaridan biri bo’lgn jalol-ad-din ibn niyoz muhammad xatirchigiy-miyonkoliy faoliyati haqida kengroq so’zlash kerak edi. lekin u kishi haqida to’laroq ma’lumotga ega emasmiz. isniga qaraganda, u kishi hozurgi xatirchi bilan kattaqo’rg’on orasidan/ ko’p yillar davomida samarqanndda yashab, ijod etgan. endilikda qayerda yotgani ham bizga noma’lum (iloha joylari nurafshon bo’lsin ! ). meros qoldirgan risolalariga qaraganda u kishi qadimgi turkiy, arab, fors tillarini, bir qator riyoziy-tabiiy ilmlarni ancha mukammal bilgan va ijod etgan, o’zidan oldin o’tgan va o’z davrining atoqli kishilari tomonidan yozilgan ko’plab mashhur risollaarni to’plagan, qaytadan ko’chirish (asosan 1240-1250 hijriy- qamariy /1825-1835 milodiy yillarda) , nashr etdirish, alohida to’plamlarga kiritishdek mashaqatli ishlarni bajargan, ularni maktablar va madrasalar uchun o’quv qollanmalari holiga keltirgan, shu bilan birga o’zi ham ilmiy-uslubiy risolalar yozgan. quyida xatirchigiy-miyonkoliy haqida bir qadar ma’lumot keltirishga harakat qilamiz. shu …

mumkin. miyonkoliy tayyorlagan to’plamlardan birida biz abu tohir muhammad ibn muhammad ibn abdu-r-rashid as-sijovandiyning (х1 asr) hisob ilmi, same’-ad-din muhammadning taqvim (calendar) va vaqt hisobi, abd-al-karimning sonlardan taqribiy ildiz chiqarish haqidagi, ali qushchining matematikaga oid, muhammad ibn husayn al-omuliyning (1621 yilda vafot etgan) arifmetika, algebra va geometriyaga oid, mavlono shrif-ad-dinning taraka (meros taqsmoti) haqidagi (bunga dinor – pul hisobi va yer uchastkalarini o’lchash haqidagi ma’lumotlar ham kirib qolgn), sayfiy, muhammad sharif mahdum risollalari va boshqa ismu-shariflari noma’lum muallflarning risollalari, miyonkoliyning o’ziga mansub risolalar, jumladan inoq sonlar (i’dodi mutahoba) va ular ustida amallarni bajarishga doir yozuvlarni ko’ramiz. u muhammad sharif mahdumni o’zining ustozi deb bilgan. miyonkoliy o’zini juda kamtarin tutgan. bir rislasining oxirida arab-fors tilida ushbu yozuvlarni o’qiymiz^ “risolaning oxiri, ahqaru-l-ibod jalol-ad-din xatirchigiy-miyonkoliy ibn niyoz muhammadning qo’li bilan, g’afar-l-lohu humo fi-d-dorayn, shavval oyi, 1245 yilda yozilgan (taxminan 1828-29 milodiy yili). bu nusxa sayfiydan yodgorlik, sayfiydan ko’p o’qi, yod ol, yod olganingni …

rilgan. u bo’yicha, chunonchi, kvadrat ildizni topish uchun oldin izlanayotgan butun sonning butun qismi topiladiki, buning yo’li misollar ustida tushintirilgan. so’ng ildizning kasr qismi topiladi. sayfiy va muhammad sharif mahdum xviii asr oxiri – xix asr boshlarida yashab, ijod etgan bo’lsalar kerak. har holda ulardan meros qolgan risolalar o’sha davrlardagi zarafshon vohasida fan tarixiga oid (xususan, riyoziyot ilmiga oid) asosiy qo’llanmalar sifatida qiziqarlidir. mazmuniga qaraganda, jumladan, bu ikki risola uchun mirzo ulug’bek ilmiy maktabi namoyandalarining asarlari asosiy manba bo’lgani seziladi.. shu bilan birga ushbu risollalarda yoritilgan mavzular o’ziga xos ravishda, batafsil va maktabu-madrasalardagi o’quv jarayonida foydalanish mumkin bo’lgan tipik misollarni keltirish orqali bayon qilinganini ko’ramiz. sayfiy risolasi sakkiz fasldan (paragraph, qismdan) iborat. unda hind raqamlari va o’nli sanoq sistemasi haqida tushuncha beriladi. so’ng abjad hisobiga, taqvimga o’tiladi (bular hozirgi 5 va 6-sinf o’quv materiallariga yaqin). yuqorida aytib o’tkaninizdek, bu hisobga ko’ra 28 ta arb harfi 1 dan 1000 gacha raqamlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xatirchigiy – miyonkoliy risolalari"

1450018614_62637.doc xatirchigiy – miyonkoliy risolalari xviii asr oxiri - xix boshlarida yashab, ijod etgan, o’z davrining yetuk ma’rifatparvar, xalqparvar, fazilatli insonlaridan biri bo’lgn jalol-ad-din ibn niyoz muhammad xatirchigiy-miyonkoliy faoliyati haqida kengroq so’zlash kerak edi. lekin u kishi haqida to’laroq ma’lumotga ega emasmiz. isniga qaraganda, u kishi hozurgi xatirchi bilan kattaqo’rg’on orasidan/ ko’p yillar davomida samarqanndda yashab, ijod etgan. endilikda qayerda yotgani ham bizga noma’lum (iloha joylari nurafshon bo’lsin ! ). meros qoldirgan risolalariga qaraganda u kishi qadimgi turkiy, arab, fors tillarini, bir qator riyoziy-tabiiy ilmlarni ancha mukammal bilgan va ijod etgan, o’zidan oldin o’tgan va o’z davrining atoqli kishilari tomonidan yozilgan ko’plab mashh...

DOC format, 45.5 KB. To download "xatirchigiy – miyonkoliy risolalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xatirchigiy – miyonkoliy risola… DOC Free download Telegram

xatirchigiy – miyonkoliy risolalari

Page preview (3 pages)

Want to read more?

About "xatirchigiy – miyonkoliy risolalari"

Similar files