o’rta asrlarda davlatchiligimiz taraqqiyoti (viii-xiii asrlar)

DOC 42.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444143634_61752.doc o’rta asrlarda davlatchiligimiz taraqqiyoti (viii-xiii asrlar) reja: 1. o’zbekiston xududlarida mustaqil davlatlarning tashqil topishidagi shart-sharoitlar 2. samoniylar davlatchiligi 3. koraxoniylar, saljukiylar, gaznaviylar davlatchiligi 4. xorazmshoxlar davlatchiligi viii asrning boshlarida o’zbekiston xududlari arablar tomonidan bosib olindi. bu erlar arab xalifaligining tasarrufiga kiritildi va uningnoiblari tomonidan boshqarila boshladi. movorounnaxrda islom dinining keng yoyilib, islom dini qonunshunosligi va madaniyati keng yoyildi. davlat boshqaruvining asosi islom dini koidalariga binoan tashqil qilindi. movorounnaxrda arablarga karshi kuzgolonlar uzluksiz davom etdi. viii asr oxiri –ix asr boshlarida arab xalifaligi ogir siyosiy tanglikka uchradi. buysundirilgan xalklarni itoatda tutib turish ulka noiblari uchun tobora kiyinlashib bordi. movorounnaxr va xuroson axolisining tez-tez kuzgolon kutarib turishga, mamlakat ichida uzluksiz davom etgan feodal urushlar arab xalifaligini zaiflashtirib kuydi va mustaqil davlatlarning paydo bulishiga olib keldi. 821 yilda toxir ibn xusayn xuroson va movorounnaxr noibi etib tayinlandi. kup utmay u uz mustaqilligini e`lon qildi. shu tarika movorounnaxr va xuroson toxiriylar xonadoniga me`ros …

xukmdori bulib koldi. ismoil somoniy movorounnaxrni birlashtirgach, mustaxkam feodal davlat tuzishga intildi. 900 yilda butun xuroson somoniylar kuli ostiga utdi. somoniylar poytaxti buxoro islom dinining markazlaridan biriga aylandi. somoniylarda er uch toifaga bulingan: 1. mulki sultoniy-sultonga tegishli erlar. bu erlar davlat erlari deb atalgan. 2. mulklar-xususiy mulk bulgan erlar. 3. vakf erlari-machit, madrasa, xonako va makbaralar tegishli erlar. ismoil somoniy markaziy va viloyat boshqaruv tizimini yangidan islox qildi. somoniylar uzlarini amir deb atashgan. ismoil somoniy boshqaruv tizimida bir kancha isloxotlar utkazdi. boshqaruv dargox (saroy) va devon (maxkama) yordamida amalga oshirilgan. boshqaruvda amirning shaxsiy lashkari bulgan turk gulomlari katta axamiyatga ega bulgan. somoniylar davlati saroyida xam devonboshilar, mirzaboshilar va boshqalar bulgan. markaziy boshqarma 10 ta devondan iborat edi. nasr ii davrida (914-943) registon maydoni atrofida shu devonlar uchun maxsus 10 ta bino kurilgan. vazir devoni saroyidagi devonlarning eng kattasi bulgan. vazir davlatning markaziy boshqarmasini boshqarar, kolgan devonlar unga buysunar edi. davlat …

oniylar davrida yirik zamindorlarning eski kurinishi emirila boshladi. koraxoniylar markazlashtirilgan davlat boshqaruvi urniga mamlakatni udel tizimi asosida boshqarishga utdilar. markaziy xonlar bilan ilikxonlar urtasida aloka mustaxkam bulmagan. ilikxonlar koshida vazirlar, soxibberdilar, mustavfiylar bulgan. saljukiylar va gaznaviylar davlati davlat tashqiloti juda tartibli va mukammal shaklda tuzilgan edi. bunda eski turk davlati tashqiloti an`analarining ta`siri juda katta bulgan. saljukiylarda va gaznaviylarda davlatning yagona xukmdori sulton edi. sulton idora qilayotgan davlat bir necha qismga – udellarga bulingna. bu udellar sulton xonadoni a`zolari tomonidan boshqarilgan. lekin davlat bu xukumat ishlarini yuritish uchun olingan karorlar sulton nomidan chikarilar edi. sulton xar xususda mutlok xokim edi. xukmdorlik irsiy bulib, valiaxdlik qonuniga amal qilingan. saljukiy davlati boshqaruvining yukori pogonasida xukmdor kul ostida kuyidagi tashqilotlar bor edi: 1. saroy tashqiloti 2. xukumat tashqiloti 3. lashkar tashqiloti 4. ilmiya tashqiloti saroy tashqilotiga mansublar to’g’ridan-to’g’ri sultonning xuzurida, uning shaxsiy ishlarini boshqarar edilar. saroy tashqiloti xojiblar, choshnagirlar, saroy noziri, kurikchilar, sharobdorlar, …

xorazmshoxlar davlatining siyosiy sistemasi davlat ishlarini uyushtirish va ichki boshqaruv bilan shugullanuvchi ancha samarali davlat mashinasiga tayanar edi. xorazmshoxlar uz davlat tashqiloti saljukiylar davlati tashqilotiga urnak qilib tuzgan edilar. davlat tashqiloti 4 qismdan-saroy, xukumat, lashkar va adolat tashqilotlaridan iborat edi. xukumat tashqiloti tepasida xukumdordan keyin vazir turar edi. vazir xukumdorning vaqili sifatida ichki va tashki siyosat olib borar, barcha amaldorlarning takdiri vazirning kulida edi. xukumat idorasining oliy organi buyuk devon edi va bu devonda davlat ishlari muxokama qilinib, karorlar chikarilar edi. bundan tashkari devoni insho, devoni istifo, devoni ashraf, devoni arz, va devoni nazar deb nomlangan, ma`lum vazifalarni bajaruvchi kichik devonlar xam bulgan. turk zodagonlari odatda ulug xojib lavozimlarini egallab, xorazmshoxning eng muxim topshiriklarini bajarar edilar. xorazmshoxlar davlatidagi adliya tashqiloti esa, urta asrlar turk-islom davlatlaridagi singari sha`riy va urfiy qonunlarning bir biridan ayrilishi asosida tayanar edi. shariat qonuni bilan shugullangan tashqilot poytaxtdagi kozilik devoni tomonidan boshqarilar va uning boshligi xukumdor …

o’rta asrlarda davlatchiligimiz taraqqiyoti (viii-xiii asrlar) - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta asrlarda davlatchiligimiz taraqqiyoti (viii-xiii asrlar)"

1444143634_61752.doc o’rta asrlarda davlatchiligimiz taraqqiyoti (viii-xiii asrlar) reja: 1. o’zbekiston xududlarida mustaqil davlatlarning tashqil topishidagi shart-sharoitlar 2. samoniylar davlatchiligi 3. koraxoniylar, saljukiylar, gaznaviylar davlatchiligi 4. xorazmshoxlar davlatchiligi viii asrning boshlarida o’zbekiston xududlari arablar tomonidan bosib olindi. bu erlar arab xalifaligining tasarrufiga kiritildi va uningnoiblari tomonidan boshqarila boshladi. movorounnaxrda islom dinining keng yoyilib, islom dini qonunshunosligi va madaniyati keng yoyildi. davlat boshqaruvining asosi islom dini koidalariga binoan tashqil qilindi. movorounnaxrda arablarga karshi kuzgolonlar uzluksiz davom etdi. viii asr oxiri –ix asr boshlarida arab xalifaligi ogir siyosiy tanglikka uchradi. buysundiri...

DOC format, 42.0 KB. To download "o’rta asrlarda davlatchiligimiz taraqqiyoti (viii-xiii asrlar)", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta asrlarda davlatchiligimiz… DOC Free download Telegram